• email
  • facebook
  • twitter
Online Hizmetler
  • VERD─░─×─░M─░Z H─░ZMETLER

    Aile Sa─čl─▒─č─▒ Merkezimizde Verilen Hizmetlerin Listesi Buraya ─░├žin T─▒klay─▒n─▒z.
  • ├çALI┼×MA SAATLER─░M─░Z

    Hekimlerimizin ├çal─▒┼čma Saatleri ─░├žin Buraya T─▒klay─▒n─▒z.
  • VATANDA┼× REHBER─░

    Aile Sa─čl─▒─č─▒ Merkezimizde ─░┼člemleri Nas─▒l yapabilece─činize Dair Bilgilere Buradan Ula┼čabilirsiniz.
  • A─░LE HEK─░MLER─░M─░Z

    Aile Sa─čl─▒─č─▒ Merkezimizde G├Ârev Yapan Aile Hekimlerimizin Listesi ─░├žin Buraya T─▒klay─▒n─▒z.
  • DOKTORUNUZA SORUN

    Aile Hekiminize Soru Sormak ─░├žin Buraya T─▒klay─▒n─▒z.
´╗┐
Ana Sayfa > Hafta Hafta ve Ay Ay Gebelik [Geri]    Bu Sayfay─▒ Yazd─▒r 
Hafta Hafta ve Ay Ay Gebelik


GEBEL─░KTE 9. AY

Sizdeki de─či┼čiklikler:

- Karn─▒n─▒z─▒n alt─▒nda bas─▒n├ž art─▒┼č─▒ ve bebe─čin a┼ča─č─▒ya do─čru ini┼čini hissedebilirsiniz. Bu duruma angajman denir. Nefes alma ve yemek yemek konusunda biraz daha rahatlasan─▒z da, s─▒k idrara gitme ve y├╝r├╝y├╝┼č yapmak giderek zorla┼č─▒r.

- Kendinizi ├žok iri ve rahats─▒z hissedebilirsiniz, ├╝z├╝lmeyin, kitap okumak, sinemaya gitmek gibi keyifli vakit ge├žirebilirsiniz.

- Braxton Hicks kas─▒lmalar─▒ s─▒kla┼č─▒r. 1 saat i├žinde 4 veya daha fazla kas─▒lma olursa doktorunuza haber verin.

- Sakarl─▒klar─▒n─▒z olabilir.

- ─░┼čtah─▒n─▒z azalabilir veya artabilir.

- Kab─▒zl─▒k ┼čikayetiniz artabilir.

- Kal├žan─▒zda ve le─čen kemi─činde rahats─▒zl─▒k ve a─čr─▒ hissedebilirsiniz.

- Elleriniz ve ayaklar─▒n─▒z, bazen el ve y├╝z├╝n├╝z ┼či┼čebilir.

- Oturdu─čunuz yerden kalkmakta zorlanabilirsiniz. D├╝z arkal─▒kl─▒ veya kollu sandalyelere oturmay─▒ tercih edin, kalkarken destek te alabilirsiniz.

- Bacaklar─▒n─▒zda varisler, basur artm─▒┼č olabilir.

- Midede yanma , haz─▒ms─▒zl─▒k ┼čikayetleriniz olabilir.

- Di┼četi kanamalar─▒ olabilir.

- Uyumakta zorlanabilirsiniz.

- Kendinizi zaman zaman yorgun zaman zaman da enerjik hissedebilirsiniz.

Bebe─činizdeki de─či┼čiklikler

- Bebe─činizin geli┼čimi tamamlanmak ├╝zeredir. Organlar─▒ olgunla┼čmaktad─▒r.

- Kafa kemikleri do─čumun kolayla┼čt─▒rmak i├žin yumu┼čak ve esnektir. ├ço─čunlukla bebek rahim boynuna do─čru ters durmaktad─▒r.

- Hareket edecek yer kalmad─▒─č─▒ndan daha sessizdir.

- Uyku ve uyan─▒kl─▒k d├Ânemleri vard─▒r.

- Boyu yakla┼č─▒k 45-50cm civar─▒nda, a─č─▒rl─▒─č─▒ 2700- 3500 g civar─▒ndad─▒r.

- Giderek daha tombulla┼čmakta, derisi pembe renktedir.

- G├Âz rengi koyu gridir, do─čumdan birka├ž ay sonras─▒na kadar de─či┼čebilir.

- T─▒rnaklar─▒ tamamlanm─▒┼čt─▒r, uzayabilir.

Muayene ve laboratuar tetkikleri

- Kan bas─▒nc─▒n─▒z vekilonuz ├Âl├ž├╝lmeli.

- ─░drar tetkikiniz yap─▒lmal─▒.

- El, ayak, bacaklar muayene edilmeli.

- Fundus y├╝ksekli─čine bak─▒lmal─▒.

- Fetus kalp at─▒┼člar─▒ muayene edilmeli

- Kar─▒n muayenesi ile bebe─čin pozisyon, geli┼č ┼čekli ve ├Âl├ž├╝lerine bak─▒lmal─▒.

- Braxton Hicks kas─▒lmalar─▒n─▒n s─▒kl─▒─č─▒ ve s├╝resine bak─▒lmal─▒.

- Rahim a─čz─▒nda geni┼čleme ve silinme i├žin pelvik muayene yap─▒lmal─▒.

GEBEL─░KTE 8. AY

Sizdeki de─či┼čiklikler:

- Rahim kaslar─▒n─▒n ve ba─člar─▒n─▒n s├╝rekli bas─▒nc─▒ nedeniyle g├Â─čs├╝n├╝z├╝n a┼ča─č─▒ k─▒sm─▒nda a─čr─▒ hissedebilirsiniz. Bebek hareketleri g├╝├žl├╝ ve d├╝zenlidir, ancak rahim i├žindeki alan darald─▒─č─▒ i├žin hareketleri azalm─▒┼čt─▒r.

- Bebe─čin ├Âl├ž├╝leri ├Âzellikle s─▒rt─▒n─▒z─▒n alt k─▒sm─▒na ve mide b├Âlgesine do─čru geni┼čleyerek b├╝y├╝r. Kas─▒klar─▒n─▒zda ve le─čen b├Âlgesinde kar─▒ncalanma, uyu┼čma hissedebilirsiniz.

- Yalanc─▒ do─čum sanc─▒lar─▒ da denen Braxton Hicks kas─▒lmalar─▒ artabilir.

- Rahat uyuma pozisyonu bulmakta zorlanabilirsiniz, nefes darl─▒─č─▒ olabilir. Yan taraf─▒n─▒za uzan─▒p baca─č─▒n─▒z─▒ di─čerinin ├╝zerine atarak daha rahat uyuman─▒za yard─▒mc─▒ olabilir. Bu pozisyonda, bacaklar─▒n─▒z─▒n aras─▒na yast─▒k koymay─▒ deneyebilirsiniz, bu ┼čekilde uyuma ayaklar─▒n─▒zdaki ┼či┼čli─či azalt─▒p dola┼č─▒m─▒ artt─▒raca─č─▒ndan rahat etmenize yard─▒mc─▒ olabilir.

- Bebe─čin ba┼č─▒ a┼ča─č─▒ya do─čru ilerledik├že, daha s─▒k idrar ihtiyac─▒n─▒z olacakt─▒r. G├╝lerken, ├Âks├╝r├╝rken idrar ka├ž─▒rabilirsiniz.

- Basur ve mide ek┼čimeleriniz, haz─▒ms─▒zl─▒k, ┼či┼čkinlik ┼čikayetleriniz olabilir.

- G├Âbek ├žukurunuz d├╝zle┼čebilir, d─▒┼čar─▒ ├ž─▒kabilir ancak endi┼čelenmeyin, do─čumdan sonra d├╝zelir.

- Kendinizi a─č─▒r ve hantal hissedebilir, ├žabuk yorulmaya ba┼člayabilirsiniz, s─▒k s─▒k dinlenmeye ├žal─▒┼č─▒n.

- Di┼četi kanamalar─▒n─▒z, burun t─▒kan─▒kl─▒─č─▒ olabilir.

- Beyaz─▒ms─▒ vajinal ak─▒nt─▒n─▒z─▒n k─▒vam─▒ koyula┼čabilir.

- Elleriniz, ayaklar─▒n─▒z, bilekleriniz ve y├╝z├╝n├╝zde ┼či┼člik olabilir. Bolca su i├žmelisiniz.

- Bacaklar─▒n─▒zda varisler olabilir.

- G├Â─č├╝slerinizden daha bol miktarda colostrum gelebilir.

- Sakarla┼čm─▒┼č, dalg─▒nla┼čm─▒┼č olabilirsiniz.

- Kilonuz 1.5-2 kilo kadar artabilir, bebe─činizin besin gereksinimleri doruktad─▒r ve do─čum ├Âncesi son b├╝y├╝me ata─č─▒ g├Âstermektedir.

- Bebe─čin sa─čl─▒─č─▒ ve do─čumla ilgili kayg─▒lar─▒n─▒z olabilir, artabilir, heyecanlanabilirsiniz.

Bebe─činizdeki de─či┼čiklikler

- Bebe─činiz b├╝y├╝r ve tekmelerini daha g├╝├žl├╝ hissedersiniz.

- D─▒┼čar─▒daki sesleri duyar, g├Âzleri a├ž─▒kt─▒r., karanl─▒k ve ayd─▒nl─▒─č─▒ ay─▒rt edebilir.

- Bebe─činiz h─▒zla b├╝y├╝r, tekmelerini giderek daha g├╝├žl├╝ hissedersiniz.

- Kemikleri sertle┼čmeye devam eder.

- Amniyon s─▒v─▒s─▒n─▒n en fazla oldu─ču d├Ânemdir.

- Cilt rengi k─▒rm─▒z─▒dan pembeye d├Ânmeye ba┼člar, deri alt─▒nda ya─č tabakas─▒ olu┼čmaya ba┼člam─▒┼čt─▒r.

- Ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemi geli┼čmeye , kendi antikorlar─▒n─▒ ├╝retmeye ba┼člam─▒┼čt─▒r.

- Bebe─činiz bu d├Ânemde do─čarsa, yeterince geli┼čmi┼č olup hayat─▒n─▒ s├╝rd├╝rebilir.

- Bebe─činizin boyu 40-45 cm civar─▒nda, a─č─▒rl─▒─č─▒ 2000-2500 g civar─▒ndad─▒r.

Muayene ve laboratuar tetkikleri

- Kan bas─▒nc─▒ ve kilonuz ├Âl├ž├╝lmeli.

- ─░drar tetkiki yap─▒lmal─▒.

- El ve ayaklar─▒n, bacaklar─▒n muayenesi yap─▒lmal─▒.

- Fundus y├╝ksekli─čine bak─▒lmal─▒.

- Fetus kalp at─▒┼člar─▒ muayene edilmeli.

- Kar─▒n muayenesi ile bebe─čin pozisyon ve ├Âl├ž├╝lerine bak─▒lmal─▒.

- Kan grubu Rh negatif ise, Rh titrasyonu i├žin kan testleri yap─▒lmal─▒.

Kan Uyu┼čmazl─▒─č─▒

ÔÇťKan uyu┼čmazl─▒─č─▒ÔÇŁ genel kan─▒n─▒n aksine, kar─▒ koca aras─▒nda de─čil, gebelik d├Âneminde anne ile karn─▒ndaki bebe─či aras─▒nda s├Âz konusu olabilen normal d─▒┼č─▒ bir durumdur. Hangi kan gruplar─▒ aras─▒nda ve nas─▒l bir uyu┼čmazl─▒k oldu─čunu anlatmadan ├Ânce kan gruplar─▒n─▒ tan─▒mlamak gerekir. Kan─▒m─▒zda oksijen ta┼č─▒makla g├Ârevli k─▒rm─▒z─▒ kan h├╝crelerinde bulunan proteinler esas al─▒nd─▒─č─▒nda klasik olarak d├Ârt ana kan grubu tan─▒mlan─▒r: ÔÇťAÔÇŁ, ÔÇťBÔÇŁ, ÔÇťABÔÇŁ ve ÔÇťOÔÇŁ grubu .. Bir de ÔÇťRhÔÇŁ s├Âz konusudur. Birey, ÔÇťDÔÇŁ proteinine sahipse Rh pozitif (+), de─čilse Rh negatif (-) olarak ifade edilir. Rh (-) ki┼čilerin v├╝cudunda D proteini hi├ž yoktur ve ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemi i├žin tamamen yabanc─▒ bir maddedir.

