• email
  • facebook
  • twitter
Online Hizmetler
  • VERD─░─×─░M─░Z H─░ZMETLER

    Aile Sa─čl─▒─č─▒ Merkezimizde Verilen Hizmetlerin Listesi Buraya ─░├žin T─▒klay─▒n─▒z.
  • ├çALI┼×MA SAATLER─░M─░Z

    Hekimlerimizin ├çal─▒┼čma Saatleri ─░├žin Buraya T─▒klay─▒n─▒z.
  • VATANDA┼× REHBER─░

    Aile Sa─čl─▒─č─▒ Merkezimizde ─░┼člemleri Nas─▒l yapabilece─činize Dair Bilgilere Buradan Ula┼čabilirsiniz.
  • A─░LE HEK─░MLER─░M─░Z

    Aile Sa─čl─▒─č─▒ Merkezimizde G├Ârev Yapan Aile Hekimlerimizin Listesi ─░├žin Buraya T─▒klay─▒n─▒z.
  • DOKTORUNUZA SORUN

    Aile Hekiminize Soru Sormak ─░├žin Buraya T─▒klay─▒n─▒z.
´╗┐
Ana Sayfa > Do─čum ve Do─čum Kontrol Y├Ântemleri [Geri]    Bu Sayfay─▒ Yazd─▒r 
Do─čum ve Do─čum Kontrol Y├Ântemleri


DO─×UM ├çANTASI
Gebeli─činizin son ay─▒na girdi─činizde, art─▒k do─čum i├žin bir tak─▒m haz─▒rl─▒klar yapman─▒z gerekmektedir.
Daha ├Ânceden haz─▒rlad─▒─č─▒n─▒z ├žantan─▒zda sizin ve bebe─činizin ihtiya├ž duyaca─č─▒ ┼ču malzemeler bulunmal─▒d─▒r:

Sizin i├žin: 2 adet gecelik (pijama de─čil),i├ž ├žama┼č─▒r─▒, terlik, y├╝z havlusu, ├žorap, tarak, hasta bezi (eczanelerde bulabilirsiniz), deodorant,di┼č f─▒r├žas─▒ ve di┼č macunu.

Bebe─činiz i├žin: Z─▒b─▒n, ba┼čl─▒k, bebek battaniyesi, bebek havlusu, ├žocuk bezi, biberon ve mama. Kordon kan─▒ al─▒nacaksa,ilgili malzemeyi beraberinizde getirmeyi unutmay─▒n.

Ayr─▒ca foto─čraf makinesi ve varsa video kameran─▒z da yan─▒n─▒zda bulunsun. Deneyimli yak─▒nlar─▒n─▒z─▒n ├Ânerece─či malzemeleri de ├žantan─▒za ekleyebilirsiniz.

Do─čum yapaca─č─▒n─▒z klini─či daha ├Ânceden g├Âr├╝n; bu sayede nas─▒l bir yere gidece─činizin ve nas─▒l kar┼č─▒lanaca─č─▒n─▒z─▒n tedirginli─činden kurtulmu┼č olursunuz.

E─čer bu haz─▒rl─▒klar─▒n─▒z tamamsa, do─čum ba┼člad─▒─č─▒nda neler yapaca─č─▒n─▒z─▒ e┼činizle ├Ânceden planlay─▒n. ├ľrne─čin, do─čuma giderken beraberinizde g├Ât├╝rece─činiz ki┼čiyi, hastaneye nas─▒l ula┼čaca─č─▒n─▒z─▒, evdeki ├žocu─čunuzu kime b─▒rakaca─č─▒n─▒z─▒ planlay─▒n.

DO─×UMUN R─░SKLER─░ NELERD─░R

G├╝n├╝m├╝zde gebelik ve do─čumda anne ├Âl├╝m├╝ nadirse de bebeklerin kayb─▒ g├Âr├╝lebilir. Annenin ve bebe─čin sa─čl─▒─č─▒ i├žin gebeli─čin ilk d├Âneminden ba┼člayarak gebelik kontrollerine gidilmesi, kontrollerin d├╝zenli ve yeterli say─▒da olmas─▒, do─čumun iyi ko┼čullarda yap─▒lmas─▒ ve yenido─čan bebek bak─▒m─▒n─▒n yeterli d├╝zeyde olmas─▒ gereklidir. Bu ┼čekilde tehlikeler azalt─▒l─▒r, ancak yine de t├╝m├╝yle ortadan kalkmaz. Anne a├ž─▒s─▒ndan en ├Ânemli riskler; kanama, tansiyon y├╝kselmesi ve mikrop bula┼čmas─▒na ba─čl─▒ iltihaplanmad─▒r. Do─čum normal ilerlerken, meydana gelebilecek en ufak bir de─či┼čiklik bile ├Âl├╝mle sonu├žlanmasa da anne i├žin tehlike olu┼čturabilir. Bebek i├žin ise en ├Ânemli tehlikeler; oksijensiz kalma, erken do─čum ve mikrop bula┼čmas─▒d─▒r.
Hastanelerdeki do─čumhanelerde istenmeyen durumlarla kar┼č─▒la┼čmamak ve kar┼č─▒la┼č─▒ld─▒─č─▒nda gerekli giri┼čimleri yapmak i├žin ara├ž ve gere├žler ile bunlar─▒ kullanacak e─čitilmi┼č ki┼čiler bulundu─čundan, hastane do─čumlar─▒ daha g├╝vencelidir.

NEDEN D─░K─░┼×L─░ DO─×UM OLUYOR

Bebek anne rahminden d─▒┼čar─▒ya do─čru ilerlerken do─čum kanal─▒ ba┼č─▒n ├ž─▒k─▒┼č─▒ i├žin yeterince gev┼čemeyebilir. Dokular─▒n y─▒rt─▒lacak kadar gerilmesine yol a├žan bu durum en ├žok ilk do─čumlarda g├Âr├╝l├╝r. Bu gerilme sonucu kendili─činden olu┼čacak y─▒rt─▒klar derin olabilir ve onar─▒lmas─▒ g├╝├žt├╝r. B├Âyle istenmeyen bir y─▒rt─▒─ča neden olmamak i├žin doktorlar dokuyu korumak amac─▒yla ├ž─▒k─▒┼č b├Âlgesini d├╝zenli ve tamiri kolay olacak bir ┼čekilde keserler sonra dikerler. Diki┼č iplikleri kendili─činden erir al─▒nmalar─▒ gerekmez. Temiz tutuldu─čunda kesik yeri bir - iki hafta i├žinde iyile┼čir.
A─×RISIZ DO─×UM (EP─░DURAL ANESTEZ─░)

Do─čum a─čr─▒s─▒n─▒ tamamen ortadan kald─▒rmak m├╝mk├╝nd├╝r.Ancak her t─▒bbi giri┼čimde oldu─ču gibi epidural anestezinin de yan etkileri ve riskleri vard─▒r.Epidural anestezinin ba┼čl─▒ca amac─▒ do─čum a─čr─▒lar─▒n─▒ tamamen ortadan kald─▒rmak veya en az─▒ndan azaltmakt─▒r.
Bir anestezi uzman─▒ taraf─▒ndan ger├žekle┼čtirilen bu giri┼čimin amac─▒ rahim kas─▒lmalar─▒ ve bebe─čin do─čum kanal─▒nda ilerlemesinden do─čan a─čr─▒ duyusunu engellemektir .Bu teknikte yaln─▒zca ÔÇťA─×RIÔÇŁ duyusu kalkar.ÔÇŁ DOKUNMA duyusu kalkmad─▒─č─▒ i├žin hasta olup bitenleri do─čum esnas─▒nda a─čr─▒ duymadan ya┼čayacakt─▒r. Annenin normal do─čumda ─▒k─▒nma ve stresi ile t├╝ketece─či oksijen bu teknikle azalt─▒lmakta, daha iyi ve d├╝zenli solunumla annenin oksijeni artt─▒r─▒larak stres ve etkilerinin de bast─▒r─▒lmas─▒yla; do─čacak bebek i├žin daha iyi bir ortam yarat─▒lmaktad─▒r. Tekni─če uygun yap─▒ld─▒─č─▒nda do─čumun normal seyrine etkisi olmayan bu y├Ântem, baz─▒ merkezlerde rutin olarak uygulamaya konulmakta, hastalar taraf─▒ndan da ilgi g├Ârmektedir.─░stenmeyen etkiler a├ž─▒s─▒ndan genel anesteziye g├Âre olduk├ža g├╝venli bir y├Ântemdir.

Epidural anestezinin kullan─▒m─▒ annenin do─čum esnas─▒nda a┼č─▒r─▒ yorulmas─▒n─▒ engelleyerek do─čum sonras─▒ndaki iyile┼čme ve toparlanma s├╝resini de k─▒saltmaktad─▒r. G├╝n├╝m├╝zde hemen her do─čumda kullan─▒lmas─▒ gereken bu i┼člem ├Âncesinde i┼člemi ger├žekle┼čtirecek anestezi doktoru ile g├Âr├╝┼čmekte ve muayene olmakta fayda vard─▒r. B├Âylece epidural anesteziye engel olabilecek durumlar─▒ ├Ânceden tespit etmek m├╝mk├╝n olabilmektedir. ├ľzellikle hipertansiyon, kalp hastal─▒─č─▒, sara gibi durumlarda epidural anestezi do─čum esnas─▒ndaki a─čr─▒ya ba─čl─▒ tansiyon de─či┼čikliklerini veya krizleri engellemektedir.
Do─čumun sezaryana d├Ânmesi durumunda ise bu i┼člem sezeryan operasyonunu yapmak i├žinde kullan─▒labilir. B├Âylece acil ┼čartlarda yap─▒lacak bir genel anestezinin getirece─či handikaplardan sak─▒nmakta m├╝mk├╝n olabilmektedir.Epidural anestezinin do─čumun hangi a┼čamas─▒nda yap─▒laca─č─▒ de─či┼čmekle birlikte genel olarak rahim a─čz─▒ a├ž─▒lmaya ba┼člay─▒p 4 cm kadar geni┼čledikten sonra uygulanmaktad─▒r. Ancak do─čumun ba┼člad─▒─č─▒ndan emin olundu─ču durumlarda epidural kateteri yerle┼čtirip ilac─▒n verilmesinin rahim a─čz─▒n─▒n durumuna g├Âre daha sonra yap─▒lmas─▒ m├╝mk├╝nd├╝r. Do─čumdan sonra 2-3 saat i├žinde epidural anestezinin t├╝m etkileri ortadan kalkmaktad─▒r.

─░STENMEYEN ETK─░LER: Hipotansiyon (tansiyon d├╝┼čmesi), bulant─▒, ba┼č d├Ânmesi, nab─▒zda yava┼člama, ─▒s─▒ d├╝┼čmesi ve titreme, bel kas─▒ gev┼čeme ve i─čnenin bazen lif zedelemesiyle ge├ži├ži olan bel a─čr─▒s─▒ meydana gelebilir. Bunlar d├╝zeltilebilen, ciddi olmayan yan etkilerdir. Tekni─čine uygun yap─▒lan ÔÇťepidural anestezideÔÇŁ BA┼× A─×RISI beklenen bir durum de─čildir.
Kullan─▒lan anestezi maddesinin dozu ├žok d├╝┼č├╝k oldu─čundan bu anestezik maddenin bir k─▒sm─▒ plasentadan ge├žse de bebek ├╝zerinde bir etki yaratmaz. Ayn─▒ ┼čekilde kullan─▒lan anestezi ila├žlar─▒n─▒n dozunun ├žok d├╝┼č├╝k olmas─▒ nedeniyle bu ila├žlar─▒n anne s├╝t├╝ne ge├žen k─▒sm─▒ bebe─či etkilemeyecek dozdad─▒r.

DO─×UMUN EVRELER─░

DO─×UMUN 1 . EVRES─░

Gebelik boyunca kapal─▒ olan rahim a─čz─▒n─▒n bebe─čin do─čabilmesi i├žin kas─▒lmalar─▒n yard─▒m─▒yla tam a├ž─▒lmas─▒na (10 cm) kadar ge├žen s├╝redir. Bu evre do─čumun en uzun evresidir (yakla┼č─▒k 8-10 saat). Ancak gebe kad─▒n─▒n sanc─▒lar─▒n─▒ fark etmesinden ├žok ├Ânce kas─▒lmalar ba┼člad─▒─č─▒ndan ve baz─▒ gebelerin a─čr─▒ e┼či─či y├╝ksek oldu─čundan, gebe sanc─▒s─▒n─▒ fark etti─činde bu evrenin bile s├╝rmesini ge├žirmi┼č olur. Bu d├Ânem pasif ve aktif d├Ânem olarak ikiye ayr─▒l─▒r.

a.Pasif d├Ânem: Do─čumun ve birinci evrenin en uzun s├╝ren d├Ânemdir. Bu d├Ânemde a─čr─▒lar seyrek ve daha hafiftir. Bu d├Ânem ilk do─čumu olan gebelerde daha uzun s├╝rer. Birka├ž saatten bir iki g├╝ne kadar s├╝rebilir. Bu d├Ânemde e─čer ba┼čka bir belirti yoksa hastaneye gitmek gereksizdir.

b.Aktif d├Ânem: Rahim a─čz─▒ yakla┼č─▒k 3 cm a├ž─▒kl─▒─ča ula┼čt─▒ktan sonra ba┼člayan d├Ânemdir. Bu d├Ânemi kad─▒n, a─čr─▒lar─▒n─▒n s─▒kla┼čmaya ve ┼čiddetinin artmaya ba┼člamas─▒yla fark eder. Bu d├Ânemde a─čr─▒lar yakla┼č─▒k 5 dakikada bir gelmeye ba┼člad─▒ktan sonra hastaneye gidilmelidir. Ancak bu d├Ânemde suyun fazla gelmesi, ne olursa olsun kanaman─▒n olmas─▒ ya da normal olmayan herhangi bir durum fark edildi─činde a─čr─▒lar─▒n s─▒kl─▒─č─▒na bak─▒lmaks─▒z─▒n hemen hastaneye gidilmelidir.

Birinci evrenin sonuna do─čru yani rahim a─čz─▒ 8-9 cm a├ž─▒ld─▒─č─▒nda sanc─▒larla birlikte gebe kad─▒n ─▒k─▒nma da hisseder. E─čer do─čumu yapt─▒racak hekim izin verirse kad─▒n ─▒k─▒nabilir. Vaktinden ├Ânce ─▒k─▒nma do─čumu uzatabilir.

DO─×UMUN 2.EVRES─░ VE IKINMA TEKN─░─×─░

Rahim a─čz─▒n─▒n tam a├ž─▒lmas─▒ndan bebe─čin do─čumuna kadar ge├žen s├╝redir. Bu s├╝re yar─▒m ile iki saat aras─▒ndad─▒r. Bu d├Ânemde kad─▒n─▒n kuvvetle ─▒k─▒nmas─▒ s├╝reyi k─▒salt─▒r. Ik─▒nma, tekni─če uygun olursa etkilidir. Aksi halde sadece annenin yorulmas─▒na neden olur. do─čumun bu d├Ânemi annenin aktif olarak do─čuma kat─▒ld─▒─č─▒ bir d├Ânemdir.

Ik─▒nma Tekni─či: Ik─▒nt─▒l─▒ a─čr─▒larda a─čr─▒n─▒n en g├╝├žl├╝ oldu─ču s─▒rada gebe kad─▒n─▒n derin bir nefes alarak bu havay─▒ d─▒┼čar─▒ vermeden a─čz─▒n─▒ kapatarak kuvvetle ─▒k─▒n─▒r. Ik─▒n─▒rken kal├ža ve bel ÔÇťCÔÇŁ pozisyonunda, ├ženeyi g├Â─čse dayayarak t├╝m g├╝c├╝yle makat─▒na do─čru ─▒k─▒narak bebe─či iter. Ik─▒nma a─čr─▒ boyunca devam etmeli, a─čr─▒ ge├žince ─▒k─▒nmamal─▒ ve gev┼čemelidir. Bebe─čin ba┼č─▒ do─čarken gebeye ─▒k─▒nmamas─▒ s├Âylenir, ancak ─▒k─▒nma hissi devam etmektedir. Ik─▒nmay─▒ ├Ânlemek i├žin a─č─▒z a├ž─▒larak kuvvetli bir ┼čekilde k─▒sa nefesler al─▒p verilir.