Normal ko┼čullarda hamilelik d├Âneminde anne ve bebe─čin kanlar─▒ birbirine kar─▒┼čmadan plasenta (e┼č) arac─▒l─▒─č─▒yla oksijen, karbondioksit ve besi ├Â─čelerinin kar┼č─▒l─▒kl─▒ al─▒┼čveri┼či ger├žekle┼čtirilir. Anne Rh (-), bebek Rh (+) ise ilk gebelikte herhangi bir sorun olmaz. Bebek do─čarken zedelenen damarlardan bir miktar bebek kan─▒, Rh (-) annenin kan─▒na kar─▒┼čabilir. B├Âylece annenin ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemi tamamen yabanc─▒s─▒ oldu─ču bir proteinle, ÔÇťDÔÇŁ proteini ile tan─▒┼č─▒r ve ona kar┼č─▒ tepki geli┼čtirir. O maddeyi tan─▒mad─▒─č─▒ i├žin yok etmek ister. Beyaz kan h├╝crelerinin D proteinini yok etmek ├╝zere ├╝retti─či -o maddeye ├Âzg├╝- s─▒v─▒sal maddeleri (antikorlar) kullanarak hedefine ula┼č─▒r. Annenin kan─▒nda bir tane bile bebek kan h├╝cresi kalmaz, t├╝m├╝ yok edilir. Bu sava┼č sona erdi─činde geriye ÔÇťanti-D antikorlar─▒ÔÇŁ ad─▒ verilen s─▒v─▒sal maddeler ve bunlar─▒ gereksinim duyuldu─čunda her an yeniden ├╝retebilecek ak─▒ll─▒ beyaz kan h├╝creleri kal─▒r. ─░kinci gebelikte ├žocuk e─čer yine Rh (+) kana sahipse annenin kan─▒nda haz─▒r bulunan bu s─▒v─▒sal maddeler (antikorlar) kolayca plasenta (e┼č) engelini a┼čarak anne karn─▒ndaki bebe─čin kan─▒na kar─▒┼č─▒rlar. Bebek k─▒rm─▒z─▒ kan h├╝creleri yok edilmeye ba┼član─▒r. ├çocu─čun kemik ili─či, karaci─čer ve dala─č─▒ yok edilen k─▒rm─▒z─▒ kan h├╝crelerinin yenilerini ├╝retir ve eksilen kan─▒ yerine koyar. Bu a┼č─▒r─▒ k─▒rm─▒z─▒ kan h├╝cresi y─▒k─▒m─▒ ve yap─▒m─▒ s├╝recinde ÔÇťbilirubinÔÇŁ ad─▒ verilen ve fazlas─▒ zararl─▒ olan bir madde a├ž─▒─ča ├ž─▒kar, bebekten anneye ge├žer, annenin karaci─čeri taraf─▒ndan yok edilir. Bebe─čin karaci─čeri hen├╝z bu maddenin t├╝m├╝n├╝ zehirsizle┼čtirebilecek kadar geli┼čmemi┼čtir. E─čer ├╝retilen k─▒rm─▒z─▒ kan h├╝cresi miktar─▒ yok edilenden az olursa sonu├žta bebek a─č─▒r bir kans─▒zl─▒─ča maruz kal─▒r, hatta ├Âlebilir. E─čer arada bir denge varsa bebek bir ├Âl├ž├╝de kans─▒zl─▒kla do─čar veya sa─čl─▒kl─▒ olarak d├╝nyaya gelir. Sorun as─▒l o zaman belirginle┼čir. ├ç├╝nk├╝ kan h├╝creleri hala par├žalanmakta, yenileri yap─▒l─▒rken gereken maddeler anneden temin edilememekte, ├žocuk kendi depolar─▒n─▒ kullanmaktad─▒r. ├ťstelik a├ž─▒─ča ├ž─▒kan sar─▒ boyar madde niteli─čindeki ÔÇťbilirubinÔÇŁ bebe─čin karaci─čeri taraf─▒ndan yeterince v├╝cuttan uzakla┼čt─▒r─▒lamamaktad─▒r. Kanda belli bir d├╝zeyi a┼čan ÔÇťbilirubinÔÇŁ g├Âz aklar─▒na, cilde ve sonunda as─▒l zarar─▒n─▒ g├Âsterdi─či beyin ve sinir sistemine yerle┼čerek ya┼čam─▒ tehdit etmektedir. Yenido─čan sar─▒l─▒─č─▒n─▒n a─č─▒r ┼čekillerinde, tedavi edilmeyen ├žocuklarda adalelerin sertle┼čmesi, zeka gerili─či gibi kimi geri d├Ân├╝┼č├╝ms├╝z sinir sistemi bozukluklar─▒ meydana gelmektedir.

Yenido─čan sar─▒l─▒─č─▒ olan bebeklerde sar─▒ boyar madde ÔÇťbilirubinÔÇŁi v├╝cuttan daha kolay uzakla┼čt─▒rmak i├žin belli bir dalga boyundaki ultra viyole (k─▒z─▒l berisi) ─▒┼č─▒nlar─▒ kullan─▒lmaktad─▒r. Bebeklerin uygun s─▒cakl─▒k ortam─▒ sa─člayan k├╝v├Âz ya da yataklarda ultra viyole ─▒┼č─▒─č─▒yla tedavisine ÔÇťfototerapiÔÇŁ denir. Yeterli olmad─▒─č─▒nda bebe─čim g├Âbek kordonundan tak─▒lan bir sistemle, uygun bir Rh (-) kanla ÔÇťkan de─či┼čimiÔÇŁ i┼člemi ger├žekle┼čtirilerek ya┼čamsal tehlike atlat─▒l─▒r. Ge├ž kal─▒nan durumlarda araz kalmas─▒ olas─▒d─▒r. K├Ârl├╝k, ┼ča┼č─▒l─▒k, sa─č─▒rl─▒k, fel├ž gibi ..

Mademki kan uyu┼čmazl─▒─č─▒ ve sonu├žlar─▒ bu kadar a─č─▒r olabiliyor, o halde Rh (-) anneler i├žin koruyucu baz─▒ ├Ânlemler al─▒nmas─▒ gereklidir. Bir anne aday─▒ e─čer Rh (-) kana sahipse, ilk do─čum, k├╝rtaj ya da d├╝┼č├╝─č├╝nden hemen sonra, bebe─činden kendisine o anda ge├žmi┼č olabilecek Rh (+) bebek kan h├╝crelerine kar┼č─▒ annenin ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sisteminde tepki olu┼čmadan ├Ânce giri┼čimde bulunulmal─▒d─▒r. Bunun i├žin ├Âzel olarak haz─▒rlanm─▒┼č bir serum vard─▒r: ÔÇťAnti-D ─░mmun GlobulinÔÇŁ. Bu madde do─čumdan (ya da d├╝┼č├╝k veya k├╝rtajdan) hemen sonra anneye kaba etten i─čne ┼čeklinde yap─▒lmal─▒d─▒r. ÔÇťAnti-D ─░mmun GlobulinÔÇŁ kana kar─▒┼č─▒r, bebekten ge├žmi┼č olan Rh (+) kan h├╝crelerini derhal yok eder. Annenin ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemi ne oldu─ču anlamadan i┼člem tamalan─▒r. Bir s├╝re sonra ÔÇťAnti-D ─░mmun GlobulinÔÇŁ do─čal ├Âmr├╝n├╝ tamamlar ve kanda yok olur. Oysa anne kendisi ÔÇťantikorÔÇŁ geli┼čtirmi┼č olsayd─▒ bu s─▒v─▒sal madde uzun s├╝re kanda kalacak, gerekirse onu yeniden ├╝retebilme yetene─či olan beyaz kan h├╝creleri taraf─▒ndan eksikli─či tamamlanacakt─▒. Pasif olarak verilmi┼č olan ÔÇťAnti-DÔÇŁ i├žin eksikli─čin tamamlanmas─▒ diye bir konu s├Âz konusu de─čildir. Zamanla yok olan ÔÇťAnti-D ─░mmun GlobulinÔÇŁ bu sayede annenin sonraki hamileliklerinde ├žocuk i├žin bir sorun olu┼čturamaz. Yaln─▒z unutulmamas─▒ gereken bir konu bu immun globulinin herbir gebeli─čin son bulumunda yeniden uygulanmas─▒n─▒n gereklili─čidir. Kan uyu┼čmazl─▒─č─▒ genel olarak ilk bebekte sorun olu┼čturmaz. Sonraki Rh (-) ├žocuk i├žin zaten bir problem yoktur.

Rh uygunsuzlu─ču kadar a─č─▒r seyretmese de ÔÇťkan gruplar─▒ÔÇŁ aras─▒nda da uygunsuzluk s├Âz konusu olabilir. Genellikle annenin ÔÇťOÔÇŁ beb─čin ÔÇťAÔÇŁ, ÔÇťBÔÇŁ veya ÔÇťABÔÇŁ oldu─ču durumlarda meydana gelir. Farkl─▒ mekanizmalarla ama ayn─▒ ayn─▒ prensiplere dayanan s├╝re├žler ya┼čan─▒r. Fakat daha seyrek olarak ya┼čam─▒ tehdit eden boyutlara ula┼č─▒r.

Sonu├ž olarak Rh (-) olan annelerin Rh (+) do─čabilecek ├žocuklar─▒ i├žin ├Ânceden haz─▒rl─▒kl─▒ olunmal─▒d─▒r. E─čer anne ve baba her ikisi de Rh (-) iseler genetik kurallar─▒na g├Âre Rh (+) bebekleri olamaz. E─čer anne Rh (-), bab Rh (+) ise ├žocuk Rh (-) de olabilir, Rh (+) de. Bu genel bilgi de g├Âz ├Ân├╝nde bulundurulmal─▒, do─čum sonras─▒ bebek kan grubu tayin edilmelidir. Anne Rh (-), bebek de Rh (-) ise uygunsuzluk yoktur, anneye anti-D immun globulin yapmak gerekmez. Annenin Rh (+) oldu─ču durumlarda ├žocu─čun RhÔÇÖ─▒ ne olursa olsun Rh uygunsuzlu─ču olmaz. E─čer anne ve baba her ikisi de ÔÇťOÔÇŁ grubu kana sahiplerse ├žocuklar─▒ mutlaka ÔÇťOÔÇŁ grubu olur. Bu durumda anne ve bebek aras─▒nda grup uygunsuzlu─ču olamayaca─č─▒ a├ž─▒kt─▒r. Anne ÔÇťOÔÇŁ, baba ÔÇťAÔÇŁ ise ├žocuk ÔÇťOÔÇŁ veya ÔÇťAÔÇŁ; anne ÔÇťOÔÇŁ, baba ÔÇťBÔÇŁ ise ├žocuk ÔÇťOÔÇŁ veya ÔÇťBÔÇŁ; anne ÔÇťOÔÇŁ baba ÔÇťABÔÇŁ ise ├žocuk ÔÇťAÔÇŁ veya ÔÇťBÔÇŁ olur ama ÔÇťOÔÇŁ veya ÔÇťABÔÇŁ olamaz. Annenin ÔÇťAÔÇŁ ya da ÔÇťBÔÇŁ oldu─ču, ├žocu─čun ÔÇťBÔÇŁ ya da ÔÇťAÔÇŁ oldu─ču durumlarda uyu┼čmazl─▒k nadirdir, hafif seyreder. Ayr─▒ca baz─▒ alt kan grubu uygunsuzluklar─▒nda, hatta hi├žbir uygunsuzlu─čun olmad─▒─č─▒ kimi s─▒ra d─▒┼č─▒ durumlarda kan uyu┼čmazl─▒─č─▒yla benzer klinik tablolar g├Âr├╝lebilir, yenido─čan sar─▒l─▒─č─▒ meydana gelebilir.

Sa─čl─▒kl─▒ bir bebek d├╝nyaya getirmek i├žin gebelikte sa─čl─▒kl─▒ ve d├╝zenli izlem ├Ân ko┼čuldur. Anne baba adaylar─▒, kad─▒n hastal─▒klar─▒ ve do─čum uzman─▒ ile ├žocuk sa─čl─▒─č─▒ ve hastal─▒klar─▒ uzman─▒ aras─▒nda i┼čbirli─či bu s├╝recin temelini olu┼čturmaktad─▒r. Uygun bir gebelik y├Ânetimi ve do─čuma uzman g├Âzetiminde haz─▒rl─▒k, kan uyu┼čmazl─▒─č─▒ gibi ya┼čamsal bir sorunun bile kolayl─▒kla halledilmesini sa─člayacakt─▒r.

GEBEL─░KTE 7. AY

Sizdeki de─či┼čiklikler:

- Kilonuz h─▒zla artar, ├ž├╝nk├╝ bebe─čin en fazla b├╝y├╝me periyodu ba┼čl─▒yor.

- Bedeninizdeki de─či┼čimler h─▒zlanm─▒┼čt─▒r, rahim g├Â─č├╝s kafesine yakla┼čm─▒┼čt─▒r, bu nedenle zaman zaman nefes darl─▒─č─▒n─▒z olabilir.

- Bebek hareketleri belirginle┼čmi┼čtir,d─▒┼čar─▒dan g├Âr├╝lebilir.

- Bacak kramplar─▒, s─▒rt a─čr─▒s─▒, varis, basur gibi rahats─▒zl─▒klar olabilir. Dik durman─▒z, bacaklar─▒n─▒z─▒ dinlendirmeniz ve y├╝zme yararl─▒d─▒r.

- Mide yanmas─▒, haz─▒ms─▒zl─▒k, ┼či┼čkinlik olabilir.

- Kab─▒zl─▒k devam edebilir.

- Ayaklarda, ayak bileklerinde, topuklarda bazen el ve y├╝zde ┼či┼čme olabilir.

- Zaman zaman ba┼ča─čr─▒lar─▒, ba┼čd├Ânmesi, halsizlik olabilir.

- Beyaz vajinal ak─▒nt─▒ giderek koyula┼č─▒r.