Bebe─čin ba┼č─▒ do─čdu─čunda doktor rahat nefes alabilmesi i├žin bebe─čin a─čz─▒n─▒ ve burnunu siler. Bebek ba┼č─▒ do─čdu─čunda y├╝z├╝ yere do─črudur. Omuzlar─▒n do─čabilmesi i├žin ba┼č─▒n─▒ annenin sa─č ya da sol baca─č─▒na do─čru ├ževirir.

Bu d├Ân├╝┼čten sonra doktor bebe─čin ba┼č─▒ndan tutup hafif├že ├žekerek bir omzunu, sonra di─čer omzunu ├ž─▒kar─▒r ve v├╝cudunun do─čmas─▒n─▒ sa─člar. Bebekler normalde do─čar do─čmaz nefes almaya ve a─člamaya ba┼člarlar. Bebek do─čduktan sonra 2-3 cmÔÇÖlik mesafeden g├Âbek klempi tak─▒l─▒r, g├Âbek kesilir ve e─čer uygunsa emzirmesi i├žin anneye verilir. Emzirme s─▒ras─▒nda salg─▒lanan hormonlar nedeniyle plasentan─▒n ayr─▒lmas─▒ da sa─članabilir. Bebe─če ve anneye kimlik tesbiti i├žin kol bantlar─▒ tak─▒l─▒r, bebe─čin ayak izi al─▒n─▒r. Bu esnada annelerde ├╝┼č├╝me ve titreme olabilir, bu durum normaldir, birka├ž dakika i├žinde ge├žer.

DO─×UMUN 3. EVRES─░

Bebe─čin do─čmas─▒ndan sonra plasentan─▒n do─čmas─▒na kadar ge├žen s├╝redir (30 ile 45 dakika). Plasenta ├ž─▒kt─▒ktan sonra tam olup olmad─▒─č─▒ kontrol edilir. Rahim i├žinde plasenta par├žas─▒ kal─▒rsa kanama ve enfeksiyona sebep olur. Kesi yap─▒lm─▒┼čsa diki┼či yap─▒l─▒r. Genellikle anneler bu evrede b├╝y├╝k bir rahatl─▒k, mutluluk ve yorgunluk hissederler. Daha sonra annenin temizli─či ve kanama kontrol├╝ yap─▒l─▒r ve odas─▒na ├ž─▒kar─▒l─▒r. ─░lk birka├ž saat kanama kontrol├╝, tansiyonu, nabz─▒ ve di─čer bulgular─▒na bak─▒l─▒r. Bu esnada do─čumhanede bebe─čini emzirememi┼čse odas─▒nda bebe─čini sevebilir ve emzirebilir.

NORMAL DO─×UM MU SEZERYAN MI?

─░┼čte, anne adaylar─▒n─▒n karar vermekte, hekimlerinse cevapland─▒rmakta zorland─▒─č─▒ bir konu. ├ľzellikle son y─▒llarda anestezi ve cerrahi tekniklerindeki geli┼čmeler sezeryan do─čumu bir altenatif haline getirmi┼čtir. Her iki y├Ântemin de birbirine g├Âre baz─▒ avantaj ve dezavantajlar─▒ vard─▒r. Bunlar─▒ dikkate alarak yapaca─č─▒n─▒z de─čerlendirmede, hangisi size daha uygun geliyorsa, o y├Ânde karar vermenizi tavsiye ederim.
┼×imdi her iki y├Ântemin avantaj-dezavantajlar─▒n─▒ ortaya koyal─▒m:

NORMAL DO─×UM

Avantajlar─▒:

ÔÇó Do─čal olan do─čum ┼čekli budur.

ÔÇó ─░lk do─čumlarda biraz zorluk ├žekilmesine kar┼č─▒n, sonraki do─čumlar ├žok daha kolay olmaktad─▒r.

ÔÇó Do─čum sonras─▒nda ├žok daha k─▒sa s├╝rede toparlar, bebe─činizle ve kendinizle daha rahat ilgilenebilirsiniz.

ÔÇó Anestezi alman─▒z gerekmez.

ÔÇó Hastanede kal─▒┼č s├╝reniz daha k─▒sad─▒r.

ÔÇó Sezeryana g├Âre daha ekonomiktir.

Dezavantajlar─▒:

ÔÇó Zaman─▒n─▒ tam olarak kestiremezsiniz. Yakla┼č─▒k bir ayl─▒k bir d├Ânem i├žinde herhangi bir zamanda do─čum olabilir.

ÔÇó %10-15 ihtimalle, sanc─▒lar esnas─▒nda bebe─čin s─▒k─▒nt─▒ya girmesi ya da do─čumun ilerlememesi gibi baz─▒ nedenlerle, normal do─čumdan sezeryana d├Ân├╝lmesi gerekebilir.

ÔÇó ├ľzellikle zor, iri ve ├žok do─čum yapan kad─▒nlarda genital organlardaki sarkmadan dolay─▒, sonraki y─▒llarda operasyon gerekebilir

ÔÇó Bebe─čin do─čumu esnas─▒nda yap─▒lan epizyo kesisinden dolay─▒ birka├ž g├╝n otururken a─čr─▒ ve rahats─▒zl─▒k hissi olur.

SEZARYEN

Avantajlar─▒:

ÔÇó Do─čum sanc─▒lar─▒n─▒ hissetmezsiniz.

ÔÇó Nispeten daha stressiz do─čum ┼čeklidir, her┼čey k─▒sa s├╝rede biter.

ÔÇó Zaman─▒n─▒ ├Ânceden belirlemek m├╝mk├╝nd├╝r.

ÔÇó Genital organlarda sarkma meydana gelmez.

Dezavantajlar─▒:

ÔÇó Do─čum sanc─▒lar─▒n─▒ hissetmeseniz de, i┼člemden sonra bir miktar a─čr─▒n─▒z olacakt─▒r, ├ž├╝nk├╝ sonu├žta bu bir operasyondur.

ÔÇó Bir kez sezeryan olunca, daha sonra normal do─čumu deneyemezsiniz.

ÔÇó Yakla┼č─▒k 4-5 g├╝n, s├╝rekli olmasa da, yatak istirahatine ihtiya├ž duyars─▒n─▒z.

ÔÇó Normal do─čuma g├Âre daha pahal─▒d─▒r.

─░┼čte, bunlar─▒ dikkate alarak, kendiniz i├žin uygun olan do─čum ┼čekline karar verebilirsiniz. Birka├ž tavsiyeyi de akl─▒n─▒zda bulundurman─▒zda yarar var:

ÔÇó Nas─▒l do─čuraca─č─▒n─▒z─▒ son iki aydan ├Ânce d├╝┼č├╝nmeye ba┼člamay─▒n. Hen├╝z gebeli─čin ba┼č─▒nda nas─▒l do─čuraca─č─▒n─▒z─▒ d├╝┼č├╝nmek, sizi gereksiz strese sokar. Ayr─▒ca bazen sizin d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝n├╝zden farkl─▒ geli┼čmeler olabilir. ├ľrne─čin, normal do─čuma karar vermi┼čken, bebe─činizin ters geli┼či nedeniyle, sezeryan olman─▒z gerekebilir.

ÔÇó Daha ├Ânce normal do─čum yapm─▒┼čsan─▒z, bu defa sezeryanla do─čumu d├╝┼č├╝nmeyin.

ÔÇó Karara e┼činizi de dahil edin, ama kendi fikrinizi asla ihmal etmeyin.

ÔÇó Normal do─čumun en zor yan─▒ ona karar vermektir.

ÔÇó ├çok ├žocuk yapmay─▒ planl─▒yorsan─▒z (4,5,6 veya 10 gibi :)) ), normal do─čumu d├╝┼č├╝n├╝n.

ÔÇó Hangi do─čum ┼čekline karar verirseniz verin, onun sizin i├žin en uygun yol oldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝n.

ÔÇó En ├Ânemlisi; do─čum stresine girmeyin. Do─čumdan ziyade, do─čum sonras─▒nda bebe─činizle ge├žirece─činiz g├╝zel zamanlar─▒ hayal edin. Ve benim hastalar─▒ma s─▒k s─▒k s├Âyledi─čim ┼ču s├Âz├╝ akl─▒n─▒z─▒n bir k├Â┼česinde tutun: ÔÇťE─čer do─čum o kadar ya┼čan─▒lmaz bir olay olsayd─▒ kad─▒nlar sadece bir kez do─čurur, bir daha bunu asla denemezlerdi.ÔÇŁ

SEZERYAN DO─×UM

Annenin ├že┼čitli hastal─▒klar─▒, fetal s─▒k─▒nt─▒ (distres), bebe─čin bir an ├Ânce do─čurtulmas─▒n─▒ gerektiren riskli gebelikler, psikolojik nedenler (annenin do─čumdan korkmas─▒) sezaryen sebepleri aras─▒nda say─▒labilir.
Bebe─čin normalden iri olmas─▒ (4500gr den fazla) veya annenin kal├ža yap─▒s─▒n─▒n dar olmas─▒ do─čumu g├╝├žle┼čtiren ├Ânemli nedenler aras─▒ndad─▒r. ├çok ciddi anormallikler d─▒┼č─▒nda, muayene ile pelviste darl─▒k saptanmas─▒ do─čumun ger├žekle┼čmeyece─čini g├Âstermez. Pelviste darl─▒k olan bir anne aday─▒n─▒n bebe─či de k├╝├ž├╝k olabilir ve beklenmedik bir ┼čekilde rahat do─čabilir. Tersi de ge├žerlidir. Pelvisi olduk├ža m├╝sait olan bir kad─▒n─▒n bebe─či normalden iri olabilir ya da do─čum kanal─▒na normalde girmesi gereken pozisyonlar─▒n d─▒┼č─▒nda bir pozisyonla girdi─či i├žin do─čum ger├žekle┼čemeyebilir. Bu nedenle, bu t├╝r durumlar i├žin, iri bebek ya da dar pelvisten ├žok ba┼č-pelvis uygunsuzlu─ču terimi tercih edilir. Bu durum da genellikle gebeli─čin son haftalar─▒ndan ve hatta ├žo─ču zaman do─čum eylemi ba┼člamadan ├Ânce saptanamaz.
Ba┼č-pelvis uygunsuzlu─ču sadece ba┼č─▒n b├╝y├╝k veya kal├žan─▒n dar olmas─▒na ba─čl─▒ de─čildir. Bebek normal kiloda kal├ža olduk├ža m├╝sait olabilir ama bebek istenen pozisyonda olmayabilirBebe─čin sorunsuz do─čum kanal─▒nda ilerleyebilmesi i├žin belli pozisyonlarda pelvise girmesi ve belli manevralar─▒ yapmas─▒ gerekir. E─čer, normal d─▒┼č─▒ bir pozisyonda girerse en k├╝├ž├╝k ├žaplar─▒n─▒ do─čum kanal─▒na uyduramayaca─č─▒ i├žin do─čum g├╝├žle┼čir veya ger├žekle┼čemez, sezaryene almak gerekir.
Bebe─čin rahim kanal─▒na ba┼č ├Ânde gelmemesi de sorun yarat─▒r. Ba┼č d─▒┼č─▒ geli┼čler t├╝m gebeliklerin %5 civar─▒nda g├Âr├╝lebilir. Makat geli┼č baz─▒ ko┼čullar sa─čland─▒─č─▒ taktirde m├╝mk├╝n olsa da anne ve bebek i├žin riskleri artt─▒rd─▒─č─▒ndan sezaryen tercih edilebilir.
─░kiz gebeliklerde her 2 bebek de ba┼č ile do─čum kanal─▒na y├Ânelmi┼čse normal do─čum denenebilir. Di─čer t├╝m durumlarda sezaryen yap─▒lmas─▒ ├Ânerilir. ─░kizden daha fazla ├žo─čul gebeliklerde ise sezaryen tercih edilir.
Yap─▒lan do─čum ├Âncesi fetal iyilik testlerinde fetusun s─▒k─▒nt─▒da oldu─čunu g├Âsteren bulgular varsa veya normal do─čuma b─▒rak─▒lan bir gebelikte bebe─čin kalp at─▒┼člar─▒nda d├╝┼čme olursa bu fetusun s─▒k─▒nt─▒da oldu─čunu g├Âsterir. Bu durumlarda bir an ├Ânce do─čumu ger├žekle┼čtirmek ve bebe─či normal do─čum riskine b─▒rakmamak gerekir. Bu nedenle, bu olgularda sezaryen ├Ânerilir.
Plasentan─▒n rahim a─čz─▒n─▒ kapatmas─▒ durumda normal do─čum m├╝mk├╝n de─čildir. Plasenta previa gebelik s─▒ras─▒nda yap─▒lan ultrasonografide kolayl─▒kla saptanabilir. Bu durumda, normal do─čum ┼čans─▒ vermeden direkt hastay─▒ sezaryene almaka gerekir, aksi taktirde do─čum sanc─▒lar─▒n─▒n ba┼člamas─▒ ile hastay─▒ ve bebe─či riske atacak kanama s├Âz konusu olabilir.
Plasentan─▒n erken ayr─▒lmas─▒ da kar┼č─▒la┼č─▒lan bir sorundur.Normalde plasenta bebek do─čduktan sonra rahimden ayr─▒l─▒r. Bir nedenle, bebek do─čmadan rahimden erken ayr─▒lmas─▒ plasentadan beslenen bebe─čin anne karn─▒nda ├Âl├╝m├╝ne ve ge├ž tespit edilirse annede a┼č─▒r─▒ kanamaya ba─čl─▒ olu┼čan p─▒ht─▒la┼čma bozukluklar─▒ sonucu hayati riske neden olur. ├ço─čunlukla acil bir durumdur. Fark edildi─či zaman bir k─▒s─▒m bebek kaybedilmi┼č olabilir. Saptan─▒r saptanmaz acil sezaryene almak gereklidir.
Nadiren annenin su kesesi a├ž─▒ld─▒─č─▒nda bebe─čin ba┼č─▒ do─čum kanal─▒na oturmadan g├Âbek kordonu sarkabilir. Bu ├žok acil ve tehlikeli bir durumdur. En k─▒sa zamanda sezaryene almak gerekir.G├Âbek kordonu bazen bebe─čin boynuna, koluna veya baca─č─▒na dolanabilir. Bu gebelik ├Âncesi ultrason ile bazen saptanabilir ancak ├žo─čunlukla oldu─ču gibi ultrason ile g├Âr├╝lmeyebilir. Bu durumda rahim kas─▒lmalar─▒ olduk├ža bebe─čin a┼ča─č─▒ do─čru itilmesi g├Âbek kordonunu s─▒k─▒┼čt─▒r─▒r ve kalp h─▒z─▒nda azalma olur. Bu ┼čekilde kalp h─▒z─▒ndaki yava┼člamalar kordon dolanmas─▒ a├ž─▒s─▒ndan uyar─▒c─▒d─▒r ve sezaryene al─▒nmas─▒ uygundur.
Annenin ─▒k─▒nmas─▒n─▒n sak─▒ncal─▒ oldu─ču hastal─▒klar (├Ârne─čin kalp hastal─▒klar─▒, anevrizma), pelvik b├Âlgede do─čumu engelleyebilecek myom ya da yumurtal─▒k kisti gibi kitleler, annenin ge├žirilmi┼č rahim operasyonlar─▒ ya da daha ├Ânceki do─čumunu sezaryenle yapmas─▒, annede genital herpes (u├žuk) olmas─▒ durumunda sezaryen gerekebilir.
Annenin normal do─čumdan korkmas─▒, sanc─▒ ├žekmek istememesi, az da olsa bebe─či riske atmak istememesi, vajinusmusu olmas─▒ gibi nedenlerle iste─če ba─čl─▒ sezaryen yap─▒labilir.