- ─░drara gitme hissi ya┼čayabilirsiniz

- B├╝y├╝m├╝┼č g├Â─č├╝sleriniz ├žatlayabilir, colostrum denen s─▒v─▒ akmaya devam edebilir, sutyen i├žine k├╝├ž├╝k yast─▒k├ž─▒klar koyabilirsiniz.

- Bebe─činizin karn─▒n─▒zda yava┼č yava┼č a┼ča─č─▒ya do─čru inmeye ba┼člad─▒─č─▒n─▒ hissedebilirsiniz, bu duruma angajman denir.

- Daha hassas olabilirsiniz, duygusal durumunuz de─či┼čiklik g├Âsterebilir. Do─čum, annelik hakk─▒nda tasalanabilirsiniz, bu durum s─▒k g├Âr├╝l├╝r ve hamileli─čin bitmesini istemeniz normaldir. Miza├ž de─či┼čiklikleri, ne┼čelenme, kederlenme g├Âr├╝lebilir. Yak─▒n arkada┼člar─▒n─▒z ve baba aday─▒ ile r├╝yalar─▒n─▒z─▒, endi┼čelerinizi payla┼čabilirsiniz, size ├žok yard─▒mc─▒ olacak, daha ├žok yak─▒nla┼čman─▒z─▒ sa─člayacakt─▒r.

- Uyku d├╝zensizli─činiz olabilir.

Bebe─činizdeki de─či┼čiklikler

- Bebe─činizin hareketlerini daha s─▒k ve ┼čiddetli hissedeceksiniz, e┼činiz elini karn─▒n─▒za koyunca hissedebilir.

- Cildi k─▒rm─▒z─▒ ve k─▒r─▒┼č─▒kt─▒r.

- Beyin ve sinir sistemi h─▒zla geli┼čir, kalp at─▒┼č─▒ karn─▒n─▒za kulak dayay─▒nca duyulabilir.

- Uyuma ve uyanma zamanlar─▒ farkedilir.

- Bebe─činiz ba┼čparma─č─▒n─▒ emebilir.

- Erkeklerin testisleri skrotuma do─čru a┼ča─č─▒ya hareket eder. Bazen do─čum sonras─▒nda da testisleri inmemi┼č olabilir, ├╝z├╝lmeyin genellikle 1. ya┼čtan ├Ânce testisler skrotuma iner.

- Kan ├╝retimini dala─č─▒n yerine kemik ili─či yapmaya ba┼člar.

- Akci─čer gaz de─či┼čimini sa─člayacak yeterliliktedir.

- Bebek do─čarsa premat├╝r olarak yo─čun bak─▒mda ya┼čayabilir.

- Bebe─činizin boyu yakla┼č─▒k 35 cm civar─▒nda, a─č─▒rl─▒─č─▒ yakla┼č─▒k 1300-1500 g civar─▒ndad─▒r.

Muayene ve laboratuar tetkikleri

- Kan bas─▒nc─▒ ve kilonuz ├Âl├ž├╝lmeli.

- ─░drar tetkiki yap─▒lmal─▒.

- El ve ayaklar ┼či┼čme a├ž─▒s─▒ndan, bacaklar varis a├ž─▒s─▒ndan muayene edilmeli.

- Fundus y├╝ksekli─čine bak─▒lmal─▒.

- Fetus kalp at─▒┼č─▒ muayene edilmeli.

- Kar─▒n muayenesi ile bebe─čin pozisyon ve ├Âl├ž├╝lerine bak─▒lmal─▒.

GEBEL─░KTE 6. AY

Sizdeki de─či┼čiklikler:

- Kilonuz art─▒k d├╝zenli olarak artmaktad─▒r. 5-7 kg kadar kilo alabilirsiniz, bu t├╝m hamilelik boyunca al─▒nan kilonun 50-60ÔÇÖ─▒ kadard─▒r. A┼čermeler artabilir, ancak abur cubur yemekten uzak durmaya ├žal─▒┼č─▒n. ─░┼čtah─▒n─▒z iyi ve bulant─▒lar─▒n─▒z nadiren olabilir. Buna ra─čmen a─č─▒r, ya─čl─▒, ac─▒l─▒ yiyecekleri takiben mide ek┼čimeleriniz olabilir.

- Di┼člerinizi f─▒r├žalarken di┼četleriniz kanayabilir, bu hamilelikte s─▒k kar┼č─▒la┼č─▒lan bir durumdur. Hamilelik hormonlar─▒ di┼četlerinin ┼či┼čmesine ve iltihaplanmas─▒na yol a├žarak kolayca kanamas─▒na neden olur. Di┼člerinizi d├╝zenli ve yumu┼čak hareketlerle, yumu┼čak di┼č f─▒r├žas─▒yla f─▒r├žalay─▒n ve iple temizleyin. Di┼četleriniz ac─▒sada, hamilelikte ├ž├╝r├╝kleri ├Ânlemek i├žin koruyucu i┼člemlerin yap─▒lmas─▒ ├žok ├Ânemlidir.

- Karn─▒n─▒zda, kal├žalar─▒n─▒zda ve g├Â─č├╝slerinizde gerilme i┼čaretleri, soluk k─▒rm─▒z─▒ ├žizgiler olu┼čabilir, gebelik ├žatlaklar─▒, stria ad─▒ verilir veya koyu lekeler g├Âr├╝lmeye ba┼člayabilir. Bunlar─▒ gidermede kremlerin pek yarar─▒ olmaz ancak yinede yumu┼čat─▒c─▒ kremler s├╝rebilirsiniz. Ama g├Â─č├╝slerdeki ├žatlaklar─▒ destekleyici sutyen kullanmak ├Ânleyebilir. Hamileli─čin bu d├Âneminde bu ├žatlaklar─▒n g├Âr├╝lmesi tipiktir, do─čumdan sonra solarak g├╝m├╝┼č beyaz renge d├Ân├╝┼č├╝r, tamamen kaybolmayabilir. Gerilmeye ba─čl─▒ kar─▒nda ka┼č─▒nt─▒ olabilir.

- G├Âzlerinizde ─▒┼č─▒─ča kar┼č─▒ duyarl─▒l─▒k olu┼čabilir. Hamilelikte g├Âr├╝lebilen bir belirtidir. Sizi ├žok rahats─▒z ediyorsa, doktorunuza dan─▒┼č─▒n.

- Rahminiz daha yukar─▒ ├ž─▒kt─▒─č─▒ i├žin idrar torbas─▒ ├╝zerindeki bask─▒s─▒ azald─▒─č─▒ndan idrar yapma s─▒kl─▒─č─▒ azal─▒r.

- Braxton Hicks kas─▒lmalar─▒ denen kas─▒lmalar, rahim kaslar─▒n─▒zda gerilme ve gev┼čemeleri sizi do─čuma haz─▒rlar. E─čer saatte 4 veya daha fazla kas─▒lman─▒z olursa doktorunuza bildirin.

- Bebe─čin tekmelerini karn─▒n─▒z─▒n yukar─▒ veya a┼ča─č─▒s─▒nda hissedebilirsiniz. Aniden kas─▒─č─▒n─▒zda karn─▒n─▒z─▒n yan taraf─▒na ilerleyen keskin a─čr─▒lar hissedebilirsiniz. Rahimi destekleyen ba─č ve yap─▒lar─▒n kramp─▒ nedeniyle bu a─čr─▒lar olabilir. Ani hareket ve d├Ânmelerden ka├ž─▒nmal─▒s─▒n─▒z.

- Kar─▒n veya y├╝zde ciltte renk de─či┼čikli─či olabilir.

- Ayak bileklerinde, ayaklarda,el ve y├╝zde ┼či┼čme olabilir.

- S─▒rt ve bel a─čr─▒lar─▒ olabilir.

- S─▒ca─ča kar┼č─▒ daha duyarl─▒ olabilir, daha ├žok terleyebilirsiniz, bol su i├žmelisiniz.

- Cinsel iste─činiz her hafta de─či┼čebilir, azalabilir, artabilir.

- Dalg─▒n olabilir, a─č─▒rl─▒k nedeniyle s─▒k─▒lm─▒┼č olabilirsiniz.

- Bebe─činizin b├╝y├╝mesini i├žinizde daha fazla hissedersiniz. Hamileli─činiz s─▒ras─▒nda ortaya ├ž─▒kan problemleri ve bebe─činizin sa─čl─▒─č─▒na etkilerini d├╝┼č├╝nebilirsiniz. ├ço─ču hamile kad─▒n bu nedenle endi┼čelenebilir.

Bebe─činizdeki de─či┼čiklikler

- Bebe─činiz art─▒k minyat├╝r bir bebek g├Âr├╝n├╝m├╝ndedir, dudaklar─▒ daha belirgindir, g├Âzleri geli┼čmi┼čtir. G├Âzlerini a├ž─▒p kapayabilir, ka┼člar─▒n─▒ ├žatabilir, yan bakabilir ve sesleri duyabilir.

- Karn─▒n─▒za ─▒┼č─▒k kayna─č─▒ y├Âneltilirse, bebe─činiz ba┼č─▒n─▒ ├ževirir.

- Bebe─činiz baz─▒ solunum hareketlerini yapmaya ba┼člar, ama akci─čerlerinde hen├╝z hava yoktur.

- El ve ayak parmak izleri ┼čekillenmeye ba┼člam─▒┼čt─▒r.

├ľks├╝rebilir, h─▒├žk─▒rabilir, hareketlerini hissedebilirsiniz. Bebe─činiz kar─▒n muayenesinde hissedilebilecek kadar b├╝y├╝m├╝┼čt├╝r.

- Cildi hala k─▒rm─▒z─▒ ve k─▒r─▒┼č─▒kt─▒r.

- Amniyon s─▒v─▒s─▒ yakla┼č─▒k 4 saatte kendini yeniler, bebe─čin ─▒s─▒n─▒ d├╝zenler ve darbelerden korur.

- Bebe─činizin ├Âl├ž├╝leri, boyu 28-35 cm civar─▒nda, a─č─▒rl─▒─č─▒ 700-900 g civar─▒ndad─▒r

Muayene ve laboratuar tetkikleri

- Kan bas─▒nc─▒ ve kilonuz ├Âl├ž├╝lmeli.

- ─░drar tetkikiniz yap─▒lmal─▒.

- ┼×i┼člik nedeniyle el ve ayaklar, varis a├ž─▒s─▒ndan bacak muayenesi yap─▒lmal─▒.

- Fundusun y├╝ksekli─čine bak─▒lmal─▒.

- Fetus kalp at─▒┼člar─▒ muayene edilmeli.

- Kar─▒n muayenesi ile bebe─čin pozisyon ve ├Âl├ž├╝lerine bak─▒lmal─▒.

GEBEL─░KTE 5. AY

Sizdeki de─či┼čiklikler:

- A─č─▒rl─▒─č─▒n─▒z artacak, kilonuza dikkat etmelisiniz Bebe─čin en h─▒zl─▒ b├╝y├╝d├╝─č├╝, i┼čtah─▒n─▒z─▒n artt─▒─č─▒ bir d├Ânemdesiniz.

- G├Â─č├╝sleriniz daha fazla b├╝y├╝meye, yumu┼čamaya, toplardamarlar g├Âr├╝lmeye ba┼člar. Colostrum denen s─▒v─▒, ilk s├╝t k─▒vaml─▒ s─▒v─▒ gelebilir. G├Â─č├╝s ucundaki koyu renk alan areolan─▒n, geni┼člemeye ba┼člad─▒─č─▒n─▒ farkedebilirsiniz, bazen g├Â─čs├╝n yar─▒s─▒n─▒ kaplayacak kadarda b├╝y├╝yebilir. Bu hamileli─čin zarars─▒z bir yan etkisidir ve bebe─čin do─čumundan hemen sonra 12 aya kadar b├╝y├╝k kalabilir.

- Rahim kar─▒n i├žinde iyice b├╝y├╝m├╝┼čt├╝r, ├╝st s─▒n─▒r─▒ g├Âbek deli─čine ula┼čm─▒┼čt─▒r. Karn─▒n alt k─▒sm─▒nda baz─▒ a─čr─▒lar hissedebilirsiniz, tela┼ča kap─▒lman─▒za gerek yoktur, b├╝y├╝yen rahminizi destekleyen kaslar ve ba─člar gerilmektedir.

- Sa├žlar─▒n─▒z daha ince ve ya─čl─▒ olabilir. Cildinizdeki olumlu de─či┼čiklikler nedeniyle de kendinizi daha g├╝zelle┼čmi┼č ve iyi hissedeceksiniz.

- Bebe─čin b├╝y├╝mesi ile geni┼čleyen rahminiz kal─▒n barsaklara bask─▒ yapar ve barsak al─▒┼čkanl─▒─č─▒n─▒z d├╝zensizle┼čir, kab─▒zl─▒k artabilir.

- Hamilelik s─▒ras─▒nda s─▒kl─▒kla bacaklar─▒n─▒zdaki kan damarlar─▒ g├Âr├╝n├╝r hale gelir, varisler olu┼čabilir, yayg─▒nla┼čabilir. Bunu an aza indirmek veya ├Ânlemek i├žin, uzun s├╝re ayakta durmak veya oturmaktan ka├ž─▒n─▒n, bacaklar─▒n─▒z─▒ uzat─▒n, s─▒k s─▒k hareket edin, dola┼č─▒n ve doktorunuz ├Ânerirse varis ├žorab─▒ giyin.