NORMAL DO─×UM

Normal do─čum miad─▒na ula┼čm─▒┼č bir bebe─čin (37 haftadan b├╝y├╝k ) herhangi bir operatif m├╝dahale olmaks─▒z─▒n vajinal yolla do─čmas─▒n─▒ anl─▒yoruz. E─čer vakum ya da forseps do─čuma yard─▒mc─▒ olmak amac─▒yla kullan─▒lm─▒┼čsa buna m├╝dahaleli do─čum denir. Suni sanc─▒ verilmesi ve bebe─či vajenden ├ž─▒k─▒┼č─▒n─▒ kolayla┼čt─▒rmak i├žin epizyotomi dedi─čimiz kontroll├╝ kesinin yap─▒lmas─▒ da m├╝dahaleli do─čum olarak de─čerlendirilir.
Do─čum eylemi ya da do─čum doktorlar─▒ aras─▒nda s─▒k├ža kullan─▒ld─▒─č─▒ ad─▒yla ÔÇťtravayÔÇŁ servikste (rahim a─čz─▒ veya rahim boynu) a├ž─▒lma ile birlikte olan ve anne taraf─▒ndan do─čum sanc─▒s─▒ olarak alg─▒lanan d├╝zenli rahim kas─▒lmalar─▒n─▒n ba┼člamas─▒d─▒r. Gebeli─čin ├Âzellikle son trimesterinde d├╝zensiz, Braxton-Hicks (yalanc─▒ do─čum a─čr─▒lar─▒) ad─▒ verilen kas─▒lmalar olabilir, ancak bunun do─čum eylemi olarak adland─▒r─▒labilmesi i├žin d├╝zenli aral─▒klarla gelmesi, ┼čiddetinin giderek artmas─▒, sanc─▒ aralar─▒n─▒n kas─▒lmas─▒ ve beraberinde servikste (rahim boynu) a├ž─▒lman─▒n ve incelmenin ba┼člamas─▒ gerekir.
Do─čumun aktif faz─▒n─▒ 3 evrede inceleyebilir:

1. evre, do─čum eyleminin ba┼člamas─▒ndan serviksin tam a├ž─▒kl─▒─ča (10 cm) ula┼čmas─▒na kadar olan d├Ânemdir.

2. evre, serviksin tam a├ž─▒lmas─▒ndan bebe─čin do─čumuna kadar ge├žen s├╝redir.

3. evre ise, bebe─čin do─čumundan plasenta ve zarlar─▒n at─▒lmas─▒na kadar ge├žen s├╝redir.

Genelde do─čumun yakla┼čt─▒─č─▒n─▒n ilk belirtileri kas─▒lmalar ve halk aras─▒nda ÔÇťni┼čan gelmesiÔÇŁ olarak an─▒lan durumdur. Rahim a─čz─▒ t├╝m gebelik boyunca s├╝m├╝ks├╝ bir t─▒ka├žla kapal─▒d─▒r. Bu t─▒ka├ž bebe─či d─▒┼č etkenlere kar┼č─▒ korur. Do─čum eyleminin ba┼člamas─▒ndan hemen ├Ânce rahim a─čz─▒nda hafif bir a├ž─▒lma olur ve bu t─▒ka├ž kanl─▒ bir ak─▒nt─▒ ┼čeklinde v├╝cut d─▒┼č─▒na at─▒l─▒r.

Su kesilmesinin a├ž─▒lmas─▒ genellikle aktif do─čum eylemi ba┼člad─▒ktan sonra olur. Ancak, bazen sanc─▒lar yani aktif eylem ba┼člamadan da ba┼člayabilir. Bu durumda e─čer 6-12 saatte kendili─činden ba┼člamazsa suni sanc─▒yla ba┼člatmak gerekebilir. ├ç├╝nk├╝ zarlar enfeksiyondan koruyan bir bariyer g├Ârevi de yaparlar. E─čer, kese a├ž─▒ld─▒ktan sonra belli s├╝rede do─čum olmazsa vajendeki mikroplar─▒n enfeksiyon olu┼čturmas─▒ riski de vard─▒r. Zaman zaman da do─čum doktorlar─▒ eylemin bir safhas─▒nda (rahim a─čz─▒ a├ž─▒kl─▒─č─▒ 4-5 cmÔÇÖden fazla ise) su kesesini artifisyel olarak a├žarlar. Bu yakla┼č─▒m, do─čumun h─▒zlanmas─▒na yard─▒mc─▒ olur.

Do─čumun ger├žekle┼čmesinde rol oynayan 3 temel fakt├Âr vard─▒r:

1.─░tici g├╝├žler (rahim kas─▒lmalar─▒ ve do─čumun 2. evresinde ─▒k─▒nma)

2.Do─čum kanal─▒ (kal├ža kemiklerinin durumu ve yumu┼čak dokular)

3.Fetus

Bu ├╝├ž fakt├Âr do─čumun normal olup olamayaca─č─▒n─▒ belirler. Bunlardan herhangi birindeki anormallik do─čumu g├╝├žle┼čtirir ve hatta bezen imkans─▒zla┼čt─▒r─▒r.

Pelvis (ya da kal├ža) kemiklerinin yap─▒s─▒ ki┼čiden ki┼čiye de─či┼čebilir. En ideali jinekoid pelvis denen ovoid bir yap─▒da olmas─▒d─▒r. Ancak, bu normal yap─▒n─▒n varyasyonlar─▒nda pelviste darl─▒k s├Âz konusu olabilir.

Normal bir pelviste do─čum kanal─▒n─▒ inceledi─čimizde giri┼čte kanal─▒n transvers (enine) ├žap─▒n─▒n daha geni┼č oldu─čunu g├Âr├╝r├╝z. Bebe─čin ba┼č─▒n─▒n da ├Ân-arka ├žap─▒ daha uzundur. Dolay─▒s─▒yla do─čum kanal─▒na ba┼č─▒n girebilmesi i├žin bebek ba┼č─▒n─▒n ├Ân-arka ├žap─▒n─▒n annenin do─čum kanal─▒ giri┼činde enine ├žapa uymas─▒ gerekir. Yani, bebe─čin ba┼č─▒ annenin sa─č veya sol yan─▒na bakacak ┼čekilde yatay ya da hafif oblik (verev) olarak pelvise girer. Do─čum kanal─▒n─▒n ├ž─▒k─▒┼č─▒nda ise pelvisin ├Ân-arka ├žaplar─▒ daha uzundur. Bunun sonucunda do─čumun olabilmesi i├žin bebek do─čum kanal─▒nda ilerlerken bir yandan da burgu hareketi ile ba┼č─▒n en uzun olan ├Ân-arka ├žap─▒n─▒ pelvis ├ž─▒k─▒m─▒n─▒n ├Ân-arka ├žap─▒na uydurmas─▒ gerekir. Normalde, ├ž─▒k─▒ma geldi─činde ba┼č─▒n arkas─▒ annenin ├Ân taraf─▒nda olmal─▒d─▒r. Bu durumda ├ž─▒k─▒ma gelen bebek rahmin kas─▒lmalar─▒ ve annenin ─▒k─▒nmas─▒ ile ba┼č─▒n─▒ geriye do─čru atarak ├ž─▒k─▒mdan kurtulur. Ba┼č ├ž─▒kt─▒ktan sonra en geni┼č k─▒s─▒m olan omuzlar─▒n ├ž─▒kmas─▒ i├žin omuzlar da ├Ân-arka ├žapa d├Âner ve omuzlar doktorun da yapaca─č─▒ manevralarla do─čurtulur. V├╝cudun geri kalan k─▒sm─▒ ├žo─čunlukla sorunsuz do─čar.


Normal Do─čum


G├Âr├╝ld├╝─č├╝ gibi, bebek do─čum kanal─▒ndan bir t├╝nelden ge├žer gibi rahatl─▒kla ge├žememekte buna kar┼č─▒n kendini kanala uydurabilmek i├žin birtak─▒m manevralar yapmak zorundad─▒r. Bu manevralar─▒ yapabilmesi i├žin itici g├╝c├╝n yukar─▒dan bebe─či a┼ča─č─▒ya do─čru zorlamas─▒, bebe─čin de bu itici g├╝├ž kar┼č─▒s─▒nda do─čru yolu ve pozisyonlar─▒ kendili─činden ister istemez bulur ve gereken manevralar─▒ yapar. ─░tici g├╝├ž eylemin 1. evresinde sadece rahim kas─▒lmalar─▒ iken, 2. evresinde annenin ─▒k─▒nmas─▒ da bu g├╝ce katk─▒ da bulunur.

Ik─▒nma hareketi rahim a─čz─▒ tam a├ž─▒lmadan hi├ž bir zaman yap─▒lmamal─▒d─▒r.
Bebek ├ž─▒kt─▒ktan sonra s─▒ra plasenta ve eklerinin ├ž─▒kmas─▒na gelmi┼čtir ki bu evre eylemin 3. evresi veya ÔÇťhalasÔÇŁ olarak adland─▒r─▒l─▒r. Genellikle, k─▒sa bir s├╝re plasentan─▒n kendili─činden ├ž─▒kmas─▒ beklenir ve sonras─▒nda gerekirse yard─▒mc─▒ manevralarla plasenta ve beraberinde zarlar─▒n ├ž─▒kmas─▒ sa─član─▒r. Bazen, plasenta kendili─činden ├ž─▒kmayabilir. Bu durumda, doktor elini uterusa sokup elle ├ž─▒kartmak zorunda kalabilir. Nadiren, plasenta rahim duvarlar─▒na iyice yap─▒┼č─▒k olabilir ki bu durumda plasenta tamamen ├ž─▒kart─▒lamayabilir. Plasenta yap─▒┼čma anomalisi olarak adland─▒r─▒lan bu durum riskli bir durumdur ve kanama kontrol edilemedi─či taktirde annenin rahminin al─▒nmas─▒na kadar gidebilir.
M├╝dahaleli Do─čum
Vajinal do─čum s─▒ras─▒nda vakum ya da forseps (ka┼č─▒k) do─čuma yard─▒mc─▒ olmak amac─▒yla kullan─▒lm─▒┼čsa buna m├╝dahaleli do─čum denir. Suni sanc─▒ verilmesi ve bebe─či vajenden ├ž─▒k─▒┼č─▒n─▒ kolayla┼čt─▒rmak i├žin epizyotomi (diki┼čli do─čum) dedi─čimiz kontroll├╝ kesinin yap─▒lmas─▒ da m├╝dahaleli do─čum olarak de─čerlendirilir.

Suni sanc─▒ nedir, ne zaman verilir?
Bebek normal boyutlarda do─čum kanal─▒ ya da kal├ža kemikleri m├╝sait olsa da annenin rahim kas─▒lmalar─▒ yetersiz ise o zaman do─čum s├╝resinin uzamas─▒na ba─čl─▒ riskler ortaya ├ž─▒kabilir. Bu durumda, annenin rahim kas─▒lmalar─▒n─▒ g├╝├žlendirmek amac─▒yla halk aras─▒nda ÔÇťsuni sanc─▒ÔÇŁ denilen oksitosin hormonu serumla verilir. Bazen de do─čum eylemi beklenen do─čum zaman─▒ ge├žmesine ra─čmen ba┼člamayabilir ya da gebeli─če ait risklerden dolay─▒ do─čum sanc─▒lar─▒n─▒n kendili─činden ba┼člamas─▒ beklenmeden do─čumun ger├žekle┼čmesi gerekebilir. Bu durumda da oksitosin verilir. Yani, oksitosin ya da suni sanc─▒; eylemi ba┼člatmak ve yetersiz eyleme yard─▒mc─▒ olmak ┼čeklinde 2 temel ama├žla kullan─▒l─▒r.

Oksitosin d─▒┼č─▒nda su kesesinin doktor taraf─▒ndan a├ž─▒lmas─▒ da (amniyotomi) do─čumun ba┼člat─▒lmas─▒ ve eyleme yard─▒m amac─▒yla kullan─▒l─▒r. Oksitosin, insan v├╝cudunda yap─▒lan bir hormondur ve bir├žok etkisi d─▒┼č─▒nda en ├Ânemli fonksiyonu do─čum s─▒ras─▒nda rahimde kas─▒lmalar─▒ sa─člamakt─▒r. Yanl─▒┼č bir kanaat olarak suni sanc─▒n─▒n normal yolla ba┼člayan sanc─▒lardan daha farkl─▒ oldu─ču d├╝┼č├╝n├╝l├╝r. Ancak, esas─▒nda mekanizma yetersiz olan do─čal bir maddenin sentetik e┼čde─čerinin d─▒┼čar─▒dan verilmesidir.

Suni sanc─▒ esasen do─čal bir hormonun kullan─▒lmas─▒d─▒r ancak kullan─▒m─▒ s─▒ras─▒nda belirli riskler vard─▒r. En ├Ânemli risk, kontrols├╝z veya a┼č─▒r─▒ oksitosin verilmesine ba─čl─▒ rahmin a┼č─▒r─▒ kas─▒lmas─▒ ve arada olmas─▒ gereken gev┼čeme periyotlar─▒n─▒n olmamas─▒d─▒r. Bu durum, fetusa plasentadan kan ak─▒┼č─▒n─▒ engelleyece─činden risklidir. Bu nedenle, suni sanc─▒ verilirken doktor ve hem┼čirelerin yak─▒n kontrol├╝nde uygulanmas─▒ gerekir. Ayr─▒ca, oksitosin verilmesi planlanan hastada ba┼č-pelvis uygunsuzlu─ču ya da anormal geli┼č ┼čekli gibi normal do─čuma engel bir durumun olmamas─▒ gereklidir.


DO─×UMUN BA┼×LADI─×I NASIL ANLA┼×ILIR

Ni┼čan, kas─▒lmalarla birlikte olan sanc─▒ ve/veya suyun gelmesi bize do─čum eyleminin ba┼člad─▒─č─▒n─▒ g├Âsterir. Bu ├╝├ž belirti s─▒ra ile de─čildir. Her kad─▒nda ve bir kad─▒n─▒n her do─čumunda farkl─▒ s─▒ralarla g├Âr├╝lebilir.
Ni┼čan: gebelik boyunca kapal─▒ olan rahim a─čz─▒nda rahmi ve bebe─či enfeksyonlardan korumak amac─▒yla pelte gibi s├╝m├╝k├╝ms├╝ bir t─▒ka├ž olu┼čur. Bu t─▒kaca da ni┼čan denir. Rahimdeki kas─▒lmalar─▒n etkisiyle geni┼čleyen rahim a─čz─▒ndan bu t─▒ka├ž d├╝┼čer. Gebe kad─▒n bunu ak─▒nt─▒ ┼čeklinde fark eder. Bu s├╝m├╝ks├╝ t─▒ka├ž ayn─▒ zamanda hafif pembemsi kanla bula┼čm─▒┼č (ancak kanama olmayan) ┼čeklindedir. Halk aras─▒nda buna belirti, ni┼čan, iz de denir. Ni┼čan geldi─činde hemen hastaneye gitmek gerekmez. Bu do─čumun ├žok yakla┼čt─▒─č─▒n─▒ bug├╝n yar─▒n do─čumun ger├žekle┼čece─čini g├Âsterir. Haz─▒rl─▒klar─▒ g├Âzden ge├žirmek i├žin zaman─▒n─▒z vard─▒r.