- Nefesiniz kesilmeye ba┼člad─▒ m─▒? Biraz nefes darl─▒─č─▒ normaldir, b├╝y├╝yen rahim akci─čerleri ittik├že bu ┼čikayetiniz biraz daha artabilir.

- Daha fazla a─č─▒rl─▒k ta┼č─▒d─▒─č─▒n─▒z i├žin, rahimin b├╝y├╝mesiyle a─č─▒rl─▒k merkeziniz de─či┼čmi┼čtir, parmaklar─▒n─▒z ve eklemleriniz hamilelik hormonlar─▒ nedeniyle gev┼čemektedir, dikkatli olmal─▒s─▒n─▒z. Hala b─▒rakmad─▒ysan─▒z y├╝ksek topuklara elveda demelisiniz, dengenizi zorla┼čt─▒rd─▒─č─▒ gibi bel ve s─▒rt a─čr─▒lar─▒na neden olur.

- S─▒rt a─čr─▒lar─▒n─▒z olabilir.

- Midede yanma, haz─▒ms─▒zl─▒k, ┼či┼čkinlik olabilir.

- Di┼četi kanamalar─▒ olabilir.

- Ayak bileklerinde, ayaklarda, bazen el ve y├╝zde ┼či┼člikler olabilir.

- Art─▒k hamilelik ger├že─čini kabullenmi┼čsinizdir ve duygusal gel-gitlerde azalma olur, unutkanl─▒klar─▒n─▒z devam edebilir.

Bebe─činizdeki de─či┼čiklikler

- Bebe─činiz aktif duruma gelmi┼čtir, ├žok tekme atar, d├Âner.

- Bu d├Ânem duyusal geli┼čim i├žin ├žok ├Ânemlidir. Beyinde koku, tat, g├Ârme ve dokunma i├žin ├Âzelle┼čmi┼č alanlar geli┼čir.

- Bebe─činizin cinsiyeti belirlenmi┼čtir, isterseniz ├Â─črenebilirsiniz.

- Sa├žlar─▒ vard─▒r ve onu saran amniyotik s─▒v─▒ i├žinde cildini koruyan vernix denen ya─čl─▒, beyaz bir madde geli┼čmeye ba┼člar. Baz─▒ bebekler do─čdu─čunda da ├╝zerinde hala beyaz─▒ms─▒ bir ├Ârt├╝ bulunur.

- D├╝zenli aral─▒klarla uyur ve uyan─▒r.

- G├Âz kapaklar─▒ tamamen geli┼čmi┼čtir, hala kapal─▒d─▒r.

- El parmak t─▒rnaklar─▒ b├╝y├╝meye ba┼člar.

- Doktorunuz kalp at─▒┼člar─▒n─▒ duyabilecektir.

- Organlar─▒ b├╝y├╝meye ve geli┼čmeye ba┼člar.

- Di┼č k├Âkleri geli┼čmeye ba┼člar.

- Bebe─činize ┼čark─▒ s├Âyler, kitap okur veya onunla konu┼čursan─▒z belki sizi duyabilir. Baz─▒ ├žal─▒┼čmalar, bebeklerin rahim i├žindeyken okunan kitab─▒ duyunca beslenme s─▒ras─▒nda daha h─▒zl─▒ emdiklerini g├Âstermi┼čtir.

- Bebe─činizin boyutlar─▒ ge├žen aylar─▒n iki kat─▒na ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. Boyu yakla┼č─▒k 20 cm, a─č─▒rl─▒─č─▒ 500 g civar─▒ndad─▒r.

Muayene ve laboratuar tetkikleri

- Kan bas─▒nc─▒ ve kilonuz ├Âl├ž├╝lmeli.

- ─░drar tetkikiniz yap─▒lmal─▒.

- ┼×i┼čme a├ž─▒s─▒ndan el ve ayaklar, varisler i├žin bacaklar muayene edilmeli.

- Fundus y├╝ksekli─čine bak─▒lmal─▒.

- Fetus kalp at─▒┼člar─▒ muayene edilmeli.

- Kar─▒n muayenesi ile bebe─čin pozisyon ve ├Âl├ž├╝lerine bak─▒lmal─▒.

GEBEL─░KTE 4. AY

Sizdeki De─či┼čiklikler:
Gebeli─čin erken belirtileri olan sabah bulant─▒lar─▒, yorgunluk ┼čikayetleriniz ve d├╝┼č├╝k riski 2.trimestrde genellikle azal─▒r. Ayn─▒ zamanda ilk kez bebe─čin hareketlerini hissetmeye ba┼člars─▒n─▒z. Rahimdeki bu ilk k─▒p─▒rt─▒lar─▒ ├Ânce mide gurultusu sanabilirsiniz, kelebek k─▒p─▒rt─▒s─▒na benzetenler de vard─▒r, bunun ger├žekte bebe─čin hareketleri oldu─čunu anlad─▒─č─▒n─▒zda kaydedin ve kontrolde doktorunuza s├Âyleyin, ama ├Ânce babayla payla┼č─▒n.
- D─▒┼čardan hamile gibi g├Âr├╝nmeye ba┼člayabilirsiniz.
- Plasenta ┼čekillenmi┼čtir ve hamileli─činizin sa─čl─▒─č─▒ i├žin hormon ├╝retmeye devam eder, salg─▒lanan hormonlar ilerde daha kolay do─čum i├žin kaslar─▒n─▒z─▒ ve eklemlerinizi yumu┼čat─▒r.
- Kab─▒zl─▒k ┼čikayetiniz artabilir.
- Daha fazla terleyebilirsiniz.
- Rahminiz b├╝y├╝mektedir ve kar─▒ i├žindeki ba─člar─▒n gerilmesine ba─čl─▒ olarak ani k─▒sa s├╝reli sanc─▒lar hissedebilirsiniz.
- Yorgunlu─čunuz azalabilir.
- Hamileli─činizden ho┼članmaya ba┼čl─▒yorsunuz.
- Daha s─▒k ac─▒kabilir, belli yiyeceklere ├Âzellikle istek duyabilirsiniz.
- ─░drara gitme s─▒kl─▒─č─▒ azal─▒r, idrar yollar─▒ enfeksiyonu riski artabilir. Her g├╝n en az 8 bardak su i├žmelisiniz.
- Di┼četi kanamalar─▒ olabilir.
- ├ľzellikle oturur yada yatarken aniden aya─ča kalkmak gibi durumlarda bazen bayg─▒nl─▒k hissi yada ba┼čd├Ânmesi olabilir.
- Beyaz vajina ak─▒nt─▒s─▒ olabilir.
- Ayak bileklerinde ve ayaklarda hafif ┼či┼čme olabilir. Bazen ellerde ve y├╝zde de ┼či┼čme olabilir.
- Bacaklarda varisli damarlar ve basur olabilir.
- Karn─▒n─▒z─▒n ├╝st├╝nde koyu bir ├žizgi g├Âr├╝lebilir, do─čumdan sonra kaybolur.
- ├çabuk ├Âfkelenme, miza├ž dalgalanmalar─▒, kolay a─člama gibi duygusal de─či┼čiklikler, dalg─▒nl─▒k ya┼čayabilirsiniz.
- Zaman zaman ba┼ča─čr─▒lar─▒ olabilir.


Bebe─činizdeki De─či┼čiklikler
- Bebe─činizin sa├ž─▒, ka┼člar─▒, kirpikleri, el ve ayak parmak t─▒rnaklar─▒, parmak izi ┼čekillenir. Ses tellerine sahiptir, tad duyusu geli┼čmeye ve ba┼čparma─č─▒n─▒ emmeye ba┼člar.
- Kulaklar─▒, kollar─▒, elleri, parmaklar─▒, bacaklar─▒, ayak ve t─▒rnaklar─▒ tamamen ┼čekillenmi┼čtir.
- I┼č─▒─ča duyarl─▒l─▒k ve solunum ├Ânc├╝s├╝ olarak h─▒├žk─▒r─▒k ba┼člam─▒┼čt─▒r.
- Bebe─čin g├Âzleri yanlara de─čil, art─▒k ├Âne bakmaya ba┼člar.
- Kalp dakikada 120-160 civar─▒nda atar.
- Kan direkt g├Âbek kordonundan bebe─če gider.
- Bebe─činizin b├Âbrekleri ├žal─▒┼čmaya ba┼člam─▒┼čt─▒r, amniyotik s─▒v─▒n─▒n dola┼č─▒m─▒n─▒ yapar, bebek soluk alma ve verme hareketleriyle amniyon s─▒v─▒s─▒n─▒ i├žine ├žeker.
- Bebe─čin t├╝m organlar─▒ olu┼čmu┼čtur.
- Bebe─činizi saran s─▒v─▒ 1 bardak civar─▒ndad─▒r.
- Bebe─činizin iskeletinin ├žo─čunlu─ču hala lasti─če benzer k─▒k─▒rdak yap─▒s─▒ndad─▒r ama sertle┼čerek kemikle┼čmeye ba┼člar.
- Bebe─činizin geli┼čim h─▒z─▒, boy ve kilosu h─▒zla artmaya ba┼člar.
- Bebe─činiz 12-14 cm boyunda, yakla┼č─▒k 250 g a─č─▒rl─▒─č─▒nda, bir avokado b├╝y├╝kl├╝─č├╝ndedir.

Muayene ve laboratuar tetkikleri
- Kan bas─▒nc─▒ ve kilonuz ├Âl├ž├╝lmeli.
- ─░drar tetkiki yap─▒lmal─▒.
- Ciddi do─čum defektleri a├ž─▒s─▒ndan alfa feto protein (AFP) vs. d├╝zeyi ├Âl├ž├╝lerek bebekle ilgili riskler ara┼čt─▒r─▒lmal─▒d─▒r. Amniyosentez denen y├Ântemle bebe─čin i├žinde bulundu─ču s─▒v─▒dan al─▒narak incelenir. Amniyosentez, 35 ya┼č─▒n ├╝st├╝nde veya do─čum defekti ├Âyk├╝s├╝ varsa yap─▒lmal─▒d─▒r, buna doktorunuzun karar vermesi uygun olur.
- Varis olu┼čumu a├ž─▒s─▒ndan bacaklar─▒n muayenesi yap─▒lmal─▒.
- Bebe─čin kalp at─▒┼člar─▒ muayene edilmeli.
- Fundusun y├╝ksekli─či ├Âl├ž├╝lmeli.
- Kar─▒n muayenesi ile rahminizin b├╝y├╝kl├╝─č├╝ne bak─▒lmal─▒.


├ť├žl├╝ test
├ť├žl├╝ test t├╝m anne adaylar─▒na 16.-18. gebelik haftalar─▒ aras─▒nda ├Ânerilen bir kan testidir. Anne aday─▒ndan al─▒nan kanda ├╝├ž ayr─▒ hormon ├Âl├ž├╝m├╝ yap─▒l─▒r. Hormon ├Âl├ž├╝m sonu├žlar─▒, anne aday─▒n─▒n ya┼č─▒, kilosu, sigara kullan─▒p kullanmad─▒─č─▒ gibi de─či┼čkenler ve gebelik haftas─▒yla birlikte ├Âzel bir bilgisayar program─▒na girilerek i┼čleme tabi tutulur. Bu i┼člem neticesinde anne aday─▒n─▒n bebe─činde Trisomi 21 (Down sendromu), Trisomi 18 ve n├Âral t├╝p defekti (NTD) varolma olas─▒l─▒─č─▒ belirlenir. Haz─▒rlanan ├╝├žl├╝ test raporunda bu ├╝├ž anormal durum i├žin risk ayr─▒ ayr─▒ belirtilir
Anne aday─▒ndan uygun gebelik haftas─▒nda al─▒nan kanda ├Âl├ž├╝len hormonlar gebelik testi bahsinden de tan─▒d─▒─č─▒n─▒z hCG (human chorionic gonadotropin) hormonu, b├╝y├╝k k─▒sm─▒ bebe─čin karaci─čerinden salg─▒lanarak anne aday─▒n─▒n kan─▒na ge├žen AFP (alfa fetoprotein) hormonu ve uE3 (konjuge olmayan estriol) adl─▒ hormondur. Bu hormonlar─▒n anne aday─▒ kan─▒ndaki de─čerleri gebelik haftalar─▒na g├Âre ├Ânemli de─či┼čiklikler g├Âsterir.
├ť├žl├╝ testin geli┼čtirilmesi a┼čamas─▒nda gebelik haftas─▒ kesin olarak bilinen ├žok say─▒da anne aday─▒ndan al─▒nan kanlarda bu ├╝├ž hormonun ├Âl├ž├╝mleri yap─▒lm─▒┼č ve normal de─čerler alt ve ├╝st s─▒n─▒r olarak belirlenmi┼čtir. Bu normal de─čerler kolayl─▒k ve birimlerde e┼čitleme sa─člama a├ž─▒s─▒ndan MoM (multiple of median-ortalaman─▒n katlar─▒) olarak belirtilir. ├ľl├ž├╝m yap─▒lan bu anne adaylar─▒ndan daha sonra Down sendromlu, Trizomi 18ÔÇ▓li ve NTDÔÇÖli do─čum yapanlar─▒n hormon de─čerlerinde MoM de─čerinden sapma dereceleri hesaplanarak, ne kadar sapman─▒n riski ne derece art─▒rd─▒─č─▒ istatistiksel olarak belirlenmi┼č ve risk belirleme sistemi bir bilgisayar program─▒ yard─▒m─▒yla otomatize edilmi┼čtir.
├ľzet olarak; al─▒nan kanda belirlenen MoM de─čerleri, ya┼č, kilo, gebelik haftas─▒ gibi de─či┼čkenlerle birlikte bilgisayar program─▒na girilmekte ve bu program altyap─▒s─▒nda bulunan verilerle kar┼č─▒la┼čt─▒rma yaparak normalden sapman─▒n derecesine g├Âre riski rakamsal olarak vermektedir.
├ť├žl├╝ testte Down sendromu risk tahmini
Down sendromu (Trizomi 21) risk tahmini anne aday─▒n─▒n ya┼č─▒, kilosu ve ├╝├ž hormon ├Âl├ž├╝m├╝ kullan─▒larak yap─▒l─▒r. Down sendromunda AFP ve uE3 gebelik haftas─▒na g├Âre olmas─▒ gerekenden d├╝┼č├╝k, HCG ise olmas─▒ gerekenden y├╝ksektir. Bilgisayar program─▒ bu ├╝├ž hormonun gebelik haftas─▒ ve kiloya g├Âre normalden sapmalar─▒n─▒ belirler ve ya┼čla birlikte anne aday─▒nda Down sendromlu bebek ta┼č─▒yor olma riskini belirler.
Burada da en ├Ânemli nokta testin yap─▒ld─▒─č─▒ anda gebelik haftas─▒n─▒n do─čru belirlenmi┼č ve bilgisayara do─čru girilmi┼č olmas─▒d─▒r.
├ť├žl├╝ testin do─črulu─ču
├ť├žl├╝ testin verdi─či rakamlar nispeten ge├žerli rakamlard─▒r. Yukar─▒daki ├Âzelliklere (ya┼č, kilo, hormon de─čerleri ve gebelik haftas─▒) sahip 37000 anne aday─▒n─▒n bebeklerinin do─čumu hakk─▒nda bilgi sahibi olma imkan─▒m─▒z olsa, bunlardan birinin Down sendromlu bebek do─čurdu─čunu g├Ârebiliriz. Benzer ┼čekilde Down sendromlu bebek do─čurma riski ├Ârne─čin 1:230 olarak belirlenmi┼č ayn─▒ ├Âzelliklere sahip 230 anne aday─▒ndan birisi Down sendromlu bebek do─čuracakt─▒r.
Unutulmamas─▒ gereken en ├Ânemli nokta ├╝├žl├╝ testin tan─▒ koymad─▒─č─▒ yanl─▒zca tarama yapt─▒─č─▒d─▒r. Tarama testlerinin amac─▒ belli bir hastal─▒k a├ž─▒s─▒ndan riski y├╝ksek olan ki┼čileri belirlemek, yani bir hastal─▒─č─▒n esas tan─▒s─▒n─▒ koyduracak testin kimlere uygulanmas─▒n─▒n gerekli oldu─čunu belirlemektir. Dowwn sendromunun kesin tan─▒s─▒ amniosentez ile elde edilen fetal h├╝crelerin kromozomlar─▒n─▒n incelenmesiyle konur. Amniosentezi her anne aday─▒na uygulayamayaca─č─▒m─▒za g├Âre, kimlere uygulamam─▒z gerekti─čini bilmeliyiz. ─░┼čte ├╝├žl├╝ test bunun ayr─▒m─▒n─▒ yapmada bize yard─▒mc─▒ olur.
├ť├žl├╝ testin do─črulu─čunu k─▒s─▒tlay─▒c─▒ en b├╝y├╝k fakt├Âr bebe─čin gebelik haftas─▒n─▒n yanl─▒┼č de─čerlendirilmesi, kilonun hesaba kat─▒lmamas─▒ ve ├žo─čul gebelik olgular─▒n─▒n g├Âzard─▒ edilmesidir. Gebelik haftas─▒ belirlenirken anne aday─▒n─▒n belirtti─či son adet tarihi ultrasonla mutlaka teyid edilmelidir.
├ť├žl├╝ testte patoloji ├ž─▒kt─▒─č─▒nda ne olur?


Down sendromu riskinin y├╝ksek ├ž─▒kmas─▒:
Down sendromu riski 1:200 ve daha y├╝ksek ├ž─▒kt─▒─č─▒nda (├Ârne─čin 1:180) genel olarak anne aday─▒na amniosentez ├Ânerilir. Amniosentez anne aday─▒n─▒n karn─▒na bat─▒r─▒lan ince bir i─čne yard─▒m─▒yla bebe─čin amnios s─▒v─▒s─▒ndan belli bir miktar ├Ârnek al─▒nmas─▒ demektir. Bu ├Ârnek daha sonra ├Âzel bir ortamda bekletilerek i├žindeki bebe─če ait h├╝crelerin ├žo─čalmas─▒ beklenir. ├ço─čalma belli bir a┼čamaya geldikten sonra h├╝crelerin kromozom haritas─▒ ├ž─▒kar─▒l─▒r. Bu kromozom haritas─▒nda Down sendromunun varl─▒─č─▒ ya da yoklu─ču, di─čer baz─▒ kromozom anomalilerinin varl─▒─č─▒ ya da yoklu─ču b├╝y├╝k bir hassasiyetle belirlenir.
├ť├žl├╝ test sonucuna g├Âre amniosentez uygulanmas─▒n─▒n tavsiye edildi─či rakam doktorlararas─▒ farkl─▒l─▒klar g├Âsterebilir. Baz─▒ doktorlar 1:270 rakam─▒ndan itibaren amniosentez ├Ânerirler. Amniosentez uygulanmas─▒ gereken ya da uygulanmas─▒n─▒n gerekmedi─či durumlar i├žin ultrasonda bebekte Down sendromu d├╝┼č├╝nd├╝recek bulgular─▒n g├Âzlenmesi ya da g├Âzlenmemesi de ├Ânemlidir.


NTD riskinin y├╝ksek ├ž─▒kmas─▒:
NTD riski AFP de─čeri gebelik haftas─▒na g├Âre y├╝ksek ├ž─▒kt─▒─č─▒nda y├╝kselir. Bu durumda ilk yap─▒lmas─▒ gereken ayr─▒nt─▒l─▒ ultrason ile AFPÔÇÖde y├╝kselmeye neden olabilecek NTD d─▒┼č─▒ durumlar─▒n belirlenmesidir. Gebelik haftas─▒n─▒n son adet tarihi ile uyumsuz olmas─▒, ├žo─čul gebelik gibi etkenler AFP y├╝ksekli─čini a├ž─▒klayabilir. Ya da NTDÔÇÖnin ileri ┼čekli olan ve ya┼čamla ba─čda┼čmayan anensefali (bebe─čin beyin dokusunun olmamas─▒) saptanabilir. Baz─▒ durumlarda gastro┼čizis ya da omfalosel gibi kar─▒n duvar─▒ defektleri AFP y├╝ksekli─činin nedeni olabilir. Bunlar yoksa y├╝ksekli─čin kayna─č─▒ olarak omurga kanal─▒ndaki a├ž─▒k defektler (spina bifida) ayr─▒nt─▒l─▒ bir ┼čekilde taran─▒r.
A├ž─▒klanamayan AFP y├╝ksekli─či durumunda bu sefer amniosentez ile al─▒nan amnios s─▒v─▒s─▒nda AFP de─čeri belirlenir. Bu de─čer de y├╝ksekse ileri inceleme olarak amnios s─▒v─▒s─▒nda asetilkolinesteraz aktivitesi art─▒┼č─▒ aran─▒r. Ayr─▒nt─▒l─▒ ultrasonda AFP y├╝ksekli─čine neden olabilecek patoloji %95 olas─▒l─▒kla g├Âzlenir.


Amniyosentez
Bebeklerin %2-4ÔÇ▓├╝ ├že┼čitli anomalilerle do─čarlar. Bunlar─▒n olu┼čumunda genetik kusurlar─▒n rol├╝ ├žok b├╝y├╝kt├╝r. Genetik hastal─▒klar i├žin kal─▒c─▒ bir tedavi y├Ântemi hen├╝z olmad─▒─č─▒ndan bu hastal─▒klar─▒n erken tan─▒s─▒ ve anne ve baba aday─▒n─▒n karar─▒yla bebek ÔÇťkritikÔÇŁ s─▒n─▒ra ula┼čmadan gebeli─čin sonland─▒r─▒lmas─▒ ├žok ├Ânemlidir. Bu amaca y├Ânelik kullan─▒lan ├žok say─▒da y├Ântem vard─▒r ve anne aday─▒nda invaziv giri┼čim gerektiren prenatal (do─čum ├Âncesi) tan─▒ y├Ântemleri aras─▒nda en s─▒k kullan─▒lan y├Ântem amniosentezdir.
Amniosentez en s─▒k ileri anne ya┼č─▒ olan anne adaylar─▒n─▒n bebeklerinin kromozom anomalisi a├ž─▒s─▒ndan de─čerlendirilmesinde ve ├╝├žl├╝testte risk saptand─▒─č─▒ durumlarda kesin tan─▒ amac─▒yla kullan─▒l─▒r.


Amniyosentez nedir?
Amniosentez (AS) anne aday─▒n─▒n kar─▒n cildinden girilen bir i─čneyle uterusa ve buradan da bebe─čin i├žinde y├╝zd├╝─č├╝ amnios s─▒v─▒s─▒na ula┼č─▒lmas─▒ ve buradan s─▒v─▒ al─▒nmas─▒ i┼člemine verilen isimdir. AS a─č─▒r polihidramnios (bebe─čin s─▒v─▒s─▒n─▒n normalden fazla olmas─▒) gibi durumlarda anne aday─▒n─▒ rahatlatmak i├žin tedavi ama├žl─▒ kullan─▒labilece─či gibi, bebekte kromozom anomalisi ara┼čt─▒rmas─▒, NTD (n├Âral t├╝p defekti) ara┼čt─▒rmas─▒, ya da bebe─čin akci─čer olgunla┼čmas─▒n─▒n ara┼čt─▒r─▒lmas─▒ gibi nedenlerle tan─▒ ama├žl─▒ da kullan─▒labilir.
Hangi durumlarda uygulan─▒r?
G├╝n├╝m├╝zde amniosentez en s─▒k tan─▒ ama├žl─▒ olarak uygulanmaktad─▒r. Bu uygulamalarla sitogenetik tan─▒ (kromozom anomalisi ara┼čt─▒rmas─▒), bebe─če ait metabolik hastal─▒klar─▒n tan─▒s─▒, bebekte n├Âral t├╝p defektlerinin tan─▒s─▒ (amnios s─▒v─▒s─▒nda alfafetoprotein ve gerekti─činde asetilkolinesteraz ├Âl├ž├╝m├╝), kan grubu uyu┼čmazl─▒─č─▒nda bebe─čin etkilenme derecesinin belirlenmesi (s─▒v─▒da delta OD450 adl─▒ maddenin ├Âl├ž├╝lmesi), bebe─čin akci─čerlerinin olgunla┼č─▒p olgunla┼čmad─▒─č─▒n─▒n belirlenmesi (amnios s─▒v─▒s─▒nda L/S (Lesitin/Sfingomiyelin) oran─▒n─▒n ya da PG (fosfatidilgliserol) miktar─▒n─▒n belirlenmesi) ve daha bir ├žok durumun tan─▒s─▒ m├╝mk├╝nd├╝r. Genetik biliminin geli┼čmesiyle g├╝n├╝m├╝zde bebekte yanl─▒zca bariz kromozom anomalileri de─čil, tek gen kusurlar─▒na ba─čl─▒ hastal─▒klar da tan─▒nabilmektedir ve tan─▒nabilen tek gen hastal─▒klar─▒n─▒n say─▒s─▒ da giderek artmaktad─▒r.


Amniosentez ne zaman uygulan─▒r?
AS g├╝n├╝m├╝zde en s─▒k kromozom anomalisi ve di─čer anomalilerin tan─▒s─▒n─▒n konmas─▒nda uygulan─▒r ve bu nedenle a┼ča─č─▒da bu y├Ântem anlat─▒lacakt─▒r. Tedavi i├žin yap─▒lan uygulamalar─▒n teknik a├ž─▒dan tek fark─▒ gebeli─čin herhangi bir d├Âneminde uygulanabilmeleridir.
Tan─▒ ama├žl─▒ AS genellikle 16.-18. gebelik haftalar─▒ aras─▒nda uygulan─▒r. Ancak son zamanlarda 15. gebelik haftas─▒ndan ├Ânce de amniosentez uygulanmaya ba┼članm─▒┼čt─▒r (erken amniosentez).
Tan─▒ ama├žl─▒ ASÔÇÖnin bu gebelik haftalar─▒ aras─▒nda uygulanmas─▒n─▒n ve daha ileri gebelik haftalar─▒nda uygun olmamas─▒n─▒n nedeni sonucun genetik laboratuar─▒ndan genellikle 3-4 hafta gibi uzun bir s├╝re i├žerisinde bildirilebilmesidir. Zira al─▒nan s─▒v─▒ i├žinde bulunan fetusa ait az say─▒da h├╝crenin k├╝lt├╝r yap─▒larak incelenebilecek say─▒ya ula┼čmas─▒ i├žin bu zaman gereklidir. Bu durumda laboratuardan genetik hastal─▒k tan─▒s─▒ geldi─činde gebelik de 3-4 hafta ilerlemi┼č olmaktad─▒r. Belirtilen gebelik haftalar─▒nda uygulanan ASÔÇÖde bu durum problem te┼čkil etmemekle beraber daha b├╝y├╝k haftalarda AS yap─▒ld─▒─č─▒nda ve genetik anomali belirlendi─činde gebeli─čin sonland─▒r─▒lmas─▒ hem t─▒bbi a├ž─▒dan hem de kanuni a├ž─▒dan ├že┼čitli problemler yaratabilmektedir. Bu y├╝zden daha ileri gebelik haftalar─▒nda genetik tan─▒ gerekti─činde 48 saatte sonu├ž veren kordosentez (KS) tercih edilir.
Son zamanlarda doku ve h├╝cre k├╝lt├╝r├╝ tekniklerinin geli┼čmesi bu s├╝reyi 1-2 haftaya kadar indirmi┼čtir. Ancak bu laboratuar donan─▒m─▒ hen├╝z yayg─▒n olmad─▒─č─▒ndan AS i├žin belirlenen s─▒n─▒rlar halen ge├žerlidir.