Suyun gelmesi: Bebe─či koruyan su kesesi gerilmelerin ve kas─▒lmalar─▒n etkisiyle y─▒rt─▒labilir. Bu nedenle amniyon suyu rahimden d─▒┼čar─▒ akar.Su kesesi ├╝st b├Âlgeden ve s─▒yr─▒k ┼čeklinde y─▒rt─▒lm─▒┼čsa amniyon suyu s─▒z─▒nt─▒ ┼čeklinde akabilir. Bu nedenle gebeler idrar ka├ž─▒rd─▒klar─▒n─▒ ya da ak─▒nt─▒ nedeniyle ─▒slakl─▒k oldu─čunu d├╝┼č├╝nebilirler. Amniyon s─▒v─▒ ak─▒nt─▒ gibi koyu, k─▒vaml─▒ de─čil, su gibi ak─▒┼čkand─▒r. Rengi a├ž─▒k sar─▒ ya da ─▒hlamur ├žay─▒ gibidir. ├žama┼č─▒rda ak─▒nt─▒ gibi tabaka b─▒rakmaz. Bu nedenle aks─▒rma, ├Âks├╝rme gibi nedenle olan idrar ka├ž─▒rmaya benzemez. Ayr─▒ca kendine has bir kokusu da vard─▒r. Bu farkl─▒l─▒klar─▒ dikkate alarak ─▒slakl─▒─č─▒n kesenin a├ž─▒lmas─▒yla ilgili olup olmad─▒─č─▒ gebe taraf─▒ndan ay─▒rt edilir.

Amniyon kesesi y─▒rt─▒ld─▒ktan sonra bebe─čin ve anne rahminin mikrop almas─▒ kolayla┼č─▒r. O nedenle su geldi─činde ya da ┼č├╝phe edildi─činde hemen hastaneye gitmek gereklidir. Bazen kad─▒nlar su gelse bile a─čr─▒lar ba┼člamad─▒ diye hastaneye gitmeyi geciktirirler. Bu durum anne ve bebe─čin mikroplarla bula┼čan baz─▒ hastal─▒klar─▒ kapmas─▒na neden olabilir.Do─čumdan ├Ânce su keseleri y─▒rt─▒lan gebe kad─▒nlar─▒n ├žo─čunlu─ču 12 saat i├žinde ilk kas─▒lmalar─▒ hissederler; kalanlar─▒n ├žo─ču bunlar─▒ 24 saat i├žinde hisseder. Bununla birlikte yakla┼č─▒k 10 kad─▒ndan birinde do─čumun ba┼člamas─▒ daha uzun s├╝rer. Zaman ge├žtik├že y─▒rt─▒lm─▒┼č amniyon kesesinden bebek ve/veya annenin enfeksiyon kapma riski artaca─č─▒ i├žin ├žo─ču hekim kese y─▒rt─▒ld─▒ktan sonra e─čer beklenen tarih yak─▒nsa 24 saat i├žinde oksitosinle do─čumu ba┼člat─▒r, az say─▒da hekim 6 saat i├žinde ba┼člatmay─▒ ye─čler. Son ├žal─▒┼čmalar bu noktaya gelmi┼č bir gebelikte do─čumu ba┼člatmak i├žin 24 saatten fazla beklemenin yarar─▒ olmad─▒─č─▒n─▒, tersine zarar─▒ oldu─čunu g├Âsteriyor.

Vajinan─▒zdan s─▒z─▒nt─▒ veya ak─▒nt─▒ geliyorsa hekiminizi veya ebenizi aray─▒n. Bu arada enfeksiyondan korumak i├žin vajina b├Âlgesini olabildi─čince temiz tutun; banyo yapmay─▒n veya cinsel ili┼čkiye girmeyin; amniyon s─▒v─▒s─▒n─▒ emmesi i├žin ped kullan─▒n (tampon de─čil); kendi kendinizi i├žeriden muayene etmeye kalk─▒┼čmay─▒n; tuvalette ├Ânden arkaya do─čru temizlenin.

Nadiren, bebe─čin gelen par├žas─▒ hen├╝z pelvise yerle┼čmedi─činde ve keseler erken y─▒rt─▒ld─▒─č─▒nda (en s─▒k olarak bebe─čin premat├╝re veya makat geli┼či oldu─ču durumlarda) g├Âbek ba─č─▒ ÔÇťkendi ├╝st├╝ne katlan─▒rÔÇŁ rahim boynuna do─čru itilir hatta amniyon s─▒v─▒s─▒n─▒n akmas─▒yla vajinaya bile inebilir. Vajinan─▒z─▒n ├ž─▒k─▒┼č─▒nda g├Âbek ba─č─▒ g├Ârebiliyorsan─▒z veya vajinan─▒z─▒n i├žinde bir ┼čey varm─▒┼č gibi hissediyorsan─▒z hemen hastaneye gidin.

A─čr─▒: Do─čumun ba┼člad─▒─č─▒n─▒ g├Âsteren bir di─čer belirti de kar─▒nda sertle┼čme ile birlikte a─čr─▒n─▒n hissedilmesidir. Ba┼člang─▒├žta hafif olan, k─▒sa s├╝ren ve seyrek olan bu a─čr─▒lar gittik├že daha uzun, ┼čiddetli ve s─▒k hale gelir.

─░lk kez anne olacak ├žo─ču kad─▒n (bunlarda do─čum sanc─▒lar─▒ genellikle yava┼č ba┼člar ve kas─▒lmalar kademeli olarak artar) g├╝venle ilk birka├ž saati evinde ge├žirebilir. Ancak kas─▒lmalar─▒n─▒z, ├žok g├╝├žl├╝ ba┼člad─▒ysa -en az 45 saniye s├╝ren ve 5 dakikadan daha s─▒k gelen kas─▒lmalar- ve/veya daha ├Ânce do─čurmu┼čsan─▒z ilk birka├ž saat sanc─▒lar─▒n tamam─▒ olabilir. B├╝y├╝k olas─▒l─▒kla do─čumun ilk evresi sanc─▒s─▒z ge├žmi┼čtir ve rahim a─čz─▒n─▒z bu s├╝rede yeterince geni┼člemi┼čtir. Hekiminizi aramamak -ve son dakikada hastaneye yeti┼čmeye ├žal─▒┼čmay─▒ g├Âze almak- ┼ču an telefon etmekten daha k├Ât├╝ sonu├žlar do─čurabilir.

Bununla birlikte, ard─▒┼č─▒k birka├ž kas─▒lmay─▒ saym─▒┼č olman─▒z iyi olacakt─▒r. Kas─▒lmalar─▒ bildirirken s─▒kl─▒klar─▒ s├╝releri ve g├╝├žleri konusunda emin olun. Sakin bir ses tonuyla konu┼čmak ad─▒na rahats─▒zl─▒─č─▒n─▒z─▒ belli etmekten ka├ž─▒nmay─▒n. (Hekiminiz kas─▒lma s─▒ras─▒nda konu┼čmakta olan bir kad─▒n─▒n sesinden do─čumun hangi a┼čamada oldu─čunu anlama konusunda deneyimli olacakt─▒r.)

E─čer siz haz─▒r oldu─čunuzu hissediyorsan─▒z, ancak hekiminiz ayn─▒ fikirde de─čilse, ÔÇťbekleÔÇŁ yan─▒t─▒yla tatmin olmay─▒n. Hastaneye gidip kontrol yapt─▒rmak istedi─činizi s├Âyleyin. ÔÇťHer ihtimaleÔÇŁ kar┼č─▒ bavulunuzu yan─▒n─▒za alabilirsiniz, ancak rahim a─čz─▒n─▒z a├ž─▒lmaya yeni ba┼člam─▒┼čsa eve d├Ânmeye de haz─▒rl─▒kl─▒ olun.

Do─čum sanc─▒lar─▒ ba┼člad─▒─č─▒nda hemen hastaneye gitmeniz gerekmez. Ancak sanc─▒lar yakla┼č─▒k 4-5 dakikada bir geliyorsa hastanede olman─▒z gerekir. Bazen ger├žek do─čum a─čr─▒lar─▒n─▒ taklit eden yalanc─▒ do─čum a─čr─▒lar─▒ gebe kad─▒n─▒ ve e┼čini tela┼čland─▒r─▒r ve hastaneye gitmesine neden olur. B├Âyle bir durumla kar┼č─▒la┼č─▒ld─▒─č─▒nda a─čr─▒lar─▒n ger├žek mi, yalanc─▒ m─▒ oldu─čunu ay─▒rt etmek i├žin izlemek ve baz─▒ farkl─▒l─▒klar─▒ g├Âzlemek gerekir.

Yalanc─▒ do─čum a─čr─▒lar─▒:
S─▒kl─▒─č─▒, ┼čiddeti bak─▒m─▒ndan d├╝zensizdir
Dola┼čma, masaj ve istirahatla ge├žebilir
A─čr─▒ bel, kas─▒k ve kar─▒nda hissedilir
Rahim ucunda yumu┼čama ve a├ž─▒lmaya neden olmaz.
Ger├žek do─čum a─čr─▒lar─▒:

D├╝zenlidir
Her durumda devam eder, ge├žmez
A─čr─▒ bel, kas─▒k ve kar─▒nda her noktada ayn─▒ hissedilir
Yumu┼čama ve a├ž─▒lmaya neden olur

Evde yap─▒labilecekler:
Dola┼čabilir yada istirahat edebilirsiniz.
Du┼č al─▒nabilir.
Masaj yap─▒labilir. Belden kal├žaya do─čru ve elin topu─ču ile bel ve kal├ža ├╝zerine bas─▒n├ž uygulamalar─▒ rahatlat─▒c─▒ olabilir.
Valiz kontrol edilebilir.
S─▒k s─▒k tuvalete gidilerek idrar yap─▒l─▒r.
Yap─▒lmas─▒ sak─▒ncal─▒ olanlar:

A─čr─▒lar ba┼člad─▒─č─▒nda bir ┼čey yenilmemelidir. Yemek yemek ya da Fazla miktarda s─▒v─▒ almak kusmaya yol a├žabilir.
Gerekirse ├žok k├╝├ž├╝k miktarlarda s─▒v─▒ al─▒nabilir.
Biraz enerji verecek, a─č─▒zda eriyen ┼čeker, ├žikolata yenilebilir.

ERKEN DO─×UM SEBEPLER─░

Erken do─čum son adet tarihinden sonra 37. haftaya kadar olan do─čumlar─▒ kaps─▒yor.- Tek ├žocuk bekleyenlerde y├╝zde 10 oran─▒nda g├Âr├╝l├╝rken ikiz hamileliklerde bu oran art─▒yor. 17 ya┼č─▒n alt─▒ ve 35 ya┼č ├╝st├╝ anne adaylar─▒ da erken do─čum riski ile kar┼č─▒ kar┼č─▒ya.
Her bebe─čin 9 ay 10 g├╝n├╝ anne rahminde ge├žirmesi en ideal durumken, her ┼čeye ra─čmen erken do─čumlar oluyor. T─▒pta ve son y─▒llarda ├╝lkemizde ya┼čanan geli┼čmelere ba─čl─▒ olarak art─▒k daha fazla premat├╝re bebek hayatta kalabiliyor. Bir ka├ž y─▒l ├Âncesine kadar premat├╝re bebekler i├žin ya┼čam s─▒n─▒r─▒ 27 haftayken, g├╝n├╝m├╝zde bu s─▒n─▒r 24 haftaya kadar indi. Ancak, erken do─čan bebeklerin ├Ânemli bir k─▒sm─▒ tam haz─▒r olmadan d├╝nyaya gelmelerinin olumsuz sonu├žlar─▒n─▒ ya┼č─▒yorlar. Bu nedenle do─čum uzmanlar─▒ d├╝nyan─▒n her yerinde erken do─čum riski ta┼č─▒yan bebeklerin bir ka├ž hafta, hatta bir ka├ž g├╝n daha ge├ž do─čmalar─▒n─▒ sa─člamak i├žin, ellerinden geleni yap─▒yorlar. Yap─▒lan ├žal─▒┼čmalar geciktirilen her g├╝n i├žin bebeklerin ya┼čama ┼čanslar─▒n─▒n artt─▒─č─▒n─▒ g├Âsteriyor. Ancak her ┼čeye kar┼č─▒n erken do─čumu ya┼čayan bir├žok kad─▒n var.
BEBEK NEDEN ERKEN DO─×AR?
Bebeklerin neden erken do─čduklar─▒ konusunda tek bir sebep yoktur. Bu olay ├žo─čunlukla bir├žok nedene ba─čl─▒ olabilir. En ├Ânemli nedenlerden biri ├žo─čul gebelik, ,Rahim i├ži ve d─▒┼č─▒ enfeksiyonlar, ├žo─čul gebelikler, amniyon s─▒v─▒s─▒n─▒n fazla olmas─▒, rahmin yap─▒sal anormallikleri, rahim i├ž tabakas─▒ i├žine kanamalar, genetik fakt├Ârler, do─čumu ba┼člatan fizyolojik mekanizmalar─▒n erkenden tetiklenmesi erken do─čumun en s─▒k rastlanan sebepleri aras─▒ndad─▒r.ÔÇŁ

K─░MLER R─░SK ALTINDA?
Erken do─čum konusunda bilinmeyen bir├žok etken oldu─ču i├žin b├╝t├╝n anne adaylar─▒ bu riskler a├ž─▒s─▒ndan de─čerlendirilmelidir. Ancak baz─▒ hamilelerin bu durumla kar┼č─▒la┼čma riski ├žok daha y├╝ksek olur.
Ya┼č─▒ 17ÔÇÖin alt─▒nda, 35ÔÇÖin ├╝zerindekiler
Birden fazla bebek bekleyenler
Daha ├Ânce d├╝┼č├╝k, ya da erken do─čum ya┼čayanlar
Baz─▒ sistemik ve enfeksiyon hastal─▒─č─▒ olan gebeler
D├╝┼č├╝k kilolu anne adaylar─▒
Sigara kullananlar
Hamileli─činde vajinal kanama sorunu olanlar
Stres alt─▒nda ve yo─čun ├žal─▒┼čma ┼čartlar─▒ alt─▒nda ya┼čayanlar
D├╝┼č├╝k sosyo ekonomik durumda olan hastalar.
Bu risk fakt├Ârlerini ├Ânceden tespit etmek ve gerekli ├Ânlemleri almak ├žok zor de─čil. ÔÇťAnne kilosunun ve ya┼č─▒n─▒n ideal aral─▒kta tutulmas─▒, ├žal─▒┼čma ┼čartlar─▒n─▒n uygun olmas─▒, iki gebelik aras─▒ ge├žen s├╝renin 1 y─▒l ├╝zerinde olmas─▒, sigara ve di─čer k├Ât├╝ al─▒┼čkanl─▒klardan uzakla┼č─▒lmas─▒ ve olas─▒ erken do─čum eyleminin; bel-kas─▒k a─čr─▒s─▒, vajinal ak─▒nt─▒ miktar─▒nda art─▒┼č, su gelmesi, vajinal kanama gibi ├Ânc├╝ belirtilerinin hasta taraf─▒ndan erken fark edilmesi ve doktora ba┼čvurulmas─▒ erken do─čumu engellemede ├Ânemli ├Âl├ž├╝de rol oynar.ÔÇŁ


ERKEK DO─×UM KONTROL HAPLARI

Erkekler i├žin geli┼čtirilme a┼čamas─▒nda olan do─čum kontrol y├Ântemleri aras─▒nda en reva├žta olanlar testosteron hormonunun sperm h├╝creleri ├╝zerindeki etkilerini engelleyerek etki edenler. Bu y├Ântemlerin sperm h├╝creleri ├╝zerindeki muhtemel mutajen (ÔÇŁgenleri bozucuÔÇŁ) etkileri, y├Ântemlerin insanlarda kullan─▒labilirli─čini hen├╝z engelliyor.
Ancak fareler ├╝zerinde ba┼čka nedenlerle yap─▒lan deneylerde tesad├╝fen erkeklerde uygulanabilecek yeni bir do─čum kontrol y├Ânteminin yolu a├ž─▒ld─▒: Fareler ├╝zerinde yap─▒lan ├žal─▒┼čmalarda vaz deferens ad─▒ verilen sperm kanallar─▒n─▒n (bu kanallar olgun sperm h├╝crelerini ana sperm kanallar─▒na ve buradan da depoland─▒klar─▒ yere ta┼č─▒yan kanalc─▒klard─▒r) kas─▒lmas─▒n─▒ sa─člayan bir resept├Âr (alg─▒lay─▒c─▒) oldu─ču saptand─▒. P2X1 ad─▒ verilen bu resept├Âr (alg─▒lay─▒c─▒) uyar─▒ld─▒k├ža olu┼čan kas─▒lmalar sayesinde sperm h├╝creleri aynen bir di┼č macunu s─▒k─▒ld─▒─č─▒nda d─▒┼čar─▒ macunun bo┼čalmas─▒ gibi kanalda ilerliyorlar. ─░┼čte bu resept├Âr├╝n varl─▒─č─▒n─▒n saptanm─▒┼č olmas─▒ ger├žek bir devrim niteli─činde, ├ž├╝nk├╝ bu resept├Âr├╝ d─▒┼čar─▒dan verilen baz─▒ ila├žlarla devre d─▒┼č─▒ b─▒rakmak teorik olarak m├╝mk├╝n. Bu ba┼čar─▒l─▒rsa, vaz deferens kas─▒lamad─▒─č─▒ndan sperm h├╝creleri kanallarda ilerleyemeyecek ve b├Âylece bo┼čalma olsa bile bo┼čalan s─▒v─▒n─▒n d─▒┼čar─▒dan bak─▒ld─▒─č─▒nda niteliklerinde (renk, miktar) bir de─či┼čiklik olmamas─▒na kar┼č─▒n s─▒v─▒n─▒n i├žinde sperm olmayacak.

Ayr─▒ca bu resept├Âr├╝ devre d─▒┼č─▒ b─▒rakan de─čil, uyaran bir maddenin bulunmas─▒ da sperm say─▒s─▒n─▒ art─▒rmaya yard─▒mc─▒ olarak erkek k─▒s─▒rl─▒─č─▒n─▒n tedavisine yeni bir yol a├žacak gibi g├Âr├╝n├╝yor.

┼×u anda bu y├Ântem yaln─▒zca bir teoriden ibaret. Sorun, resept├Âr├╝n yap─▒s─▒n─▒n t├╝m├╝yle anla┼č─▒lmas─▒ sonras─▒, bu resept├Âr├╝ ba─člay─▒p devre d─▒┼č─▒ b─▒rakacak maddenin bulunmas─▒nda. Bu madde de bulundu─čunda erkek do─čum kontrol haplar─▒ bir hayal olmaktan ├ž─▒kacak.

DO─×UM KONTROL Y├ľNTEMLER─░
DO─×AL Y├ľNTEMLER

Bu y├Ântemler, gebeli─či ├Ânlemekten daha ├žok gebeli─čin meydan gelmesi i├žin kullan─▒l─▒r. ├ç├╝nk├╝ gebeli─či ├Ânleme oran─▒ y├╝ksek de─čildir. Ancak, gebe kal─▒nmas─▒ ve bebe─čin d├╝nyaya gelmesi sorun olmayacak ├žiftler taraf─▒ndan da gebeli─či ├Ânlenme amac─▒ ile kullan─▒labilir.
Bu y├Ântemleri kullanmaya karar veren ├žiftlerin ├Âncelikle bir hekime ba┼čvurmas─▒ gerekmektedir. Kad─▒n─▒n adetlerinin ├žok d├╝zenli olmas─▒n─▒n yan─▒nda g├╝nl├╝k kay─▒tlarla baz─▒ belirtilerin kaydedilmesi ve gebe kalma olas─▒l─▒─č─▒n─▒n y├╝ksek oldu─ču g├╝nlerde cinsel ili┼čkiye girilmemesi esas─▒na dayan─▒r.

Do─čal aile planlamas─▒ y├Ântemleri ┼čunlard─▒r ( y├Ântemler hakk─▒nda sadece k─▒sa bilgi verilmi┼čtir. Bu bilgilerle bu y├Ântemlerin uygulanmas─▒ m├╝mk├╝n de─čildir):

1. Takvim y├Ântemi

D├╝zenli adetleri olan kad─▒nlarda kaba bir hesaplama ile yumurtan─▒n t├╝plere at─▒lma zaman─▒ tahmini olarak hesaplan─▒r. Bu d├Ânemlerde cinsel ili┼čkiye girilmez. Gebe kalma olas─▒l─▒─č─▒ y├╝ksektir.

2. Bazal v├╝cut ─▒s─▒s─▒ y├Ântemi

D├╝zenli olarak her sabah v├╝cut ─▒s─▒s─▒ ├Âl├ž├╝lerek yumurtan─▒n t├╝plere at─▒lma zaman─▒ tahmin edilir. Gebe kalma olas─▒l─▒─č─▒ y├╝ksektir.

3. Servikal palpasyon y├Ântemi

D├╝zenli olarak her g├╝n kad─▒n elini vajenin i├žine sokarak rahim a─čz─▒na dokunur. Rahim a─čz─▒nda meydan gelen de─či┼čikliklere g├Âre yumurtan─▒n t├╝plere at─▒lma zaman─▒ tahmin edilir. Bu d├Ânemlerde cinsel ili┼čkiye girilmez. Gebe kalma olas─▒l─▒─č─▒ y├╝ksektir.

4. Servikal mukus y├Ântemi

D├╝zenli olarak her g├╝n kad─▒n elini vajenin i├žine sokarak salg─▒lanan s─▒v─▒s─▒n─▒ kontrol eder. S─▒v─▒da meydana gelen de─či┼čikliklere g├Âre yumurtan─▒n t├╝plere at─▒lma zaman─▒ tahmin edilir. Bu d├Ânemlerde cinsel ili┼čkiye girilmez. Gebe kalma olas─▒l─▒─č─▒ y├╝ksektir.

5. Semptotermal y├Ântem

Kad─▒n─▒n hem v├╝cut ─▒s─▒s─▒n─▒ ├Âl├žmesi hem de vajendeki salg─▒lanan s─▒v─▒lar─▒ veya rahim a─čz─▒n─▒ kontrol ederek meydan gelen de─či┼čikliklere g├Âre yumurtan─▒n t├╝plere at─▒lma zaman─▒ tahmin etmeye ├žal─▒┼čmas─▒d─▒r. Bu d├Ânemlerde cinsel ili┼čkiye girilmez. Gebe kalma olas─▒l─▒─č─▒ y├╝ksektir.

VAJ─░NAL DU┼×

Vajinal du┼č, vajinal ak─▒nt─▒ ya da di─čer maddeleri temizlemek i├žin vajina i├žini bas─▒n├žl─▒ su ya da ba┼čka bir s─▒v─▒ ile y─▒kamak anlam─▒na gelir. Vajinal du┼č i├žin kullan─▒lan ├že┼čitli parf├╝ml├╝ materyal ya da ila├ž da mevcuttur.

Bir├žok kad─▒n cinsel ili┼čkiden sonra vajeni su ile y─▒kaman─▒n gebeli─či ├Ânledi─čine inan─▒r. Bu tamamen etkisiz bir y├Ântemdir, ├ž├╝nk├╝ erke─čin bo┼čalmas─▒ s─▒ras─▒nda, spermler birka├ž saniye i├žinde rahme ge├žebilirler. Gebelikten korunmak amac─▒yla asla kullan─▒lmamal─▒d─▒r.

Adet kanamas─▒ sonras─▒ vajinada kalan kan─▒ temizlemek i├žin ve cinsel ili┼čki sonras─▒ hamile kalmamak ya da cinsel yolla bula┼čan hastal─▒klara kar┼č─▒ korunmak i├žin ,vajinal kokular─▒ azaltmak i├žin vajinal du┼č kullan─▒l─▒r. Vajina b├Âlgesinde k├Ât├╝ koku olan kad─▒nlar mutlaka doktora ba┼čvurmal─▒d─▒rlar. Vajinal du┼č durumu d├╝zeltmek yerine daha da k├Ât├╝le┼čmesine neden olur.Kronik vajinal mantar enfeksiyonu, ya da kronik bakteriyel enfeksiyon varl─▒─č─▒nda t─▒bbi olarak i├žerisinde baz─▒ ├Âzel sol├╝syonlar ile vajinal temizlik ├Ânerebilirler. Bu ama├žla yap─▒lacak olan vajinal du┼č yaln─▒zca doktorunuzun ├Ânerisiyle ve onun re├žete edece─či sol├╝syonlar ile yap─▒lmal─▒d─▒r.
Vajinal du┼č kesinlikle sa─čl─▒kl─▒ bir y├Ântem de─čildir.├ľzellikle gebelikten korunmak i├žin vajinal du┼č uygulamas─▒ son derece etkisiz bir y├Ântemdir.Vajinal du┼č bir kad─▒n─▒n hamile kalma olas─▒l─▒─č─▒n─▒ sadece %30 oran─▒nda azaltmaktad─▒r.
D├╝zenli yap─▒lan vajinal du┼č kad─▒n─▒n vajinadaki kimyasal dengesini bozarak enfeksiyonlara e─čilimli hale gelmesine neden olur. Du┼č s─▒ras─▒nda yeni mikroorganizmalar─▒n vajinaya giri┼čine neden olabilir. Bu mikroplar rahim a─čz─▒, rahim ve t├╝plere ula┼čarak ciddi enfeksiyonlara neden olabilirler. Yap─▒lan ara┼čt─▒rmalar d├╝zenli vajinal du┼č yapan kad─▒nlarda ├že┼čitli vajinal enfeksiyonlarla cinsel yolla bula┼čan hastal─▒klara daha fazla rastlan─▒ld─▒─č─▒n─▒ ortaya koymaktad─▒r.
D├╝zenli olarak avjinal du┼č yapan kad─▒nlarda pelvik iltihabi hastal─▒k ge├žirme riski %78 daha fazlad─▒r. PID uzun d├Ânemde k─▒s─▒rl─▒k ve hatta tedavi edilmedi─či taktirde hayati tehlikeye neden olabilen bir durumdur.
Bu nedenle rutin temizlik i├žin d├╝zenli vajinal du┼č yap─▒lmas─▒ sa─čl─▒kl─▒ de─čildir ve g├╝n├╝m├╝zde kesinlikle ├Ânerilmemektedir. Vajinay─▒ temizlemenin tek g├╝venli ve sa─čl─▒kl─▒ yolu vajinan─▒n kendi kendini temizlemesine izin vermektir. Vajinadaki kimyasal denge ├žok hassast─▒r ve bu dengedeki k├╝├ž├╝k sapmalar ciddi olumsuz etkilere neden olabilmektedir.Vajinal du┼č bir do─čum kontrol y├Ântemi de─čildir ve cinsel yolla bula┼čan hastal─▒klara kar┼č─▒ koruyucu de─čildir.

Acil Durumlar

Gebelik istenmedi─či halde korunmas─▒z cinsel ili┼čki (tecav├╝z gibi durumlar dahil olmak ├╝zere) meydana gelmi┼čse ya da gebeli─či ├Ânleyici y├Ântemlerin yanl─▒┼č kullan─▒lmas─▒ durumlar─▒nda (├Ârne─čin, kondomun do─čru zamanda tak─▒lmamas─▒ veya y─▒rt─▒lmas─▒ gibi) bir sa─čl─▒k kurulu┼čuna ilk 72 saatte ba┼čvurulursa gebelik engellenebilir.

SP─░RAL (R─░A)

Rahim ─░├ži Ara├ž (Spiral)
De─či┼čik ┼čekil ve boyutlarda olabilen rahim i├ži ara├žlar, saf plastik veya bak─▒rl─▒ olabilir. Uzun bir s├╝re i├žin gebelikten korur. Bak─▒r Rahim ─░├ži Ara├žlar 10 y─▒ldan fazla; progestorone Rahim ─░├ži Ara├žlar bir y─▒l korur.Son zamanlarda hormon salan tipleride ├╝retilmi┼čtir. Adet kanamas─▒n─▒n 3. veya 4. g├╝n├╝ rahme yerle┼čtirilmelidir. Bu d├Ânemde rahim a─čz─▒ a├ž─▒kt─▒r, kas─▒lmalara ba─čl─▒ a─čr─▒ azd─▒r, ve gebelik riski yoktur. E─čer vajinal enfeksiyon varsa uygulama tedaviden sonra yap─▒l─▒r.
Jinekolojik muayene sonras─▒nda vajen antiseptik sol├╝syonla temizlenir, rahim boynu serbestle┼čtirilerek rahmin b├╝y├╝kl├╝─č├╝ ├Âl├ž├╝l├╝r ve uygun b├╝y├╝kl├╝kteki rahim i├ži ara├ž yerle┼čtirilir. HIVÔÇÖi i├žeren STDÔÇÖlerin bula┼čmas─▒n─▒ engellemez. ─░├žerdi─či baz─▒ yan etkiler; regl zamanlar─▒nda d├╝zensizlik, a─č─▒r regl d├Ânemleri ve kramplarda artmad─▒r. Kad─▒n hastal─▒klar─▒na kar┼č─▒ korunmas─▒z ise daha sonra k─▒s─▒rl─▒─ča yol a├žabilir. PID olma riskini ta┼č─▒r.

Olumlu Y├Ânleri

ÔÇó Gebeli─či ├Ânlemede etkili bir y├Ântemdir (%99)
ÔÇó Bak─▒rl─▒ olanlar, gebelikten 10-12 y─▒l boyunca etkili bir ┼čekilde korur
ÔÇó Cinsel ili┼čkiyi etkilemez

Olumsuz Y├Ânleri

ÔÇó ├ľzellikle, ilk 3 ayda adet g├╝n├╝ say─▒s─▒n─▒ ve kanama miktar─▒n─▒ 2 kat─▒na kadar artt─▒rabilir. Bu durum, daha sonra normale d├Âner.
ÔÇó Adet d├Âneminde a─čr─▒ olabilir. Bunun i├žin a─čr─▒ kesici kullan─▒labilir.
ÔÇó Cinsel yolla bula┼čan hastal─▒k riski olanlar i├žin uygun de─čildir.
ÔÇó Rahimden hazneye do─čru kayabilir. ├ľzellikle haznesinin i├žini y─▒kayanlarda s─▒kl─▒kla g├Âr├╝len bir durumdur. E─čer yerinden oynarsa koruyuculu─ču azal─▒r.