AS nas─▒l uygulan─▒r?
Anne aday─▒na ayr─▒nt─▒l─▒ bir ultrason yap─▒ld─▒ktan ve bebe─čin uterus i├žindeki haritas─▒ ├ž─▒kar─▒ld─▒ktan sonra kar─▒n cildi antiseptik maddeyle silinir. Ulltrason e┼čli─činde i┼čleme uygun incelikte i─čne (genellikle spinal anestezide kullan─▒lan i─čneler tercih edilir) karn─▒n uygun bir yerinden girilerek uterusa ve buradan da amnios s─▒v─▒s─▒n─▒n bulundu─ču uterus bo┼člu─čuna ula┼č─▒l─▒r. Enjekt├Âr yard─▒m─▒yla ├žekilen amnios s─▒v─▒s─▒n─▒n ilk 0.5 mililitrelik k─▒sm─▒ at─▒larak yeterli miktarda s─▒v─▒ ├žekilir. Tekrar bir ultrason de─čerlendirmesi yap─▒ld─▒ktan sonra i─čne yerinden ├ž─▒kar─▒l─▒r ve i┼čleme son verilir. Al─▒nan amnios s─▒v─▒s─▒ materyali oda s─▒cakl─▒─č─▒nda laboratuara teslim edilir.
Genetik ama├žl─▒ ASÔÇÖde ortalama 20 mililitre s─▒v─▒ al─▒n─▒r.(30ccye kadar) Bu miktar 16. gebelik haftas─▒nda olan bir bebe─čin toplam amnios s─▒v─▒s─▒ miktar─▒n─▒n %10ÔÇ▓una tekab├╝l eder. Bebe─čin 3 saat i├žerisinde bu al─▒nan s─▒v─▒y─▒ t├╝m├╝yle yerine koydu─ču tahmin edilmektedir.
Amnios s─▒v─▒s─▒ bebe─čin cilt, solunum sistemi, sindirim sistemi, idrar bo┼čalt─▒m sisteminden d├Âk├╝len h├╝crelerin oldu─ču bir s─▒v─▒d─▒r. Bu h├╝creler k├╝lt├╝r ortam─▒nda ├žo─čalt─▒larak sitogenetik analiz (kromozom haritas─▒), enzim ve DNA analizi i├žin kullan─▒l─▒r. S─▒v─▒n─▒n kendisi ise AFP ve asetilkolinesteraz (ACE) gibi maddelerin ├Âl├ž├╝m├╝ i├žin kullan─▒l─▒r. ACE ├Âl├ž├╝m├╝ ├Âzellikle amnios s─▒v─▒s─▒nda AFP y├╝ksek bulundu─čunda y├╝ksekli─či do─črulamak i├žin ├žok de─čerli bir y├Ântemdir.
ASÔÇÖnin ne gibi riskleri vard─▒r?
AS ilk geli┼čtirildi─či g├╝nlerde hen├╝z ultrasonografi gibi hassas g├Âr├╝nt├╝leme y├Ântemleri olmad─▒─č─▒ndan ÔÇťk├ÂrlemesineÔÇŁ uygulanmakta ve ├že┼čitli istenmeyen durumlar─▒n olu┼čmas─▒na neden olmaktayd─▒. G├╝n├╝m├╝zde bu durumlar azalm─▒┼č olmakla beraber her invaziv (v├╝cudun ÔÇťb├╝t├╝nl├╝─č├╝n├╝ÔÇŁ bozarak yap─▒lan) i┼člemde oldu─ču gibi ├že┼čitli riskler s├Âz konusu olabilmektedir.
─░┼člem yap─▒l─▒rken en s─▒k olu┼čan istenmeyen durum i─čnenin girmesiyle amnios zar─▒n─▒n uterusa ba─čl─▒ oldu─ču yerden ayr─▒lmas─▒ ve zar─▒n i─čnenin ├╝st├╝nde ÔÇť├žad─▒rla┼čarakÔÇŁ s─▒v─▒n─▒n i├žine girmeye m├╝saade etmemesidir. Tecr├╝beli bir operat├Âr bu durumla kolayl─▒kla ba┼ča ├ž─▒kabilirken amnios zar─▒n─▒n uterus duvar─▒ndan geni┼č bir alanda ayr─▒lmas─▒ durumunda i┼člemi 1-2 hafta sonras─▒na ertelemek gerekebilir.
Ultrasonun olmad─▒─č─▒ d├Ânemlerde ÔÇťk├ÂrlemesineÔÇŁ yap─▒lan AS uygulamalar─▒nda enjekt├Âre s─▒v─▒ gelmemesi durumunda i─čne yerinden ├ž─▒kar─▒l─▒p ba┼čka bir yerden tekrar bat─▒r─▒lmakta, yani bir i┼člemde ├žok say─▒da giri┼č yapma durumunda kal─▒nmaktayd─▒. ├çok say─▒da giri┼č bebe─čin i┼čleme ba─čl─▒ ├Âlme riskini art─▒ran bir durumdur, ancak g├╝n├╝m├╝zde ├Âzellikle ikiden fazla giri┼č gerektiren durumlar ender olarak g├Âr├╝lmektedir.
Bebe─čin i┼čleme ba─čl─▒ yaralanma riski de g├╝n├╝m├╝zde rutin olarak ultrason yard─▒m─▒yla yap─▒lan ASÔÇÖlerde olduk├ža azalm─▒┼čt─▒r. Ultrasonsuz d├Ânemlerde bebe─čin her t├╝rl├╝ organ─▒nda i─čne batmas─▒ sonucu yaralanmalar olu┼čabilmekteyken, g├╝n├╝m├╝zde bunlar─▒n say─▒s─▒ ├žok azalm─▒┼čt─▒r. Meydana gelen yaralanmalar─▒n b├╝y├╝k k─▒sm─▒ bebe─čin cildine i─čne batmas─▒ gibi zarars─▒z say─▒labilecek yaralanmalard─▒r.
─░┼čleme ba─čl─▒ olarak annenin dola┼č─▒m─▒na de─či┼čen miktarlarda kan h├╝cresi ge├ži┼či olmaktad─▒r. Bu durum genellikle bir problem yaratmaz. Ancak anne aday─▒yla baba aday─▒ aras─▒nda Rh uygunsuzlu─ču oldu─ču durumlarda bebe─čin kan grubu da pozitifse problem yaratabilir. Bu durumda daha ├Ânceden Rh pozitif bir kan h├╝cresiyle kar┼č─▒la┼čmam─▒┼č olan anne aday─▒ savunma sistemi bu h├╝crelere kar┼č─▒ antikor ├╝retmeye ba┼člar, yani sensitize olur (duyarl─▒la┼č─▒r). Bu, mevcut olan bir gebelikte bir problem yaratmamas─▒na kar┼č─▒n sonraki gebeliklerde anne aday─▒ tekrar Rh (+) kanla kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒nda daha ├Ânceden sensitize olup haz─▒rland─▒─č─▒ i├žin ├žok daha h─▒zl─▒ tepki g├Âstererek bebe─čin kan h├╝crelerinin par├žalanmas─▒na neden olabilir. Bu y├╝zden i┼člem sonras─▒ anne aday─▒na bir doz Rh immunglobulin (Rhogam) uygulan─▒r. [Rh uygunsuzlu─ču]
Bebe─čin i┼člem esnas─▒nda aniden ├Âlmesi de nadir g├Âr├╝len bir durumdur. Bunun i┼člemin bebekte yaratt─▒─č─▒ ÔÇťstresinÔÇŁ n├Ârolojik yolla kalbin durmas─▒na ba─čl─▒ oldu─ču d├╝┼č├╝n├╝lmektedir.
─░┼čleme ba─čl─▒ olarak amnios s─▒v─▒s─▒nda enfeksiyon meydana gelme riski de aseptik (steril, yani bakterilerden ar─▒nd─▒r─▒lm─▒┼č) ┼čartlar mevcut oldu─čunda ve kurallara uyuldu─čunda olduk├ža d├╝┼č├╝kt├╝r. Ancak ikinci trimesterde amnios s─▒v─▒s─▒n─▒n savunma mekanizmalar─▒ hen├╝z az geli┼čmi┼č olmas─▒ nedeniyle enfeksiyonlar a─č─▒r seyredebilir.
Genetik tan─▒ amac─▒yla yap─▒lan amniosentez sonras─▒ yakla┼č─▒k %1-2 anne aday─▒nda ÔÇťsu gelmesiÔÇŁ ┼čeklinde yak─▒nmalar olmaktad─▒r. Bu durum genellikle 48 saat i├žinde kendili─činden iyile┼čir.
AS uygulanan annne aday─▒n─▒n enfeksiyon bulgular─▒ (a─čr─▒, ate┼č, ak─▒nt─▒ gibi), kanama, su gelmesi gibi bulgular─▒ doktoruna mutlaka haber vermesi gerekir. ─░stirahat mutlak zorunlu de─čildir ancak bedeni zorlayan i┼čler yap─▒lmamal─▒ ve cinsel ili┼čkiye 3 g├╝n ara verilmelidir.
Bebe─čin i┼čleme ba─čl─▒ kaybedilme oran─▒n─▒ belirlemek g├╝├žt├╝r. Zira bebeklerin bir k─▒sm─▒ AS uygulanmasa da ba┼čka nedenlere ba─čl─▒ olarak ├Âlebilmektedir. Bu konuyu ayd─▒nlatmak i├žin yap─▒lan bir ├žal─▒┼čmada AS yap─▒lmam─▒┼č anne adaylar─▒n─▒n bebeklerinin ├Âlme oran─▒ %3, AS yap─▒lan anne adaylar─▒n─▒n ise %3.2 oldu─ču, yani ASÔÇÖnin bebe─čin ├Âlme riskini ├žok az art─▒rd─▒─č─▒ belirlenmi┼čtir.
Amnios s─▒v─▒s─▒ embolisi (amnios s─▒v─▒s─▒n─▒n kana ge├žmesi ve akci─čer ana atardamar─▒n─▒ t─▒kamas─▒yla meydana gelen ├žok ciddi bir durum) gibi durumlar ise ├žok nadiren meydana gelebilir.
├ço─čul gebeliklerde amniosentez m├╝mk├╝nm├╝d├╝r?
Bir zamanlar ├žo─čul gebeliklerde amniosentez uygulamas─▒ sak─▒ncal─▒ olarak g├Âr├╝l├╝rken g├╝n├╝m├╝zde art─▒k b├Âyle de─čildir.
├ço─čul gebeliklerde bebeklerin ultrason ile ayr─▒nt─▒l─▒ olarak ├╝├ž boyuttaki yerleri iyi bilinmeli ve s─▒v─▒n─▒n iki (ya da daha ├žok say─▒da) bebekten ayr─▒ ayr─▒ al─▒nd─▒─č─▒ndan emin olunmal─▒d─▒r. Bu ama├žla ilk bebe─čin AS i┼člemi tamamland─▒ktan sonra ayn─▒ i─čneden bu keseye bebe─če ve anne aday─▒na zarar─▒ olmayan indigokarmen adl─▒ boya verilir. ─░kinci bebe─čin amniosentezi yap─▒l─▒rken gelen s─▒v─▒n─▒n boyal─▒ olmas─▒ yanl─▒┼č kesede olundu─čuna i┼čaret eder ve yeni bir deneme yap─▒l─▒r. Gelen s─▒v─▒n─▒n berrak olmas─▒ durumunda s─▒v─▒n─▒n di─čer bebekten al─▒nd─▒─č─▒ndan kesinlikle emin olunur. Monoamniotik (tek keseli) ikizlerde ise bu ayr─▒m m├╝mk├╝n olmad─▒─č─▒ndan birbirinden olduk├ža uzak iki nokta se├žilerek her iki bebe─če ait h├╝creler elde edilmeye ├žal─▒┼č─▒l─▒r.


AS sonu├žlar─▒ nas─▒l raporlan─▒r?
Sitogenetik analizle bebe─čin kromozomlar─▒n─▒n say─▒sal anomalisi olup olmad─▒─č─▒ ve belirgin yap─▒sal bozukluk olup olmad─▒─č─▒ belirlenir. (resimde h├╝crenin kromozomlar─▒, hen├╝z haritalanma yap─▒lmadan ├Ânceki da─č─▒n─▒k hallerinde g├Âr├╝lmektedir.)
AS yap─▒ld─▒ktan sonra laboratuardan bebe─čin kromozomlar─▒n─▒n normal oldu─čunu belirten ve cinsiyetinin de bildirildi─či bir rapor gelir (46 XX-k─▒z bebek; 46 XY-erkek bebek gibi). ÔÇťNormalÔÇŁ olarak gelen bu rapor bebekte yap─▒sal do─čumsal anomaliler, mikrodelesyon ve mikroduplikasyon gibi minimal kromozom kusurlar─▒n─▒ ve ├Âzel teknik gerektiren frajil X sendromu gibi hastal─▒klar─▒n olmad─▒─č─▒n─▒ g├Âsteremez.
Yukar─▒da kromozom haritas─▒ sonras─▒ erkek bir bebe─čin 46XY ┼čeklindeki kromozomlar─▒ g├Âr├╝lmektedir.
Tek gen hastal─▒klar─▒n─▒n tayini i├žin ├Âzel bir teknik kullan─▒lmam─▒┼čsa, kromozomlar─▒n mikrodelesyon ya da duplikasyon gibi nadir g├Âr├╝len anormalliklerini belirlemek i├žin ├Âzel bir teknik kullan─▒lmam─▒┼čsa, AFP ya da ACE gibi maddeler ├Âl├ž├╝lmemi┼čse, enzim tayini yap─▒lmam─▒┼čsa gelen bilgiler yanl─▒zca yukar─▒daki gibi olur. Frajil X sendromu (erkek ├žocuklar─▒nda ├Ânemli bir zeka gerili─či nedeni olan bir kromozom anomalisi) da ancak ├Âzel k├╝lt├╝rlerde g├Âzlenebilir.
Bebekte bir kromozom anomalisi belirlenmi┼čse laboratuar bu durumu bildiren bir rapor haz─▒rlar (Trizomi 21 (Down sendromu); 45 X0-Turner sendromu gibi).
Laboratuar rutin sitogenetik analiz d─▒┼č─▒nda ├Âzel bir inceleme gerektiren durumlar i├žin ├Ânceden haberdar edildi─činde bu ├Âzel teknikleri uygulayarak sonu├ž bildirir. ├ľzel teknik kullan─▒lacak durumlar─▒n ise anne ve baba aday─▒nda belli bir hastal─▒k i├žin risk fakt├Ârlerinin varl─▒─č─▒na ba─čl─▒d─▒r ve AS uygulayan doktor taraf─▒ndan laboratuara ├Âzel istek olarak bildirilir.
AS sonu├žlar─▒ g├╝venlimidir?
Normal ├ž─▒kan bir kromozom analizinin hatal─▒ olma pay─▒ ├žok ├žok d├╝┼č├╝kt├╝r.
Anormal bir durum olu┼čtu─čunda gerekli g├Âr├╝ld├╝─č├╝nde KS (kordosentez) gibi bir y├Ântemle bu sefer bebekten kan ├Ârne─či al─▒narak anormal durumun do─črulanmas─▒ gerekebilir.
Tan─▒da problem yaratanlar kromozomlarda inversiyon, translokasyon, ya da mozaik gibi anormal durumlard─▒r. Bunlar saptand─▒─č─▒nda do─čacak bebe─čin bundan nas─▒l etkilenece─činin ├Ânceden belirlenmesi m├╝mk├╝n olmayabilir. Anne ve baba adaylar─▒ndan birinde ayn─▒ tip bozukluk varsa ve normalse, bebekleri de b├╝y├╝k olas─▒l─▒kla normal olacakt─▒r.

GEBEL─░KTE 3. AY

Sizdeki de─či┼čiklikler :

- G├Â─č├╝slerde dolgunluk, hassasiyet, g├Â─č├╝s ucunda koyula┼čma g├Âr├╝l├╝r ve mavi damarlar g├Âr├╝n├╝r hale gelir.

- Rahminizi k├╝├ž├╝k bir yumru gibi pubik kemi─čin ├╝zerinde hissedebilirsiniz, yumu┼čak , dolgun ve daha b├╝y├╝kt├╝r. B├╝y├╝kl├╝─č├╝ le─čen kemi─čini dolduracak kadard─▒r. ─░drar kesesini s─▒k─▒┼čt─▒raca─č─▒ i├žin daha s─▒k idrara ├ž─▒kabilirsiniz.

- Plasenta geli┼čiyor ve daha fazla hormon ├╝retir.

- Vaginal ak─▒nt─▒ beyaz renkte, daha yo─čun ve yap─▒┼čkan hale gelir.

- Kendinizi biraz daha yorgun ve enerjisiz hissedebilirsiniz. Uykusuzluk, mide ┼čikayetleriniz devam edebilir.

- Sabah hastal─▒─č─▒ olarak bilinen bulant─▒lar bu ayda devam eder.

- Hamilelikte barsak hareketleri yava┼člad─▒─č─▒ i├žin kab─▒zl─▒k g├Âr├╝lebilir.

- V├╝cudunuzdaki kan miktar─▒ hamilelikte artt─▒─č─▒ndan, akci─čerler, kalp, b├Âbrekler daha ├žok ├žal─▒┼č─▒r, kar─▒n b├Âlgesi ve bacaklarda kan deste─činin artmas─▒ nedeniyle toplar damarlar daha g├Âr├╝n├╝r duruma gelir, yani varisler olu┼čabilir.

- Zaman zaman ba┼ča─čr─▒s─▒ , ba┼čd├Ânmesi ve fenala┼čma hissi ya┼čayabilirsiniz.

- Yemeklerden i─črenme ve a┼čerme g├Âr├╝lebilir.

- Bel ve g├Â─č├╝s b├Âlgesi b├╝y├╝d├╝─č├╝nden k─▒yafetlerinizi dar hissetmeye ba┼člars─▒n─▒z.

- Baz─▒ kad─▒nlarda , y├╝z ve boyunda d├╝zensiz, de─či┼čik ┼čekillerde kahverengi lekeler g├Âr├╝lebilir. Hamilelik maskesi (kloazma) denen bu lekelerin hamileli─čin sonunda tamamen ya rengi a├ž─▒l─▒r yada kaybolur.

- K─▒sa s├╝re i├žin , g├Âbe─činizin ├╝st├╝nden a┼ča─č─▒ya do─čru uzanan vertikal koyu ├žizgi olu┼čmas─▒ beklenir. Cildinizdeki gerilme nedeni ile rahats─▒zl─▒k duyars─▒n─▒z , g├Â─č├╝s , kar─▒n, kal├ža b├Âl├╝mlerine yumu┼čat─▒c─▒ losyon s├╝rerek ovabilirsiniz.

- V├╝cut g├Âr├╝n├╝m├╝n├╝z pek fazla de─či┼čmemi┼čtir.

- Fiziksel olarak hala hamile gibi g├Âr├╝nmeseniz de duygusal olarak h─▒zl─▒ ini┼č ├ž─▒k─▒┼člar─▒n─▒z olabilir. Miza├ž de─či┼čiklikleri bu d├Ânem s─▒kt─▒r. Aile olma ile ilgili dalgalanmalar, ne┼čelenme, kayg─▒, huzursuzluk hissetmeniz tamamen normaldir. Sinirli, al─▒ngan, gergin, a─člamakl─▒ duygusal d├Ânemleriniz hamileli─činiz s├╝resince devam edebilir, ancak bebek do─čumundan sonra d├╝zelir.

Bebe─činizdeki de─či┼čiklikler :

- Bebe─činizin y├╝z├╝ daha ├žok insana benzemeye ba┼člar. E─čik olan ba┼č dikle┼čmi┼čtir.

- Embriyodan fetusa d├Ân├╝┼čt├╝─č├╝ bu periyotta organlar ve dokular hemen hemen ┼čekillenmi┼č ve ya┼čamsal organlar tamamen geli┼čmi┼čtir. Bu ay─▒n sonunda organlar ├žal─▒┼čmaya ba┼člar.

- B├Âbrekler ├žal─▒┼čmaya ba┼člam─▒┼čt─▒r, idrar kesesi bir torba ┼čeklinde olu┼čmu┼č ve idrar─▒n─▒ yapabilmektedir.

- Daha fazla detaylar g├Âr├╝nmeye ba┼člar. G├Âzler tam ┼čeklini alm─▒┼č, dudaklar─▒ , 20 adet di┼č tohumu , t─▒rnaklar─▒, ┼čeftali t├╝y├╝ gibi sa├žlar─▒ belirmeye ba┼člam─▒┼čt─▒r. Parmaklar─▒ ayr─▒lmaya, baz─▒ kemikleri sertle┼čmeye ba┼člar.

- Yutmaya ve tekme atmaya ba┼člar.

- K─▒z veya erkek oldu─čunu g├Âsterecek d─▒┼č cinsel organlar─▒ geli┼čmeye ba┼člar.

- Kalp at─▒┼člar─▒ stetoskop ile duyulabilir.

- Boyu bu ay 2 kat─▒na ├ž─▒karak yakla┼č─▒k 6 cm, 15 g a─č─▒rl─▒─č─▒ndad─▒r

Muayene ve laboratuar tetkikleri :

- Doktor kontrol├╝ ve check-up yapt─▒r─▒n. V├╝cudunuzdaki sizi kayg─▒land─▒ran de─či┼čiklikleri doktorunuza sorabilirsiniz.

- Kan bas─▒nc─▒, kilonuz ├Âl├ž├╝lmeli.

- ─░drar tetkiki yap─▒lmal─▒.

- El veya ayaklarda ├Âdem, varisler i├žin bacaklar─▒n muayenesi yap─▒lmal─▒.

- Bebe─čin kalp at─▒┼člar─▒ stetoskopla duyulabilir, ultrasonografi yap─▒labilir.

- Fundus y├╝ksekli─či ( rahimin en y├╝ksek k─▒sm─▒ ) ├Âl├ž├╝lmeli

11-14 TEST─░

T├╝rkiyeÔÇÖde Trizomi 21 (Down sendromu) risk belirlemesinde kullan─▒lan en yayg─▒n test halen ├╝├žl├╝ testtir. Ancak bebe─čin 11.-14. gebelik haftalar─▒ aras─▒nda ense pilisi kal─▒nl─▒─č─▒n─▒n ├Âl├ž├╝m├╝, beraberinde anne aday─▒ndan al─▒nan kanda beta HCG ve PAPP-A ├Âl├ž├╝m├╝ ve bunlardan elde edilen de─čerlerin bilgisayara girilmesi ve ├Âzel bir programa tabi tutulmas─▒yla da Down sendromu riski belirlenebilmektedir.

Ense pilisi kal─▒nl─▒─č─▒

Ba┼čta Trizomi 21 ve Trizomi 18 olmak ├╝zere ├že┼čitli kromozom anomalilerinin bir k─▒sm─▒nda, fetuslarda ense kal─▒nl─▒─č─▒n─▒n b├Âlgedeki s─▒v─▒ birikimine ba─čl─▒ olarak artt─▒─č─▒n─▒n g├Âzlenmesiyle birlikte bu ├Âl├ž├╝m├╝n prenatal tan─▒da uygulanabilirli─či hakk─▒nda teoriler ├╝retilmeye ba┼članm─▒┼čt─▒r.

Fetusun ense pilisi kal─▒nl─▒─č─▒ trizomi d─▒┼č─▒nda ├žok ├že┼čitli nedenlere ba─čl─▒ olarak artabilir. Bunlar aras─▒nda kistik higroma ad─▒ verilen s─▒v─▒ birikimi y─▒llardan beri Turner sendromu (45 XO ┼čeklindeki kromozom anomalisi) ile ili┼čkili oldu─ču bilinen bir durumdur. Ger├žekten de kistik higroma tan─▒s─▒ konan ve bu nedenle ileri inceleme yap─▒lan bebeklerde %70 oran─▒nda Turner sendromu ad─▒ verilen kromozom anomalisine rastlanmaktad─▒r.

Fetusta kalp hastal─▒klar─▒, akci─čer hastal─▒klar─▒, iskelet yap─▒s─▒yla ilgili hastal─▒klar, konjenital enfeksiyon ve di─čer hastal─▒klara ba─čl─▒ olarak da ense kal─▒nl─▒─č─▒ artm─▒┼č bulunabilmektedir.

Beta HCG ve PAPP-A

Kandaki beta HCG seviyesi gebelik ilerledik├že azalmaktad─▒r. Trizomili bebeklerde bu azalma ├žok daha yava┼č olmaktad─▒r. 11.-14. gebelik haftalar─▒ aras─▒ndaki ├Âl├ž├╝mler Trizomi 21 olan bebeklerde bu azalman─▒n daha yava┼č oldu─čunu do─črulamaktad─▒r.