Kullan─▒lmamas─▒ Gereken Durumlar

ÔÇó Son 3 ay i├žinde veya halen rahim a─čz─▒nda, rahimde veya t├╝plerinde iltihap/yara olan ki┼čilere uygulanamaz.
ÔÇó Birden fazla ki┼či ile cinsel ili┼čkisi olanlara uygun de─čildir. Bu ki┼čilerin kesinlikle kondom kullanmas─▒ gerekir.
ÔÇó D├╝zensiz adet kanamalar─▒ olanlar
ÔÇó Adet kanamalar─▒ 7 g├╝n ve daha uzun s├╝renler
ÔÇó Bir adet kanamas─▒ d├Âneminde (tamamen ─▒slanm─▒┼č) 10 ped/bez de─či┼čtirenler
ÔÇó Adet d├Ânemlerinde a─čr─▒s─▒ fazla olanlar
ÔÇó Kans─▒zl─▒─č─▒ olanlar
ÔÇó Do─ču┼čtan ├╝reme organlar─▒nda ┼čekil bozuklu─ču olanlar

Spiral (R─░A) yada halk aras─▒nda yayg─▒n ┼čekilde kullan─▒lan ad─▒yla rahim i├ži ara├ž t├╝m d├╝nyada en fazla tercih edilen geri d├Ân├╝┼č├╝ml├╝ do─čum kontrol y├Ântemidir.
Rahim i├ži ara├ž geri d├Ânebilir do─čum kontrol├╝ sa─člayan ve ana yap─▒s─▒ k─▒vr─▒labilir polietilen olan k├╝├ž├╝k bir ara├žt─▒r. Yap─▒s─▒ T harfine benzer. Polietilen g├Âvde ├╝zerinde bak─▒r tel sar─▒l─▒d─▒r. Bu bak─▒r zaman i├žinde yava┼č yava┼č sal─▒narak R─░AÔÇÖn─▒n etki mekanizmalar─▒ndan birini olu┼čturur. G├╝n├╝m├╝zde kullan─▒lan modern spirallerlerin ├Ânerilen kullan─▒m s├╝releri de─či┼čkendir. ├ťretici firmalar 3 y─▒l ile 8 y─▒l aras─▒nda de─či┼čen kullan─▒m s├╝releri belirtmekle birlikte yap─▒lan klinik deneysel ├žal─▒┼čmalarda bunlar─▒n hemen hepsinin 10 y─▒l s├╝reyle sorunsuz kullan─▒labilece─či g├Âsterilmi┼čtir.
Temel yap─▒ T ┼čeklinde olmakla birlikte piyasada de─či┼čik marka ve yap─▒larda pek ├žok R─░A bulunmaktad─▒r. Bunlar─▒n etkinlik a├ž─▒s─▒ndan birbirlerine ├╝st├╝nl├╝kleri yoktur. Toplumumuzda ithal spiral ┼čeklinde bir tabir bulunmaktad─▒r. Hastalar kendilerine ithal spiral tak─▒lmas─▒n─▒ talep etmektedirler oysa T├╝rk mal─▒ bir spiral zaten piyasada yoktur.
Y├╝z y─▒la yak─▒n bir zamand─▒r istenmeyen gebeliklerin engellenmesinde g├╝venle ve y├╝ksek etkinlikle kullan─▒lmas─▒na ra─čmen R─░AÔÇÖn─▒n gebeli─či nas─▒l engelledi─či hala daha tam anlam─▒yla anla┼č─▒lamam─▒┼čt─▒r.
R─░A t├╝m do─čum kontrol y├Ântemleri i├žinde etkinli─či en y├╝ksek olanlardan birisidir. Koruyuculuk ara├ž tak─▒ld─▒─č─▒ andan itibaren ba┼člar. Kullan─▒m─▒n ilk y─▒l─▒ i├žinde 1.000 kad─▒ndan sadece 6-8ÔÇ▓i istenmeyen bir hamilelikle kar┼č─▒ kar┼č─▒ya kal─▒r. Spiralin koruyuculu─ču ├ž─▒kar─▒ld─▒─č─▒ anda biter. Yumurtlama ├╝zerinde bir etkisi olmad─▒─č─▒ndan ki┼či ayn─▒ ay hamile kalabilir.
R─░AÔÇÖn─▒n cinsel yolla bula┼čan hastal─▒klara kar┼č─▒ hi├žbir koruyuculu─ču yoktur. Bu nedenle bu hastal─▒klar a├ž─▒s─▒ndan y├╝ksek risk grubunda olan kad─▒nlar (birden fazla partneri olan ya da, partneri birden fazla ki┼či ile ili┼čkisi olan kad─▒nlar) mutlaka prezervatif kullanmal─▒d─▒rlar.
Nadiren R─░A yerindeyken de gebelik olu┼čabilir. B├Âyle bir durumda olu┼čan gebeli─čin d├╝┼č├╝kle sonlanma olas─▒l─▒─č─▒ %50ÔÇ▓dir. Ancak gebelik fark edildi─či anda spiral ├ž─▒kart─▒l─▒rsa bu oran %25ÔÇ▓e d├╝┼čmektedir. Gebelik devam etti─či halde spiralin ├ž─▒kart─▒lmamas─▒ ise anne aday─▒n─▒n hayat─▒n─▒ tehdit edebilecek d├╝zeyde ve ┼čiddette bir enfeksiyon riskini de beraberinde ta┼č─▒r. Bu nedenle e─čer spiralin ipi g├Âr├╝lemiyorsa ya da ultrasonda yeri saptanam─▒yorsa k├╝rtaj d├╝┼č├╝n├╝lmesi gereken bir yakla┼č─▒m olmal─▒d─▒r.Bir y─▒lda bak─▒r rahim i├ži ara├ž kullanan 100 kad─▒ndan birden az─▒; progestoron rahim i├ži ara├ž kullanan 100 kad─▒ndan 2ÔÇÖsi hamile kalmaktad─▒r.

SPERM ├ľLD├ťR├ťC├ťLER

Fitil, k├Âp├╝k, tablet ve sperm ├Âld├╝r├╝c├╝ler
Vajinal spermisitler, spermlerin servikse ula┼čmadan etkisiz hale getirilmeleri i├žin vajinaya konur. K├Âp├╝k, tablet, krem ┼čeklinde bulunurlar. Di─čer do─čum kontrol y├Ântemlerine g├Âre etkinli─či daha azd─▒r. Etkinli─čini art─▒rmak i├žin kondom veya diyafram ile birlikte kullan─▒lmal─▒d─▒r.
Fitil, k├Âp├╝k, tablet ve benzeri sperm ├Âld├╝r├╝c├╝ler, hazneye konularak erkek tohum h├╝crelerini ├Âld├╝ren kimyasal maddelerdir. Bu y├Ântem her kad─▒n i├žin uygundur. Y├Ântemin g├╝venilirli─či do─čru kullan─▒ma ba─čl─▒d─▒r. Her cinsel ili┼čkide ve do─čru olarak kullan─▒ld─▒─č─▒nda koruyuculu─ču y├╝ksek (% 97) bir y├Ântemdir. Cinsel yolla bula┼čan hastal─▒klara kar┼č─▒ k─▒smen koruyucudur. Bu maddeleri kad─▒nlar kendileri uygular. Bu y├Ântemi kullananlar, her cinsel ili┼čkiden 15 dakika ├Ânce hazneye bir adet fitil koymal─▒, k├Âp├╝k ili┼čkiden sonra 6-8 saat haznede kalmal─▒, hazne temizli─či daha sonra yap─▒lmal─▒d─▒r. Her cinsel ili┼čkide yeni bir fitil uygulanmal─▒d─▒r.

PREZERVAT─░F

Poli├╝retan veya latex prezervatif erkek cinsel organ─▒n─▒ kaplar ve spermi toplar. Bu sayede spermin kad─▒n vajinas─▒na girmesini ├Ânler.

Olumlu Y├Ânleri
Gebeli─či ├Ânlemede etkili bir y├Ântemdir. Do─čru kullan─▒ld─▒─č─▒nda, gebeli─či %90-95 ├Ânler. E─čer beraberinde, spermisit denen krem, k├Âp├╝k, tablet ┼čeklinde olan Erkek D├Âl H├╝crelerini ├ľld├╝ren Tablet ve fitiller kullan─▒l─▒rsa etkilili─či %99ÔÇÖa ├ž─▒kar.
Erken bo┼čalmay─▒ ├Ânler.
AIDS, bel so─čuklu─ču, frengi gibi cinsel yolla bula┼čan enfeksiyonlara kar┼č─▒ her iki cinsel e┼či de korur.
Kad─▒nlar─▒ rahim a─čz─▒ kanserine kar┼č─▒ korur.
Olumsuz Y├Ânleri
Cinsel ili┼čkiyi kesintiye u─črat─▒r
Nas─▒l Kullan─▒l─▒r?
Penis setle┼čtikten sonra, vajene hi├ž temas etmeden tak─▒l─▒r.
Kondomun ucunda 1-2 cm. kadar bir bo┼čluk b─▒rak─▒l─▒r. Erkek bo┼čald─▒─č─▒nda, meni bu bo┼člu─ča dolar, E─čer bo┼čluk b─▒rak─▒lmazsa, kondom y─▒rt─▒labilir.
Kondom sertle┼čme kaybolmadan ├ž─▒kar─▒lmal─▒d─▒r.
├ç─▒kar─▒ld─▒ktan sonra, mutlaka delik veya s─▒z─▒nt─▒ olup olmad─▒─č─▒ kontrol edilmelidir. E─čer b├Âyle bir durum s├Âz konusu ise, hemen bir sa─čl─▒k kurulu┼čuna ba┼čvurulmas─▒ gerekir. ─░lk 72 saatte ba┼čvurulursa, gebelik olu┼čmadan engellenebilir.
Her kondom sadece bir kere kullan─▒l─▒r. Her cinsel ili┼čkide, yeni bir kondom kullan─▒lmal─▒d─▒r.
Kondomlar s─▒cak ve nemli yerlerde saklanmamal─▒d─▒r. G├╝ne┼č ─▒┼č─▒─č─▒nda b─▒rak─▒lmamal─▒d─▒r. Bu durumlarda, y─▒rt─▒lma olas─▒l─▒─č─▒ artar. Bazen g├Âzle g├Âr├╝lemeyecek kadar k├╝├ž├╝k delikler olu┼čur. Bu da gebeli─če neden olur.
├ťzerindeki tarih, ├╝retim tarihidir. Son kullanma tarihi, ├╝retim tarihinden 5 y─▒l sonrad─▒r.
Kondom kullan─▒rken kayganla┼čt─▒rmak i├žin vazelin ve ya─čl─▒ tablet ve fitiller kullan─▒lmamas─▒ gerekir. Bunlar da kondomun y─▒rt─▒lmas─▒na neden olabilir. ├ľzel su bazl─▒ tablet ve fitiller (KY jeli gibi) kullan─▒labilir.
Kullan─▒lmamas─▒ Gereken durumlar
E─čer kad─▒n ya da erke─čin kau├žuk alerjisi varsa kullan─▒lmamal─▒d─▒r. Bu ├žok nadir g├Âr├╝len bir durumdur.Normal kullan─▒mda bir y─▒lda 100 kad─▒ndan 14ÔÇ▓├╝ hamile kalmakta; hatas─▒z kullan─▒mda bir y─▒lda 100 kad─▒ndan 3ÔÇ▓├╝ hamile kalmaktad─▒r.

KADINDA T├ťPLER─░N BA─×LANMASI

Sterilizasyon (t├╝plerin ba─članmas─▒)
Uterusun sa─č─▒nda ve solunda birer adet olmak ├╝zere iki adet fallop t├╝p├╝ bulunur.Yandaki resimde g├Âr├╝lmektedir.Sterilizasyon, fallop t├╝plerinin ge├žirgenli─činin cerrahi y├Ântemlerle kal─▒c─▒ olarak bozulmas─▒ i┼člemidir.
T├╝plerin ge├žirgenli─či yakma, ba─člama ya da t├╝plerin etraf─▒na halka tak─▒lmas─▒ suretiyle bozuldu─čunda yumurta ile sperm hi├žbir ┼čekilde kar┼č─▒la┼čamad─▒─č─▒ndan gebelik ihtimali ortadan kalkar.Bu y├Ântem t├╝plerde ciddi hasar olu┼čtu─čundan t├╝plerin tekrar eski haline getirilmesi ├žok zordur.Sterilizasyon y├Ântemin koruyuculuk oran─▒ %100ÔÇ▓e yak─▒n olmakla beraber uygulanan cerrahi i┼člemin niteli─či (yakma veya ba─člama gibi) ve baz─▒ bireysel ├Âzellikler sebebiyle ├žok ender durumlarda gebelik olu┼čabilir. Koruma s├╝resi ├Âm├╝r boyudur.Yeniden ├žocuk sahibi olmak istedi─činde tekrar operasyon gerektirir. T├╝plerin ge├žirgenli─činin tekrar sa─članmas─▒ ba┼čar─▒ ┼čanslar─▒ d├╝┼č├╝k ve maliyetleri y├╝ksek operasyonlard─▒r.
Geli┼čmi┼č ├╝lkelerde, ├╝reme ├ža─č─▒ndaki ├žiftlerin yakla┼č─▒k %24ÔÇ▓├╝ do─čum kontrol y├Ântemi olarak cerrahi sterilizasyonu se├žiyor. G├╝venilirli─či %99.8 olan t├╝plerin ba─članmas─▒ y├Ânteminin kad─▒n─▒n cinsel ya┼čam─▒na ve ruh sa─čl─▒─č─▒na olumsuz hi├žbir etkisi yok.

KADIN PREZERVAT─░F─░

─░nce poli├╝retan malzemeden yap─▒lm─▒┼č kad─▒n prezervatifinin g├Âr├╝n├╝m├╝ iki ucu esnek halkalardan olu┼čan ├žorap gibidir. Sondaki halka k─▒l─▒f─▒ tutar ve vajinan─▒n arkas─▒nda yer al─▒r; ├Ân halka ise vajinan─▒n d─▒┼č─▒nda kal─▒r. K─▒l─▒f t├╝m spermi toplar ve vajinaya girmesini ├Ânler.D─▒┼č halka cinsel ili┼čki s─▒ras─▒nda vajinan─▒n i├žinde bulunur; penisin prezervatifin kenarlar─▒na kaymamas─▒na dikkat edilmelidir. ─░lk kullan─▒m─▒ zor gelebilir; ─░li┼čki sonras─▒ kalkmadan ├Ânce meninin s─▒zma yapmas─▒n─▒ ├Ânlemek i├žin do─čru ├ž─▒kar─▒lmal─▒d─▒r.Do─čru ve d├╝zenli kullan─▒lan kad─▒n prezervatifi H─░V vir├╝s├╝n├╝n ve en yayg─▒n olan STDÔÇÖlerin bula┼čma riskini en aza indirir; re├žetesiz alabilirsiniz. E─čer sizin ya da partnerinizin latexÔÇÖe alerjisi varsa, pol├╝retan prezervatif bunun i├žin iyi bir alternatiftir.Normal kullan─▒mda bir y─▒lda 100 kad─▒ndan 21ÔÇ▓i hamile kalmakta; hatas─▒z kullan─▒mda bir y─▒lda 100 kad─▒ndan 5ÔÇ▓i hamile kalmaktad─▒r.
─░L─░┼×K─░ SONRASI HAPI

Ertesi g├╝n hap─▒ do─čum kontrol y├Ântemi de─čildir. Korumas─▒z cinsel ili┼čkiden sonra, s├╝rd├╝r├╝lmesi kesinlikle istenmeyen gebeliklerin, d├Âllenmi┼č yumurtan─▒n rahim y├╝zeyine yerle┼čmesinden ├Ânce ├Ânlenmesidir. Korunmadan girilen cinsel ili┼čki sonras─▒nda olabilecek istenmeyen gebeli─či, ili┼čkiden sonraki 72 saat i├žerisinde alaca─č─▒n─▒z ÔÇťErtesi g├╝n hap─▒ÔÇŁ ile ├Ânleyebilirsiniz. Re├žete ile sat─▒lan bu haplar─▒n fazla beklenmeden al─▒nmas─▒ gereklidir. ├ç├╝nk├╝ haplar ne kadar erken al─▒n─▒rsa, etkisi o kadar fazla olur. ÔÇťErtesi g├╝n hap─▒ÔÇŁ, levonorgestrel hormonu (bir gestajen t├╝r├╝) i├žeren iki tabletten olu┼čur. Son derece etkili olan bu hap─▒n neredeyse hi├žbir yan etkisi yoktur.ÔÇťErtesi g├╝n hap─▒ÔÇŁ zaman─▒nda al─▒nd─▒─č─▒nda g├╝venilirlik oran─▒ son derece y├╝ksektir ve yakla┼č─▒k on vakan─▒n dokuzunda istenmeyen gebeli─či ├Ânler. ÔÇťErtesi g├╝n hap─▒ÔÇŁ ne kadar erken al─▒n─▒rsa, etkisi o kadar fazla olacakt─▒r.ÔÇťErtesi g├╝n hap─▒ÔÇŁ, d├╝zenli korunma yolu olarak kullan─▒ma uygun de─čildir. Nedeni: Do─čum kontrol hap─▒ ve spiral gibi korunma y├Ântemlerinin etkisi daha fazlad─▒r, k─▒sa s├╝re i├žerisinde s─▒k s─▒k al─▒nd─▒─č─▒ takdirde ÔÇťertesi g├╝n hap─▒ÔÇŁn─▒n etkisi azalmaktad─▒r, uzun s├╝reli kullan─▒mda yan etkisi di─čer do─čum kontrol ara├žlar─▒na oranla daha fazlad─▒r ve ÔÇťertesi g├╝n hap─▒ÔÇŁ di─čer do─čum kontrol ara├žlar─▒ndan daha pahal─▒d─▒r.
GER─░ ├çEKME Y├ľNTEM─░

Halk aras─▒nda bu y├Ântem ÔÇť├žekilme, ÔÇťdikkatli olmaÔÇŁ, d─▒┼čar─▒ bo┼čamaÔÇŁ gibi pek ├žok isim verilmi┼čtir. Cinsel ili┼čki s─▒ras─▒nda, erke─čin cinsel organ─▒n─▒n bo┼čalmadan (meninin gelmesi) ├Ânce vajenden ├ž─▒kar─▒larak meninin vajen d─▒┼č─▒na bo┼čalt─▒lmas─▒na dayanan bir y├Ântemdir. Ba┼čar─▒ oran─▒ %25ÔÇÖdir.