PAPP-A ad─▒ verilen madde ise gebelik ilerledik├že artan bir maddedir. Yine trizomili bebeklerde bu art─▒┼č─▒n normalden daha yava┼č oldu─ču g├Âzlenmi┼čtir. Hen├╝z yeni olan bu y├Ântemin uygulanmas─▒nda temel sorun ense kal─▒nl─▒─č─▒n─▒n do─čru ├Âl├ž├╝lmesidir. Bu ├Âl├ž├╝m ise san─▒ld─▒─č─▒ kadar kolay de─čildir. Ense pilisi kal─▒nl─▒─č─▒n─▒ milimetrenin onda birini ├Âl├žecek hassasiyette ultrason aletleri kullan─▒lmal─▒ ve ├Âl├ž├╝m esnas─▒nda gebelik haftas─▒ndaki normal anatomik yap─▒lar (amnios zar─▒) fetusun ense pilisinden ay─▒rt edilebilmelidir. Bu da tecr├╝be gerektirmektedir. Yine fetusun bu gebelik haftalar─▒nda hareketlenmeye ba┼člam─▒┼č olmas─▒, ├Âl├ž├╝m├╝n hassas bir ┼čekilde yap─▒labilmesi i├žin bazen 20 dakika ve hatta daha uzun s├╝ren sab─▒rl─▒ bir bekleyi┼či zorunlu k─▒lmaktad─▒r.

Sonu├ž olarak, incelemede bebe─čin BPMÔÇÖsi, ense kal─▒nl─▒─č─▒, anne aday─▒yla ilgili baz─▒ bilgiler, kan ├Âl├ž├╝m sonu├žlar─▒ bilgisayara girilmekte ve bilgisayar program─▒ bu verileri aynen ├╝├žl├╝testteki gibi Down sendromu olu┼čma riskine d├Ân├╝┼čt├╝rmektedir.

Bu incelemeye tabi tutulan anne adaylar─▒nda risk y├╝ksek bulundu─čunda amniyosentez ya da koryon villus biyopsisi gibi invaziv giri┼čimle kromozom analizi ├Ânerilmektedir. ─░ncelemeyi yapt─▒ran anne adaylar─▒n─▒n az ihtimalle de olsa b├Âyle bir ileri inceleme gerekebilece─čini bilmeleri ├Ânemlidir.

─░ncelemeye kat─▒lan anne adaylar─▒ndaki kromozom anomalileri %90ÔÇ▓l─▒k bir oranda yakalanabilmektedir. Bu haliyle bu yeni de─čerlendirme y├Ântemi, %60ÔÇ▓l─▒k bir trizomi yakalama oran─▒ olan ├╝├žl├╝teste g├Âre daha ├╝st├╝nd├╝r.

─░ncelemenin di─čer ├Ânemli bir ├Âzelli─či de bu haftalarda fetusun anomaliler a├ž─▒s─▒ndan ayr─▒nt─▒l─▒ bir ┼čekilde incelenebilmesidir. Bu haftalarda elbette t├╝m anomaliler saptanamaz. Ancak anensefali, ekstremite problemleri gibi bu haftalarda belirti veren anomaliler bu inceleme sayesinde daha erken tan─▒nmaktad─▒r.

├ť├žl├╝ test trizomiler d─▒┼č─▒nda, ba┼čta n├Âral t├╝p defektleri olmak ├╝zere di─čer baz─▒ anomalilerin de riskini belirler. ├ť├žl├╝ testte kandaki alfafetoprotein (AFP) de─čerleri bu konuda ├Ânemli bilgiler verebilmektedir. Ancak AFP ile taranabilen anomaliler, y├╝ksek ├ž├Âz├╝n├╝rl├╝─č├╝ olan ultrason ile yap─▒lan incelemelerde (ÔÇŁayr─▒nt─▒l─▒ ultrasonÔÇŁ) g├Âzlenebilmektedir. Bu nedenle baz─▒ doktorlar 11-14 testinden sonra 19-23. haftalarda ayr─▒nt─▒l─▒ ultrason yap─▒lacaksa, ayr─▒ca ├╝├žl├╝teste gerek olmad─▒─č─▒ kan─▒s─▒ndad─▒rlar. Baz─▒lar─▒ ise ├╝├žl├╝testin anne aday─▒nda preeklampsi geli┼čip geli┼čmeyece─či konusunda da bilgiler verebilmesi nedeniyle ├╝├žl├╝testin 11-14 testi yap─▒lm─▒┼č olsa da yine de yap─▒lmas─▒ gerekti─čini savunurlar.

GEBEL─░KTE 2. AY

Sizdeki de─či┼čiklikler :

- G├Â─č├╝slerinizde dolgunluk, ┼či┼člik , hassasiyet ,g├Â─č├╝s ucunda koyula┼čma g├Âr├╝l├╝r.

- Plasenta geli┼čir ve daha fazla hormon salg─▒lamaya ba┼člar.

- Vagina civar─▒ndaki dokularda bebe─čin beslenmesine yard─▒mc─▒ olan damarlar mavimsi g├Âr├╝n├╝r.

- Kendinizi daha yorgun ve enerjisiz hissedebilirsiniz.

- Rahats─▒z edecek d├╝zeyde kusma ile birlikte veya tek ba┼č─▒na sabah bulant─▒lar─▒n─▒z olabilir.

- Kab─▒zl─▒k, idrara s─▒k gitme midede yanma, haz─▒ms─▒zl─▒k, yiyeceklere a┼č─▒r─▒ istek veya isteksizlik, uykusuzluk ┼čikayetleriniz olabilir.

- Kan hacminiz biraz artm─▒┼čt─▒r, hamilelik sonunda bebe─čin ihtiyac─▒n─▒ kar┼č─▒lamak i├žin % 45- 50 fazla kana sahip olacaks─▒n─▒z.

- Aras─▒ra ba┼č a─čr─▒lar─▒, ba┼č d├Ânmesi veya fenala┼čma hissi ya┼čayabilirsiniz.

- Kar─▒n g├Âr├╝n├╝r derecede b├╝y├╝r, ancak belirgin kilo art─▒┼č─▒ olmaz. Rahim s─▒k─▒lm─▒┼č bir yumruk b├╝y├╝kl├╝─č├╝ndeyken greyfurt b├╝y├╝kl├╝─č├╝ne ula┼č─▒r. Bu b├╝y├╝me s─▒ras─▒nda kar─▒n kramplar─▒, sanc─▒lar hissedebilirsiniz.

- Sinirlilik, a─člama iste─či, duygusal de─či┼čiklikler, korku, ne┼če, kayg─▒ duyabilir, mant─▒ks─▒z davran─▒┼člarda bulunabilirsiniz.

Bebe─činizdeki de─či┼čiklikler :

- B├Âbrek, kalp, sinir sistemi geli┼čmeye ba┼člar, kalbi dakikada 150 kez ├žarpmaya ba┼člar. Beyin,omurilik ba─člant─▒s─▒ olu┼čur. Hipofiz bezi ┼čekillenir. Esas organ ve sistemleri tamamen olmasa da geli┼čir. Organ geli┼čimi nedeniyle kritik bir d├Ânemdir.

- El ve ayak parmaklar─▒, dizleri ve dirsekleri geli┼čmeye ba┼člar, bacaklar─▒ uzamaya, kollar─▒ geli┼čmeye ve elleri bilekten esnek hal almaya ba┼člar.

- Kemikleri sertle┼čmeye , k─▒k─▒rdak dokular─▒ olu┼čmaya ba┼člar.

- Y├╝z ├Âzellikleri daha belirginle┼čir. G├Âzleri, g├Âz kapaklar─▒ ve burun delikleri ┼čekillenmeye ba┼člar.

- Embriyo bu ay─▒n sonlar─▒na do─čru fetus ad─▒n─▒ al─▒r. Fetus s├╝rekli yer de─či┼čtirir, hareket eder ancak siz hen├╝z hissetmezsiniz.

- Yakla┼č─▒k ├žilek b├╝y├╝kl├╝─č├╝nde 2,5 cm kadard─▒r. A─č─▒rl─▒─č─▒ 10g civar─▒ndad─▒r, v├╝cudun 1/3 ├╝n├╝ ba┼č olu┼čturur.

Muayene ve laboratuar tetkikleri :

- El veya ayaklardaki ├Âdem , varisler i├žin bacak muayenesini de kapsayan ayr─▒nt─▒l─▒ fizik muayene ve pelvik muayene yap─▒lmal─▒.

Le─čen kemi─činizin yap─▒s─▒ , ├Âl├ž├╝leri i├žin pelvik muayene ├Ânemlidir.

- Kan tetkikleri; kan say─▒m─▒, k─▒zam─▒k, k─▒zam─▒kc─▒k ├Âl├ž├╝m├╝, frengi i├žin serolojik test, hepatit B bak─▒lmal─▒.

- Kan bas─▒nc─▒, kilonuz ├Âl├ž├╝lmeli

- ─░drarda ┼čeker, protein, bakteri miktarlar─▒na bak─▒lmal─▒.

- Pap smear yap─▒lmal─▒

- Bel so─čuklu─ču k├╝lt├╝r├╝ yap─▒lmal─▒

GEBEL─░KTE 1. AY

Sizdeki de─či┼čiklikler- D├╝zenli olan adetinizi olmad─▒n─▒z ve sabah bulant─▒n─▒z ba┼člad─▒. Bunlar genellikle hamileli─čin ilk belirtileridir. Adetinizin ilk olarak olmad─▒─č─▒ bu d├Ânemde yakla┼č─▒k 2 haftal─▒k hamilesiniz demektir.Bulant─▒, kusman─▒n yan─▒nda t├╝kr├╝k salg─▒s─▒nda da art─▒┼č olabilir.
- Plasenta olu┼čmu┼č ve hormon yapmaya ba┼člam─▒┼čt─▒r. Plasenta , bebe─činizin beslenmesini ve geli┼čmesini sa─člayacak kordondur. Bebek geli┼čirken,bebe─činizi koruma g├Ârevi olan amniyotik s─▒v─▒ da olu┼čmaya ba┼člar.
- G├Â─č├╝slerinizde hassasiyet, ┼či┼čkinlik hissetme─če ba┼člars─▒n─▒z.
- Rahminiz b├╝y├╝me─če ba┼člam─▒┼čt─▒r , ancak siz hissetmezsiniz.
- Kendinizi yorgun hissedebilirsiniz,uyku d├╝zensizli─či , midede haz─▒ms─▒zl─▒k s─▒k idrara gitme gibi ┼čikayetleriniz olabilir.
- Yiyeceklere veya sadece baz─▒lar─▒na kar┼č─▒ a┼č─▒r─▒ istek duyma veya isteksizlik olabilir.
- Annede miza├ž de─či┼čiklikleri olabilir.─░lk 3 ay bu de─či┼čiklikler g├Âr├╝lebilir. Zaman zaman iyi hissederken ,zaman zaman sinirli, aksi,darg─▒n a─člamakl─▒ davranabilirsiniz. Bu duygular─▒ birarada ve i├ži├že ya┼čayabilir, ├Âzellikle baban─▒n destek olmas─▒ hamileli─či anne a├ž─▒s─▒ndan kolayla┼čt─▒r─▒r.
-Korku , kayg─▒,ne┼če , stres ya┼čayabilirsiniz.Bebe─činizdeki de─či┼čiklikler :

Yumurta ve sperm birle┼čmi┼č , d├Âllenme olu┼čmu┼čtur. Baban─▒n spermi , bebe─čin cinsiyetini belirler. Bebe─činiz embriyo denen bir h├╝creden geli┼čir, bu d├Ânemde bir ba┼č ve v├╝cuda sahiptir.
Bebek amniyotik s─▒v─▒n─▒n i├žinde bir kesede b├╝y├╝r. Beyni , g├Âzleri , a─čz─▒, i├ž kulaklar─▒ ve sindirim sistemi geli┼čme─če ba┼člar. Sinir sistemi, beyni, kalbi ve akci─čerleri ┼čekillenme─če ba┼člar. Kulaklar─▒ k├╝├ž├╝c├╝k nokta ┼čeklindedir, g├Âzleri ve burnu olu┼čmu┼čtur. Kol ve bacaklar─▒ ┼čekillenmeye ba┼člam─▒┼čt─▒r. Bu ay─▒n sonunda embriyo elma ├žekirde─či kadar, yakla┼č─▒k 6 mm b├╝y├╝kl├╝─č├╝ndedir.

Muayene ve Laboratuar Tetkikleri :

- Ayr─▒nt─▒l─▒ bir fiziksel muayeneniz yap─▒lmal─▒, kontrol├╝n├╝zde doktorunuz yapacakt─▒r.
- Aile ├Âyk├╝n├╝z├╝ doktorunuza aktarmal─▒s─▒n─▒z.
- Tansiyonunuz ├Âl├ž├╝lmeli ve kaydedilmesi uygun olur.
- Kan grubu , kan say─▒m─▒, kan ┼čekeri, karaci─čer testleri vb. testler yap─▒lmal─▒d─▒r.
- ─░drar tahlili yap─▒lmal─▒.
- Pap ÔÇô smear testi yap─▒lmal─▒.
- Bel so─čuklu─ču, sar─▒l─▒k, frengi, AIDS, klamidya, herpes gibi cinsel yolla bula┼čan enfeksiyonlara y├Ânelik inceleme yapt─▒rmal─▒s─▒n─▒z.
- Orak h├╝creli anemi ( kans─▒zl─▒k ) , talasemi, akdeniz anemisi ve tay-sachs hastal─▒klar─▒na ili┼čkin testler yapt─▒rmal─▒s─▒n─▒z.





Ana Sayfa Email G├Ânder Beni T├╝rk Hekimlerine Emanet Ediniz.