Bu y├Ântemi kullan─▒rken s─▒kl─▒kla yap─▒lan hata, spermlerin yaln─▒zca ejakulasyon s─▒v─▒s─▒nda (yani meni s─▒v─▒s─▒nda) bulundu─čunun san─▒lmas─▒d─▒r. Halbuki ejak├╝lasyon ├Âncesi d├Ânemde penisten d─▒┼čar─▒ sal─▒nan az miktardaki ┼čeffaf ve kaygan s─▒v─▒da da spermler az miktarda da olsa bulunmaktad─▒rlar. Baz─▒ durumlarda bu az say─▒da spermler bile gebeli─či ba┼člatmak i├žin yeterli olabilmektedir.
Ger├žek bir birle┼čme olmaks─▒z─▒n da gebe kalmak m├╝mk├╝nd├╝r. Bu, olduk├ža d├╝┼č├╝k bir ihtimal olmas─▒na kar┼č─▒n, ├Âzellikle vajinan─▒n giri┼č k─▒sm─▒na yak─▒n olan bo┼čalmada, spermler ejakulasyon esnas─▒nda penisten belli bir h─▒zla d─▒┼čar─▒ ÔÇťf─▒┼čk─▒rma tarz─▒ÔÇŁ at─▒ld─▒klar─▒ndan spermlerin bir k─▒sm─▒n─▒n vajinaya girmesi ve buradan genital kanal─▒n i├žine do─čru ilerleyerek gebeli─či ba┼člatmas─▒ m├╝mk├╝nd├╝r.
Bu y├Ântemle korunan ├žiftlerin 1/3ÔÇÖ├╝nde gebelik g├Âr├╝ld├╝─č├╝ bildirilmi┼čtir. Ayr─▒ca, kad─▒nda ve erkekte psikolojik sorunlara yol a├žabilir.

DO─×UM KONTROL HAPLARI

Do─čum kontrol haplar─▒, normalde kad─▒n v├╝cudunda bulunan di┼čilik hormonlar─▒n─▒ i├žeren ve kullan─▒ld─▒─č─▒ s├╝rece gebeli─či ├Ânleyen, etkili, kullan─▒m─▒ kolay ila├žlard─▒r. Do─čru kullan─▒ld─▒klar─▒nda, do─čum kontrol haplar─▒n─▒n etkinli─či y├╝zde 99.9ÔÇÖdur. Bu da, hamile kalma olas─▒l─▒─č─▒n─▒n hemen hemen hi├ž olmamas─▒ demektir.
Do─čum kontrol haplar─▒n─▒n gebeli─či ├Ânleme d─▒┼č─▒ndaki faydalar─▒ nelerdir?

Do─čum kontrol haplar─▒ son derece etkili, kullan─▒m─▒ kolay, etki ve yan etkileri ├žok iyi incelenmi┼č ila├žlard─▒r.

Do─čum kontrol haplar─▒, adet ├Âncesi gerginlik ve a─čr─▒l─▒ adet ┼čikayetlerini azalt─▒r, adet kanamalar─▒ miktarca daha az, daha k─▒sa ve d├╝zenli hale gelir, bunun sonucu olarak, demir eksikli─čine ba─čl─▒ kans─▒zl─▒k geli┼čme s─▒kl─▒─č─▒ azal─▒r.

Ayr─▒ca, do─čum kontrol haplar─▒, d─▒┼č gebelik geli┼čme s─▒kl─▒─č─▒n─▒, yumurtal─▒klarda ve memede kist olu┼čumunu, rahim ve yumurtal─▒k kanseri risklerini azalt─▒r. ├ço─ču kez sivilcelerde d├╝zelme g├Âr├╝l├╝r. Osteoporoz denen kemik erimesi riskini azalt─▒r. Romatoid artriti azalt─▒r.

Yan etkileri

Hap kullan─▒m─▒ s─▒ras─▒nda olabilecek yan etkiler nelerdir, hangi durumlar beni rahats─▒z edebilir?

Hap kullan─▒m─▒ ile ilk ├╝├ž ayda olu┼čan yan etkiler bulant─▒, kusma, ba┼č d├Ânmesi, ba┼ča─čr─▒s─▒, ara kanamas─▒, memelerde duyarl─▒l─▒k ve v├╝cutta ┼či┼čkinlik hissidir. Bu yan etkiler ge├žicidir, ├╝├ž d├Ârt ay i├žinde hafifleyerek kaybolmalar─▒ beklenir. Bu gibi durumlarda, hap─▒ b─▒rakmak yerine doktorunuza dan─▒┼čmak en iyi ├ž├Âz├╝md├╝r.

Hap kullan─▒rken doktora dan─▒┼čmam gereken durumlar nelerdir?

┼×iddetli kar─▒n a─čr─▒s─▒, uyluk ya da bacak a─čr─▒s─▒ oldu─čunda; ┼čiddetli g├Â─č├╝s a─čr─▒s─▒ veya nefes darl─▒─č─▒ geli┼čti─činde; ┼čiddetli ba┼ča─čr─▒s─▒, ani g├Ârme kayb─▒ ya da bulan─▒k g├Ârme veya konu┼čma bozuklu─ču ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒nda, gebelik ┼č├╝phesinde ya da depresyon, sar─▒l─▒k veya memede kitle geli┼čti─činde hemen bir sa─čl─▒k kurulu┼čuna ba┼čvurulmal─▒d─▒r.

Nas─▒l kullanmal─▒y─▒m?

Do─čum kontrol hap─▒ kullanmaya karar verdim, nas─▒l ba┼člamal─▒y─▒m?

Hi├ž hap kullanmad─▒ysan─▒z ya da birka├ž ay ara verdiyseniz, adet kanaman─▒z─▒ beklemeniz ve adet kanamas─▒n─▒n ilk g├╝n├╝ paketin ilk hap─▒n─▒ alman─▒z gerekir.

Do─čum kontrol hap─▒ kullanmaya ba┼člad─▒m, nas─▒l devam etmeliyim?

Her g├╝n bir tablet alarak paketi bitirmeli ve yedi g├╝n hap kullanmaya ara vermelisiniz. Hap almad─▒─č─▒n─▒z bu d├Ânemde adetiniz ba┼člayacakt─▒r. Adet g├Ârmeyebilirsiniz, hap─▒ d├╝zenli kulland─▒─č─▒n─▒zdan eminseniz tela┼članmay─▒n. Adet kanaman─▒z nas─▒l olursa olsun bir sonraki kutuya yedi g├╝nl├╝k aran─▒n sonunda ba┼člamal─▒s─▒n─▒z.

Hap almay─▒ unuttu─čum zamanlarda ne yapmam─▒ ├Ânerirsiniz?

Hap─▒ unuttu─čunuzu farketti─činizde hemen bir tablet alman─▒z gerekir. 12 saatten daha fazla gecikme yoksa koruyuculuk devam edece─činden problem yok demektir. Ancak hap─▒ unuttu─čunuzu 12 saatten daha sonra fark ettiyseniz unutulan hap─▒ hat─▒rlad─▒─č─▒n─▒z an yutmal─▒, o g├╝n├╝n hap─▒n─▒ da normal zaman─▒nda almal─▒s─▒n─▒z. Bu durumda koruyuculuk tam olmayaca─č─▒ndan bir sonraki adet kanamas─▒na dek ek do─čum kontrol ├Ânlemi uygulamal─▒s─▒n─▒z.

Zaman zaman hap kullanmay─▒ b─▒rakmal─▒ m─▒y─▒m?

Hay─▒r, t─▒bbi nedenler olmad─▒k├ža ara vermeniz gerekmez.

Peki ya kimlerin do─čum kontrol haplar─▒n─▒ kullanmalar─▒ sak─▒ncal─▒d─▒r?

Gebeler ya da gebelik ┼č├╝phesi olanlar; kalp damar sistemine ve beyin damarlar─▒na ait hastal─▒─č─▒ bulunanlar; damar─▒n p─▒ht─▒ ile t─▒kand─▒─č─▒ hastal─▒─č─▒ aktif olarak ge├žirmekte olanlar ile daha ├Ânce ge├žirmi┼č olanlar; aktif karaci─čer hastal─▒─č─▒ bulunanlar; kad─▒n organlar─▒na ait kanser veya meme kanseri bulunanlar do─čum kontrol haplar─▒n─▒ kullanmamal─▒d─▒r.

├ľzel durumlarda do─čum kontrol haplar─▒n─▒n kullan─▒m─▒

Yak─▒nda evlenecek ki┼čiler do─čum kontrol haplar─▒n─▒ nas─▒l kullanmal─▒d─▒r?

Do─čum kontrol y├Ântemi olarak hap kullanmay─▒ planl─▒yorsan─▒z, evlenmeden en az bir ay ├Ânceki adetinizin ilk g├╝n├╝ hap almaya ba┼člamal─▒s─▒n─▒z.

Kusma ve ishal durumlar─▒nda ne yap─▒lmas─▒ gerekir?

Hap─▒ ald─▒ktan sonraki 3-4 saat i├žindeki kusmalar ve ciddi ishaller hap─▒n emilimini ├Ânledi─či i├žin koruyucu etkinli─čini azaltabilir. Bu durumda son tableti ba┼čka bir kutudan tamamlay─▒p di─čer tabletleri zaman─▒nda alarak devam etmelisiniz. 12 saatten ├žok s├╝ren kusma ve ishal durumlar─▒nda doktorunuza dan─▒┼čmal─▒s─▒n─▒z.

Do─čum sonras─▒ ve s├╝t verme d├Âneminde hap kullan─▒m─▒ nas─▒l olmal─▒d─▒r?

├çocu─čunuzu emziriyorsan─▒z hap kullanmay─▒ bebek alt─▒ ayl─▒k oluncaya dek ertelemelisiniz. Emzirmiyorsan─▒z do─čumdan sonraki ilk adet kanamas─▒n─▒n birinci g├╝n├╝ doktorunuza dan─▒┼čarak hap kullanmaya ba┼člayabilirsiniz.

D├╝┼č├╝k ve k├╝rtajlardan sonra hap kullanmaya nas─▒l ba┼članmal─▒d─▒r?

Gebeli─čin ├╝├ž├╝nc├╝ ay─▒ndan ├Ânceki d├╝┼č├╝k ve k├╝rtajlarda t─▒bbi bir engel yoksa doktorunuza dan─▒┼čarak hemen hapa ba┼članabilir.

Gebe kalmaya karar verdi─čimde ne yapmal─▒y─▒m?

Kulland─▒─č─▒n─▒z paketi sonuna kadar tamamlay─▒p hap almay─▒ b─▒rakman─▒z yeterlidir. Hamile kalma yetene─činizi hemen kazan─▒rs─▒n─▒z.

Do─čum kontrol hap─▒ kullan─▒rken sigara i├žebilir miyim?

Sigara kalp hastal─▒klar─▒ i├žin bir risk fakt├Âr├╝d├╝r. 35 ya┼č─▒ndan sonra hapa devam edilecekse sigaran─▒n b─▒rak─▒lmas─▒ ├Ânerilir.

Merak ettikleriniz

Haplar kilo almaya neden olur mu?

├ľzellikle d├╝┼č├╝k miktarlarda hormon i├žeren haplar─▒n kiloda de─či┼čikli─če neden olmad─▒─č─▒ saptanm─▒┼čt─▒r.

Do─čum kontrol haplar─▒n─▒n sivilceye olan etkisi nas─▒ld─▒r?

Yap─▒lan ara┼čt─▒rmalar do─čum kontrol haplar─▒n─▒n ├žo─ču kez sivilceyi olumlu y├Ânde etkiledi─čini belirtmektedir.

Do─čum kontrol haplar─▒ adet kanamam─▒ etkiler mi?

Hap kullan─▒m─▒ s─▒ras─▒nda g├Âr├╝len adet kanamas─▒ normale g├Âre daha hafif ve daha k─▒sa s├╝relidir.

Hap kullan─▒rken ara kanamalar ola─čan m─▒d─▒r?

Evet. Hap─▒ ilk kulland─▒─č─▒n─▒z zamanlarda normal adet kanamas─▒ d─▒┼č─▒nda lekelenme tarz─▒nda ya da daha ┼čiddetli d├╝zensiz kanamalar g├Âr├╝lebilir. Hap─▒ normal olarak almaya devam etmek gerekir. Bu kanamalar 3-4 ay sonra kaybolur. E─čer devam ederse doktorunuza dan─▒┼čman─▒z gerekir.

Hap kanser riskini artt─▒r─▒r m─▒?

Hay─▒r. Tersine hap kullanan kad─▒nlarda yumurtal─▒k ve rahim kanserinde y├╝zde 50 ila 60 oran─▒nda azalma oldu─ču ve hap kullan─▒m─▒na son verilse bile bu etkinin onbe┼č y─▒l boyunca devam etti─či saptanm─▒┼čt─▒r. Ayr─▒ca ya┼čamlar─▒n─▒n herhangi bir d├Âneminde hap kullanm─▒┼č kad─▒nlarda kal─▒nbarsak kanserine de daha az oranda rastland─▒─č─▒ bulunmu┼čtur.

Hap k─▒s─▒rl─▒─ča neden olur mu?

Hay─▒r, hap k─▒s─▒rl─▒─ča neden olmaz. Hap kullanmay─▒ b─▒rakt─▒─č─▒n─▒zda hamile kalman─▒z m├╝mk├╝nd├╝r.

Hap kalp hastal─▒klar─▒na neden olur mu?

Hap ile kalp ve damar hastal─▒klar─▒ aras─▒ndaki ili┼čki de─či┼čik hormonlar─▒n dozuna ve cinsine ba─čl─▒d─▒r. G├╝n├╝m├╝zde kullan─▒lan d├╝┼č├╝k dozlu do─čum kontrol haplar─▒ ile bu risk en aza indirilmi┼čtir. Bu t├╝r hastal─▒klara e─čiliminiz varsa doktora dan─▒┼čman─▒z gerekir.

DO─×UM KONTROL Y├ľNTEMLER─░

Cilt alt─▒ kaps├╝lleri

Cilt alt─▒ kaps├╝lleri etkili, uzun s├╝reli ve geri d├Ân├╝┼č├╝ml├╝ bir do─čum kontrol y├Ântemidir. Yapay hormon i├žeren yumu┼čak silikondan yap─▒lm─▒┼č alt─▒ ince ve esnek kaps├╝l kad─▒n─▒n ├╝st kolunun i├ž k─▒sm─▒nda derinin hemen alt─▒nda k├╝├ž├╝k cerrahi bir giri┼čimle yerle┼čtirilir ve v├╝cuda yava┼č yava┼č hormon salg─▒lar. ─░├žinde prefesteron hormonu ov├╝lasyonu (yumurtlama) bask─▒layarak ve servikal mukusu, sperm ge├ži┼čini engelleyecek bi├žimde kal─▒nla┼čt─▒r─▒p azaltarak gebeli─či ├Ânler. En etkili do─čum kontrol y├Ântemlerinden biridir . Karaci─čer hastal─▒─č─▒ damarda p─▒ht─▒la┼čmas─▒ olanlarda meme kanserinde kullan─▒lmaz.
Deri alt─▒ kaps├╝lleri ( Norplant) do─čal kad─▒nl─▒k hormonu olan progesteronun sentetik formunu i├žeren deri alt─▒na yerle┼čtirildikten sonra yava┼č sal─▒nan ila├žlard─▒r. Kad─▒n─▒n daha az kulland─▒─č─▒ kolunun ├╝st i├ž k─▒sm─▒n deri alt─▒na alt─▒ adet olarak yerle┼čtirilirler.Gebelikten koruyuculu─ču %98.8ÔÇ▓dir.Uyguland─▒ktan sonra be┼č y─▒l s├╝re ile etkilidir. Emzirmeyi etkilemez. Emziren anneler de kullanabilir.
Kaps├╝ller ├ž─▒kar─▒ld─▒ktan sonra kad─▒n normal adet g├Ârmeye ba┼člar ve yeniden hamile kalabilir.Bazen deri alt─▒ kaps├╝lleri ├ž─▒kar─▒ld─▒ktan sonra do─čurganl─▒─č─▒n d├Ân├╝┼č├╝ gecikebilir.
Kanama d├╝zensizliklerine neden olabilir. Baz─▒ kullan─▒c─▒larda ba┼č a─čr─▒s─▒, huzursuzluk, kilo art─▒┼č─▒ ve iyi huylu over kistleri g├Âr├╝lebilir.
Gebelik veya gebelik ┼č├╝phesi olanlar,aktif karaci─čer hastal─▒─č─▒ olanlar,tan─▒ konmam─▒┼č vajinal kanamas─▒ olan kad─▒nlar,damar hastal─▒klar─▒ ,meme kanseri veya ┼č├╝phesi olan kad─▒nlara bu i┼člem uygulanmaz.
Deri alt─▒ kaps├╝lleri kullan─▒rken dikkat etmeniz gerekenler:
Kolunuzda ┼čiddetli a─čr─▒ varsa,
Uygulama yerinde iltihap veya kanama oluyorsa,
Kaps├╝llerden birinin yerinden d─▒┼čar─▒ at─▒lmas─▒ durumunda,
Adet kanaman─▒z ┼čiddetlenirse,
┼×iddetli ba┼č a─čr─▒n─▒z olursa,
Kar─▒n ve kas─▒─č─▒n─▒zda ┼čiddetli a─čr─▒n─▒z olursa,
G├Â─čs├╝n├╝zde ┼čiddetli a─čr─▒ ya da nefes darl─▒─č─▒ olursa,
─░┼člemden sonra sar─▒l─▒k geli┼čmi┼čse,
Uygulamadan itibaren d├╝zenli adet g├Ârd├╝kten sonra adet gecikmesinin olmas─▒ hallerinde,
Mutlaka bir sa─čl─▒k kurulu┼čuna ba┼čvurunuz.

DO─×UM KONTROL ─░─×NES─░

─░─čneler, hormon i├žerir. Her ay ve 3 ayda bir yap─▒lan iki t├╝r├╝ vard─▒r. Yap─▒ld─▒ktan sonra kana yava┼č yava┼č hormon sal─▒n─▒r. Hapa benzer ┼čekilde yumurtan─▒n olu┼čumunu engeller. Ayr─▒ca rahim a─čz─▒ndaki salg─▒lar─▒ kal─▒nla┼čt─▒rarak spermin ge├žip rahme ula┼čmas─▒n─▒ ├Ânler. Daha ├Ânce hi├ž gebe kalmam─▒┼č kad─▒nlar da rahatl─▒kla kullanabilir.
─░─čneler, eczanelerden ve sa─čl─▒k kurulu┼člar─▒ndan (sa─čl─▒k oca─č─▒, ana ├žocuk sa─čl─▒─č─▒ ve aile planlamas─▒ merkezleri ve hastaneler) al─▒nabilir. Ancak, i─čneleri kullanmaya ba┼člamadan ├Ânce dan─▒┼čmanl─▒k al─▒narak kullanmak isteyen ki┼čiye uygun bir y├Ântem olup olmad─▒─č─▒na karar verilmesi kan bas─▒nc─▒n─▒n ve v├╝cut a─č─▒rl─▒─č─▒n─▒n ├Âl├ž├╝lmesi gibi baz─▒ i┼člemlerin yap─▒lmas─▒ gerekmektedir. Bu nedenli, i─čneleri kullanmaya ba┼člamadan ├Ânce ve kullan─▒rken belirli aral─▒klarla bir sa─čl─▒k kurulu┼čuna ba┼čvurulmal─▒d─▒r.

Olumlu Y├Ânleri

ÔÇó Gebeli─či ├Ânlemede etkili bir y├Ântemdir (%99)
ÔÇó Kullan─▒m─▒ ├žok kolayd─▒r.
ÔÇó Adet kanams─▒ s─▒ras─▒nda olan a─čr─▒ ve sanc─▒lar ile adet ├Âncesi gerginli─či azalt─▒r.
ÔÇó Adet kanamas─▒ miktar─▒n─▒ azaltarak, kans─▒zl─▒─č─▒n ├Ânlenmesine yard─▒mc─▒ olur.
ÔÇó Kad─▒n─▒ yumurtal─▒k ve rahim kanserine kar┼č─▒ korur.
ÔÇó ─░yi huylu meme kistlerini azalt─▒r.
ÔÇó D─▒┼č gebeli─či ├Ânler.
ÔÇó Rahim ve t├╝plerde iltihap olu┼čmas─▒n─▒ engeller.

Olumsuz Y├Ânleri

ÔÇó B─▒rak─▒ld─▒─č─▒nda do─čurganl─▒─č─▒n d├Ân├╝┼č├╝ 6-9 ay gecikebilir.
ÔÇó Enjeksiyonlar i├žin sa─čl─▒k kurulu┼čuna gitmek gerekir.
ÔÇó ─░lk kullan─▒mda 1-2 kilo art─▒┼č─▒ yapabilir. Bu daha ziyade su tutulumu ┼čeklindedir. Daha az tuzlu yenmesi, hareketin art─▒r─▒lmas─▒ ile d├╝zelir.
ÔÇó Memelerde dolgunluk yapabilir. Bu etkisi ilk 3 ay i├žinde d├╝zelir.
ÔÇó Kad─▒nlar─▒n baz─▒lar─▒nda kan bas─▒nc─▒ (tansiyon) y├╝kselebilir. Bu nedenle, ilk kullan─▒ld─▒─č─▒nda ve daha sonraki kontrollerde kan bas─▒nc─▒ ├Âl├ž├╝lmelidir.
ÔÇó Baz─▒ ila├žlarla etkile┼čimi vard─▒r.
ÔÇó Ayl─▒k yap─▒lan i─čneler, sigara i├žen kad─▒nlarda dola┼č─▒m bozukluklar─▒na neden olabilir:
ÔÇó ├ľzellikle 3 aydan bir yap─▒lan i─čneler adet d├╝zensizliklerine neden olabilir. Bu adet miktar─▒n─▒n azalmas─▒ hatta kesilmesi, ara kanamalar, lekelenmeler, nadiren de a┼č─▒r─▒ kanama ┼čeklinde olabilir. Bu d├╝zensizlikler 9-12 ay i├žinde b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝de d├╝zelir.

Nas─▒l Kullan─▒l─▒r?

ÔÇó Adet kanaman─▒z─▒n ilk g├╝n├╝ (ya da ilk 5 g├╝n i├žinde) enjeksiyon koldan veya kal├žadan yap─▒l─▒r. Gebe kalmak istedi─činiz d├Âneme kadar hi├ž ara vermeden (hatta y─▒llar boyunca) i─čneleri kullanabilirsiniz.
ÔÇó Di─čer enjeksiyon i├žin verilen randevu tarihinden ├Ânceki 7 g├╝n i├žinde ba┼čvurabilir ve enjeksiyon yap─▒labilir. Ancak, enjeksiyonun yap─▒lmas─▒ i├žin verilen tarihten 1 g├╝n bile gecikilmemelidir.
ÔÇó Baz─▒ kad─▒nlarda ├Âzellikle kullan─▒m─▒n ilk 3 ay─▒nda bulant─▒, ara kanamas─▒, lekelenme, memelerde dolgunluk ve 1-2 kilo art─▒┼č─▒ yapabilir. Bu belirtiler 3 ay─▒n sonunda tamamen ge├žer.
ÔÇó Bu i─čnelerle birlikte baz─▒ ila├žlar kullan─▒lmamal─▒d─▒r. Bu ila├žlar etkisini azaltarak gebeli─če neden olabilir E─čer d├╝zenli ila├ž kullan─▒l─▒yorsa mutlaka hekime dan─▒┼č─▒larak kullan─▒lan ila├žlar─▒n i─čnelerle birlikte kullan─▒l─▒p kullan─▒lmayaca─č─▒ ├Â─črenilmelidir.

Kullan─▒lmamas─▒ Gereken Durumlar

ÔÇó Adetleri d├╝zensiz olanlar (d├╝zensizli─čin nedeni belirleninceye kadar)
ÔÇó ┼×eker hastalar─▒
ÔÇó Karaci─čer bozuklu─ču olanlar (siroz, sar─▒l─▒k gibi)
ÔÇó Tansiyonu y├╝ksek olanlar
ÔÇó Damar t─▒kan─▒kl─▒─č─▒, bacaklar─▒nda k─▒zar─▒kl─▒k, ┼či┼čme ve a─čr─▒ ile belirti veren damar hastal─▒─č─▒ olanlar
ÔÇó ├ľzellikle bulant─▒, kusma ile birlikte ┼čiddetli ba┼č a─čr─▒lar─▒ olanlar kullanmamal─▒d─▒r.

DO─×UM KONTROL├ť HAKKINDA YANLI┼× B─░L─░NENLER

─░─čneler, hormon i├žerir. Her ay ve 3 ayda bir yap─▒lan iki t├╝r├╝ vard─▒r. Yap─▒ld─▒ktan sonra kana yava┼č yava┼č hormon sal─▒n─▒r. Hapa benzer ┼čekilde yumurtan─▒n olu┼čumunu engeller. Ayr─▒ca rahim a─čz─▒ndaki salg─▒lar─▒ kal─▒nla┼čt─▒rarak spermin ge├žip rahme ula┼čmas─▒n─▒ ├Ânler. Daha ├Ânce hi├ž gebe kalmam─▒┼č kad─▒nlar da rahatl─▒kla kullanabilir.
─░─čneler, eczanelerden ve sa─čl─▒k kurulu┼člar─▒ndan (sa─čl─▒k oca─č─▒, ana ├žocuk sa─čl─▒─č─▒ ve aile planlamas─▒ merkezleri ve hastaneler) al─▒nabilir. Ancak, i─čneleri kullanmaya ba┼člamadan ├Ânce dan─▒┼čmanl─▒k al─▒narak kullanmak isteyen ki┼čiye uygun bir y├Ântem olup olmad─▒─č─▒na karar verilmesi kan bas─▒nc─▒n─▒n ve v├╝cut a─č─▒rl─▒─č─▒n─▒n ├Âl├ž├╝lmesi gibi baz─▒ i┼člemlerin yap─▒lmas─▒ gerekmektedir. Bu nedenli, i─čneleri kullanmaya ba┼člamadan ├Ânce ve kullan─▒rken belirli aral─▒klarla bir sa─čl─▒k kurulu┼čuna ba┼čvurulmal─▒d─▒r.

Olumlu Y├Ânleri

ÔÇó Gebeli─či ├Ânlemede etkili bir y├Ântemdir (%99)
ÔÇó Kullan─▒m─▒ ├žok kolayd─▒r.
ÔÇó Adet kanams─▒ s─▒ras─▒nda olan a─čr─▒ ve sanc─▒lar ile adet ├Âncesi gerginli─či azalt─▒r.
ÔÇó Adet kanamas─▒ miktar─▒n─▒ azaltarak, kans─▒zl─▒─č─▒n ├Ânlenmesine yard─▒mc─▒ olur.
ÔÇó Kad─▒n─▒ yumurtal─▒k ve rahim kanserine kar┼č─▒ korur.
ÔÇó ─░yi huylu meme kistlerini azalt─▒r.
ÔÇó D─▒┼č gebeli─či ├Ânler.
ÔÇó Rahim ve t├╝plerde iltihap olu┼čmas─▒n─▒ engeller.

Olumsuz Y├Ânleri

ÔÇó B─▒rak─▒ld─▒─č─▒nda do─čurganl─▒─č─▒n d├Ân├╝┼č├╝ 6-9 ay gecikebilir.
ÔÇó Enjeksiyonlar i├žin sa─čl─▒k kurulu┼čuna gitmek gerekir.
ÔÇó ─░lk kullan─▒mda 1-2 kilo art─▒┼č─▒ yapabilir. Bu daha ziyade su tutulumu ┼čeklindedir. Daha az tuzlu yenmesi, hareketin art─▒r─▒lmas─▒ ile d├╝zelir.
ÔÇó Memelerde dolgunluk yapabilir. Bu etkisi ilk 3 ay i├žinde d├╝zelir.
ÔÇó Kad─▒nlar─▒n baz─▒lar─▒nda kan bas─▒nc─▒ (tansiyon) y├╝kselebilir. Bu nedenle, ilk kullan─▒ld─▒─č─▒nda ve daha sonraki kontrollerde kan bas─▒nc─▒ ├Âl├ž├╝lmelidir.
ÔÇó Baz─▒ ila├žlarla etkile┼čimi vard─▒r.
ÔÇó Ayl─▒k yap─▒lan i─čneler, sigara i├žen kad─▒nlarda dola┼č─▒m bozukluklar─▒na neden olabilir:
ÔÇó ├ľzellikle 3 aydan bir yap─▒lan i─čneler adet d├╝zensizliklerine neden olabilir. Bu adet miktar─▒n─▒n azalmas─▒ hatta kesilmesi, ara kanamalar, lekelenmeler, nadiren de a┼č─▒r─▒ kanama ┼čeklinde olabilir. Bu d├╝zensizlikler 9-12 ay i├žinde b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝de d├╝zelir.

Nas─▒l Kullan─▒l─▒r?

ÔÇó Adet kanaman─▒z─▒n ilk g├╝n├╝ (ya da ilk 5 g├╝n i├žinde) enjeksiyon koldan veya kal├žadan yap─▒l─▒r. Gebe kalmak istedi─činiz d├Âneme kadar hi├ž ara vermeden (hatta y─▒llar boyunca) i─čneleri kullanabilirsiniz.
ÔÇó Di─čer enjeksiyon i├žin verilen randevu tarihinden ├Ânceki 7 g├╝n i├žinde ba┼čvurabilir ve enjeksiyon yap─▒labilir. Ancak, enjeksiyonun yap─▒lmas─▒ i├žin verilen tarihten 1 g├╝n bile gecikilmemelidir.
ÔÇó Baz─▒ kad─▒nlarda ├Âzellikle kullan─▒m─▒n ilk 3 ay─▒nda bulant─▒, ara kanamas─▒, lekelenme, memelerde dolgunluk ve 1-2 kilo art─▒┼č─▒ yapabilir. Bu belirtiler 3 ay─▒n sonunda tamamen ge├žer.
ÔÇó Bu i─čnelerle birlikte baz─▒ ila├žlar kullan─▒lmamal─▒d─▒r. Bu ila├žlar etkisini azaltarak gebeli─če neden olabilir E─čer d├╝zenli ila├ž kullan─▒l─▒yorsa mutlaka hekime dan─▒┼č─▒larak kullan─▒lan ila├žlar─▒n i─čnelerle birlikte kullan─▒l─▒p kullan─▒lmayaca─č─▒ ├Â─črenilmelidir.

Kullan─▒lmamas─▒ Gereken Durumlar

ÔÇó Adetleri d├╝zensiz olanlar (d├╝zensizli─čin nedeni belirleninceye kadar)
ÔÇó ┼×eker hastalar─▒
ÔÇó Karaci─čer bozuklu─ču olanlar (siroz, sar─▒l─▒k gibi)
ÔÇó Tansiyonu y├╝ksek olanlar
ÔÇó Damar t─▒kan─▒kl─▒─č─▒, bacaklar─▒nda k─▒zar─▒kl─▒k, ┼či┼čme ve a─čr─▒ ile belirti veren damar hastal─▒─č─▒ olanlar
ÔÇó ├ľzellikle bulant─▒, kusma ile birlikte ┼čiddetli ba┼č a─čr─▒lar─▒ olanlar kullanmamal─▒d─▒r.





Ana Sayfa Email G├Ânder Beni T├╝rk Hekimlerine Emanet Ediniz.